Halkımız ve turistlerin gözünde Maraş analizi

   Olaylara kendi bakış açınız ile baktığınız zaman, bazen sizin dışınızdaki etkenleri gözden kaçırma olasılığı yüksek olur…

Çok yoğun geçen siyasi ve ekonomik açılımlar karşısında özellikle olayın kaynağındaki sebep sonuç ilişkisi göz ardı edilir ise, “ben yaptım oldu”, yani oldubittiye getirmiş gibi olursunuz o da demokrasi bütününde çok tasvip edilmeyen bir hareket olarak algılanır. Şüphesiz, bunun sonuçlarını da hesaba katmanız gerekir ve dünya gözünde, kendi politik ve ekonomik çıkarlarımızı korumak adına futbol kelimesi ile söylersek “off side” a düşmekten de kurtulamazsınız…
   Yaklaşık iki aydır tüm toplumumuz öyle veya böyle kapalı Maraş bölgesi ile yatıp kalkıyor. Kimisi bu açılımı Rumların Akdeniz'deki doğal gaz arayışlarına ve bizi yok hükmünde sayması vesilesi ile karşı bir hamle olarak haklı bir açılım gibi görürken, kimileri bunun ekonomik olarak zorda olan Kuzey Kıbrıs geneline bakacak olursak boş bir vaat olduğunu, hele siyaseten bu açılımı yapmanın mümkün olmayacağını söylüyor. Uluslararası hukuk anlamında çok zorda kalacağımız ifade ediliyor, yerleşiklerin hakları, Vakfiye malları statüsü ve
daha önceki toplum liderlerinin hareketleri, birçok daha etken.
   Daha önceki Maraş ile ilgili yazdığım yazılarda, buranın statüsünü, Rumların bu vakfiye mallarını nasıl üzerilerine geçirdikleri, haksızca toplum liderlerimize yönelik eleştiriler, vs hepsinden söz etmiştik. Peki çıplak göz ile, yerli halkımız ve adamızı ziyaret eden turistler buraya nasıl bakıyordu? Onu daha önce araştırmamıştık.
   Girne Amerikan Üniversitesi Turizm ve Konaklama Yüksek Okulu bünyesindeki lisans ve master öğrencilerimize yaklaşık yedi haftalık bir araştırma yapmaları için hazırladığım anket ve alacağımız sonuçlar açıkçası benim çok ilgimi çekiyordu. Anketleri büyük bir özveri ile gerçekleştiren tüm öğrencilerimi tebrik ediyorum. Bu alınan sonuçları da analiz etmek akademik olarak tabii ki benim görevimdi.
   Akademik sonuçlar doğru değerlendirilir ise şüphesiz toplumsal geleceğimiz açısından müthiş açılımlar getirir. Bu yüzden çok canlı ve güncel bir konu olan Maraş hakkında toplumumuz ve yabancılar ne düşünüyor? sorusunun cevaplarını an itibarı ile biliyoruz. Bu bizim ülkemizin hem turizm, hem siyasi ve ekonomik kazanımları açısından ciddi bir yol haritası niteliğinde olacak..
   Bunun için yaklaşık bin dört yüz yerli 1400  ( Kıbrıs'ta yaşam süren Kıbrıslı, TC kökenli vatandaşımız ) ve sekiz farklı ülkeden adamızı ziyaret eden bin altmış 1060 turist ile anketler yapıldı.

Sonuçlarını buradan paylaşırken; Akademik dil kullanmak yerine, okurken anlaşılacak bir terminoloji kullanmaya dikkat edeceğim.
   Yaş aralığı, demografik yapı, eğitim düzeyi ( Kıbrıs vatandaşı ) 1400 kişi
   Yaptığımız ankette, kişilerin yaş aralığı 21 ve 49 yaş arasındaki kişilerden seçildiğini görürken ( % 68 ) oranında; bu kişilerin 1974 savaş sonrası doğduklarını da göz önünde bulundurursak; bu kişilerin fikir anlamında bariz bir şekilde, yaş grubu 55 ve üstü olan kişilerden ayrıldığını görmekteyiz. Bu kişilerin yaklaşık % 64 oranında üniversite mezunu, % 23 oranındakiler ise en az lise ve diğerlerin de ortaöğretime kadar eğitim aldıklarını görüyoruz. Bu kişiler Girne ve civar köylerinde yaşayan yerli halktan kişiler.
   Yaş aralığı, demografik yapı, eğitim düzeyi ( Turist  )  1060 kişi
   Yaptığımız ankette soru sorulan ve cevapları alınan turist kişilerin yaş aralığı genellikle 39- 59 yaş aralığındaki kişilerden seçildiğini görürken ( % 45  ) oranında; bu kişilerin 59 yaş üstü olanlar % 32 ve 18-39 yaş aralığında olanlar ise % 23 olduğunu anlıyoruz.  Turistlerin % 64 dolayında olanlar TC, %32 .6 olanlar yabancı ( İngiliz, Alman, İskandinav, Polonya, İtalya, İran, Rus ) ve diğerlerinin %3,4  ise yerli turist olduğunu görmekteyiz.  Bu kişilerin yaklaşık % 53.5 oranında üniversite mezunu, % 36 oranındakiler ise en az lise, ve diğerlerin % 8,5  de sadece orta öğretime kadar eğitim aldıklarını görüyoruz.
