Elektrik zammı tüm ülkeyi perişan edecek

Uzun zamandır gündemde olan, elektrik zammı geçtiğimiz gün açıklandı. Yapılan açıklama ile birlikte, ülkedeki herkes şok oldu ve tepki göstermeye başladı.
Yapılan zam, beklentilerin olukça üstünde gerçekleşti. Halbuki hükümet yetkilileri, zammın kademeli olacağını ve yumuşak bir geçişle yapılacağını vurgulamışlardı.
Yaklaşık 3 senedir, elektrikte fiyat artışı yapılmaması, Kıb-tek’in mali yapısını bozmuş, ve büyük zarara uğratmıştı. Yetkililer, Kurumun şu anki zararının 1.3 milyar TL’ye ulaştığını ve bunun büyük bir kısmının da AKSA’ya olan borç olduğunu belirtiyor.
Düşünün ki, zam yapılana kadar, 2.7 TL’ye mal edilen elektriğin kilovat saati,  0.98 kuruşa satılıyordu. Bu da kurumun hergün zarar etmesine yol açıyordu.
KIB-TEK’de Elektrik üretiminin çok büyük kısmı mazot kullanılarak sağlanıyor. Geçen yıllar içinde petrol fiyatlarında devamlı yükseliş olmakta, kurumun maliyetleri artmasına rağmen, satış fiyatında değişiklik yapılmamakta ve böylece kurumun zarar etmesine yol açılmaktaydı.
Halbuki, geçtiğimiz 3 yıl  içinde, petrol fiyatlarının arttığı dönemlerde, kademeli olarak elektrik fiyatları da düzenlense, hem kurum zararı bu kadar fazla büyümeyecek, hem de şimdi yapılan kadar büyük oranda zam yapılmasına gerek kalmayacaktı.
Üstelik, geçen 3 sene içinde, elektriğe yapılacak zamların, belirli bir kısmını Maliye Bakanlığı üstlense, zammın, hem halka ve sektörlere yansıması az olacak, hem de kurumun mali yapısı bozulmayacak, yeni santral yatırımları ve mevcut santrallere de bakım, onarım yapabilecekti. Maalesef, geçen 3 yılda kurum kötü yönetildiği için, bu fırsat kaçırıldı.
Yeni elektrik zammı ile birlikte, elektrikte çoklu tarife uygulaması yürürlükten kalkarken, halkın yüzde 35 tasarruf yapma imkanı elinden alınmış ve tek zamanlı tarifeye geçilmiştir. Konutlarda bir aylık periyotta 300 kws’ın altında tüketim yapan abonelere uygulanan yüzde 15’lik indirim uygulaması da kaldırılmıştır. Bütün bu uygulamalar, halka ilave yükler getirmiştir.
Buna göre, yeni fiyatlar şöyle oluştu. 0-250 Kw arası kullanımlarda tarife ücreti 98 Kuruş olarak değişmezken, 251-500 KW arası kullanımlarda 2.70 TL, 501-750 Kw arası kullanımda 2.95 TL, 751-1000 Kw arası kullanımda 3,25 TL, 1001 Kw ve üzeri kullanımda ise 4 TL olarak belirlendi. Yapılan zam oranlarıyla, fiyatların eskiye göre 2-3 kat arttığı belirtiliyor.
Bunlar yanında, maktu ücretlerde, sokak aydınlatmalarında, geçici akım inşaat elektriğinde, tesisat kontrol ücretlerinde, ilk kez elektrik bağlama depozitosunda, kesilen elektriği bağlama ücretlerinde, devlet tarifesi ücretlerinde ortalama 2-3 kat artışlar yapıldı.
Uzmanların yaptığı çalışmalara göre, ayda 660 kWs elektrik tüketimi yapan 4 kişilik bir aile, eski tarifeden yaklaşık 650 TL elektrik faturası öderken, yeni tarife ve zamlanan fiyatlarla ayda 1400 TL ödeyecek.
Ayda 300 kWs elektrik tüketimi yapan bir aile ise, eskiden yaklaşık 300 TL elektrik faturası öderken, yeni tarifeden yaklaşık 500 TL fatura ödeyecek. Aylık 900 kWs elektrik kullanan bir aile eskiden yaklaşık 950 TL fatura öderken, yeni tarifeyle yaklaşık 2 bin 400 TL fatura ödeyecek.