   Şimdi bu aşamada fayda var; reliability test dediğimiz Cronbach Alfa oranı 8,48 gibi bir rakam çıktı ki bu yapılan anketin sorularının ve kendi içerisindeki tutarlığın ne kadar yüksek olduğunu gösteriyor. SPSS v,17 analizleri, tüm anketler birleştirilerek sonuçları elde edildi. Standart deviation, skewness kurtosis, gibi önemli analizler yapıldı.
   Kapalı Maraş’ın Kuzey Kıbrıs Turizm sektörüne olumsuz etkileri olmuştur. ( Yerli )
   Kapalı Maraş’ın turizm sektörüne % 58,5 oranında olumsuz etkisi olmuştur fikrine katılanların yanında, şiddetle katılanlar %32,5 civarındadır. Hiçbir etkisi olmamıştır diyenler % 6, bir fikrim yok diyenler ise %4 oranında ölçülmüştür. Yani anlaşılıyor ki, %90 seviyelerindeki bir oran ile, Maraşın kapalı oluşu yerli halkımız tarafından çok sıcak karşılanmamakta ve turizm açısından ve dolayısı ile ekonomik kayıp olarak büyük bir mahrumiyetin olduğu saptaması yapılmıştır.
    Kapalı Maraş’ın Kuzey Kıbrıs Turizm sektörüne olumsuz etkileri olmuştur. ( turist  )
   Turistlerin Kapalı Maraş’ın yine Kuzey Kıbrıs Turizm sektörüne ve genellikle ekonomisine karşı olumsuz etki yarattığı görüşü hakım olmuştur. Bu verileri oranlayacak olursak; Kapalı Maraşın turizm sektörüne % 38,3 oranında olumsuz etkisi olmuştur fikrine katılanların yanında, şiddetle katılanlar %30,5 civarındadır. Hiçbir etkisi olmamıştır diyenler % 13,3 bir fikrim yok diyenler ise %18,3 oranında ölçülmüştür. Bu veriler ışığında da anlaşılıyor ki, % 31,6 seviyelerindeki bir oran ile, Maraşın kapalı oluşu turistler tarafından tam olarak olumsuz görülmemektedir. Bu oran genellikle % 76 oranında yabancılar TC harici olanlarca belirtildiğini de ifade edelim. Diğer % 24 oranında ise TC turistler. Genel anlamda Maraşın yine kapalı oluşu turizm ve ekonomik kayıp olarak görüldüğü de teyid edilmiştir.
   Maraş’ın Türk İdaresi ( otoritesi ) altında açılması ( Yerli )
   Yerli insanımızın Maraş’ın Türk idaresi altında açılma fikrine %47,5 oranında katılanları %25 oranı ile şiddetle katılıyorum düşüncesi hâkim oldu. Bu da bize gösteriyor ki, halkımızın yaklaşık % 72.5 lik bir bölümü bu fikre hâkim. Çok enteresan bir oranda ise % 27,5 oranı ile herhangi bir fikrim yok, yani hem katılıyorum, hem de katılmıyorum yani kararsızım dedi. Bu da bize gösteriyor ki, Kıbrıs Türk Halkı içerisinde de Maraş ile ilgili kafalarda Türk İdaresi altında açılmasına bir kesim daha kararsız duruyor.
   Maraş’ın Türk İdaresi ( otoritesi ) altında açılması ( Turist  )
   Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetini 15 Haziran- 7 Ağustos 2019 tarihlerinde ziyaret eden Turistlerin yaklaşık 1060 kişisi üzerinden yapılan bu anketin 48,3 oranındaki büyük bir kesimi Maraşın Türk idaresi altında açılma fikrine hâkim oldukları anlaşılıyor. Turistlerin,  Maraşın Türk idaresi altında şiddetle açılma fikri ise %13,3 .. Yani kısaca bu bölgenin Türk idaresi altında açılması gerekli diyen turistlerin oranı % 61.6 .. Çok önemli bir rakam bu..  Bu oranı oluşturan TC menşeli Turistler yüzde 73. Yani % 27 si yabancı turistlerin Türk İdaresi altında açılmalı diye özetlenebilir. Maraşın Türk İdaresi altında açılma fikrine karşı olanların sayısı ise %8,3 ile temsil edilirken; bu görüşe karşı kararsız olanların oranı ise gerçekten de yüksek.. Bu oran %30 civarında ve öyle anlaşılıyor ki; Turistlerin Maraşın Türk Otoritesi altında açılma fikrine bir kesim daha kararsız bakıyor.