Görüldüğü üzere, yeni zamlı tarifelerle vatandaşların ödeyeceği faturalarında 2 katından fazla artışlar görülebilecek. Öte yandan, zam yapılmayan dilim olan 250 kws’a kadar tüketim yapan kesimin, ülkenin sadece yüzde 7’lik bir bölümünü oluşturduğunu da belirtmek istiyorum.
Elektrik tüketiminin artacağı yaz aylarında, ülkemizde klima kullanımının artmasıyla birlikte fatura bedelleri de katmerlenerek artacaktır. Asgari ücretle çalışan kesimlerin ve dar gelirlilerin artan bu elektrik maliyetlerini karşılaması mümkün görülmemektedir.
Sanayi Odası, Ticaret Odası, Otelciler Birliği, İnşaat Müteahhitleri Birliği, Esnaf Zanaatkarlar Odası ve diğer ekonomik örgütler ile sivil toplum örgütleri yaptıkları açıklamalarda, elektrik zammının, hem hane halklarını, hem de mal ve hizmet üretimini, ticareti, turizmi, yüksek Öğretimi, esnafı ve tüm işletmeleri perişan edeceğini, batma noktasına getireceğini ve ülkede işsizliği patlatacağını açıklamaktadırlar. Bu da, maliye gelirlerini ve sosyal güvenlik kurumlarının primlerini azaltacak ve ekonomideki krizi derinleştirecektir.
Elektrik zammı, pandemi ve kur artışlarından kaynaklanan ekonomik krizin olumsuz etkisini geçecek ve daha da büyütecek görünüyor. Elektriğin ekonominin en büyük girdi maddelerinden biri olması nedeniyle, bu zamlardan dolayı ülkedeki tüm mal ve hizmetlerin fiyatı artacak ve ülkemiz bir pahalılık cehennemine dönüşecektir.
Tüm mal ve hizmetlerin fiyatının zamlanması, pahalılığı ve enflasyonu artıracak, bu da hayat pahalılığı ödeneğinin aşırı büyümesini ve bütçeye yükünü oldukça ağırlaştıracaktır.
Öte yandan, Rusya-Ukrayna savaşından dolayı artan petrol fiyatları ve yükselen kurlardan dolayı önümüzdeki günlerde okkalı bir akaryakıt zammı da ufukta görülmektedir.
Görüldüğü üzere, yapılan okkalı elektrik zammı hem halkımızı hem de ekonomimizi perişan edecektir. Bu zammın hükümet tarafından yeniden değerlendirilmesi şarttır. Şimdiki tek tarife yerine, eskisi gibi çoklu tarifeye geçiş de düşünülmelidir.
Ya da, yapılan elektrik zammının, önemli bir kısmının vatandaşa yansımaması için, Maliye Bakanlığı kendi üstüne alarak, zammın maliyetinin önemli kısmını üstlenmelidir. Bu şekilde Kıb-Tek’de korunmuş olacaktır. Ayrıca, elektrik üzerindeki yüzde 10 KDV oranı da indirilmeli ve halk yararına kullanılmalıdır.
Hatırlanacağı üzere, geçtiğimiz haftalarda, Türkiye’de de elektriğe yüksek oranlarda zam yapılmış, başta muhalefet partileri, ekonomik örgütler, sivil toplum örgütleri ve vatandaşlardan gelen tepkiler üzerine zam oranlarında iyileştirmeler yapılmıştı.
Netice itibarı ile, asgari ücrete ve kamu çalışanları ile emeklilere yapılan maaş artışları, bütün mal ve hizmetlere gelen zamlarla anlamını yitirmişken, bunun üstüne, elektriğe gelen okkalı artış ve bunun piyasadaki mal ve hizmetlere zam olarak yansıması ile de, dar gelirlilere maaşları hiç yetmeyecek ve fakirleşme günden güne artacaktır. Bu bağlamda, elektrik zammı, yeniden değerlendirilerek, makul ve rasyonel ölçülere getirilmelidir.

 

YORUM EKLE

banner111

banner34

banner75

banner88

banner110

banner104