   Turistik tesisler ( oteller, apart oteller, butik oteller, restoranlar, club ve tavernalar ) Türk otoritesi altında daha önceki sahipleri tarafından açılmalı ( yerli )
   Yerli halkımızın yaklaşık %60 oranında bir kesimi bu fikri savunurken, yüzde 24 oranında bir kesim ise buna şiddetle katılmakta yani toplamda yüzde 84 oranında bir kesim ağırlıklı olarak bu tesislerin Türk otoritesi altında daha önceki sahipleri tarafından açılmalı fikrine olanak sağlanmalı inancını taşıyor. Yüzde onluk bir kesim ise kararsızlığını bu anlamda korurken; % 6 oranında ise yerli halkımız buna karşı çıkıyor. Yine de büyük oranda bu tesislerin daha önceki işletmecileri veya sahipleri tarafından Türk idaresi altında açılma fikri ağır basıyor açıkça söylenebilir.
   Turistik tesisler ( oteller, apart oteller, butik oteller, restoranlar, club ve tavernalar ) Türk otoritesi altında daha önceki sahipleri tarafından açılmalı ( yabancı )
   Yabancı turistlerin yine yerli halka benzer şekilde yaklaşık %56,7 oranında bir kesimi bu fikri savunurken, yüzde 8,3 oranında bir kesim ise buna şiddetle katılıyor.  Yani toplamda yüzde 65 oranında bir kesim ağırlıklı olarak bu tesislerin Türk otoritesi altında daha önceki sahipleri tarafından açılmalı fikrine olanak sağlanmalı inancını taşıyor. Bir diğer taraftan da Yüzde 21,6 bir kesim ise kararsızlığını bu anlamda korurken; % 9.4 oranında ise yerli halkımız buna karşı çıkıyor. Şiddetle karşı çıkanların oranı ise %4.Turistlerin bu anlamda belirtilen tesislerin daha önceki işletmecileri veya sahipleri tarafından Türk idaresi altında açılma fikri yine de ağır basıyor sonucuna ulaşabiliriz.
   Maraş’ın eski Vakıf Malı olması hakkındaki iddiaların ve veya sonuçlarının uluslar arası hukuk nezdinde çözülmesi gerektiğine inanıyor musunuz? (Yerli)
   Maraş’ın tapusunun Vakfiyelere ait Evkaf malı olduğuna dair çözüm yolunun uluslar arası hukuk yolu ile çözülmesi gerekliliğine olan inanç yüzde yirmi beş olarak belirtilirken; bu rakam yüzde beş ile şiddetli bir şekilde hem fikir olunuyor. Bir diğer taraftan; yüzde kırkbeşlik bir kesim bu soru karşısında tam olarak kararsızlığını belirtirken; yüzde yirmi beş oranında bir kesim ise bu seçeneğe tamamı ile karşı görüş beyan ediyor. Öyle anlaşılıyor ki; uluslar arası hukukun Maraş olayına karşı çok duyarlı olmayacağı inancı yerli halkımızda daha bir ağır basıyor.
   10 – Maraş’ın eski Vakıf Malı olması hakkındaki iddiaların ve veya sonuçlarının uluslar arası hukuk nezdinde çözülmesi gerektiğine inanıyor musunuz? (turist )
                Turistler uluslar arası hukukun her zaman daha fazla önem arz ettiği vurgusunu, bu soruya verilen cevaplar ile de kendilerini belli etti açıkçası. Yüzde 31.7 oranında bir kesim buna hemfikir olurken, bu fikre şiddetle olumlu bakanların oranı ise 5,3 oldu. Yani toplamda yüzde 37 oranında bir kesim Maraşın statüsünün uluslar arası hukuk yolu ile çözülebileceğine inanıyor. Bir diğer taraftan ise; yüzde 35 oranında bir kesim bu soruya karşı kararsızlık ifade ederken, % 21,7 oranında bir kesim buna karşı çıkarken; 6,4 oranında bir kesim ise buna şiddetle karşı çıkıyor. Turistlerin de genel veriler anlamında uluslar arası hukukun Maraş’ın statüsünü çözme anlamında çok da olumlu olmadığı anlaşılıyor.
   Yerli sakinler, kendi evlerine Türk otoritesi altında dönmeli mi? ( Yerli )
   Bu soruya verilen cevaplar daha açık ve net oldu. Bu fikre inananlar; yüzde 45 oranında, şiddetle inananlar ise yüzde 35 oranında gerçekleşti. Yani toplamda %80 bu fikir ağır basıyor. Yüzde 17.5 oranında bir kesim kararsızlık ifade ederken; %2,5 oranında bir kesim ise bu fikre karşı çıkıyor.
   12 - Yerli sakinler, kendi evlerine  Türk otoritesi altında dönmeli mi? ( Yabancı  )
   Turistlerin gerçekten de bu soruya verdikleri cevaplar daha da net oldu. Yüzde 51,7 oranında bir kesim bu fikre olumlu bakarken, yüzde 11,7 oranında bir kesim ise şiddetle ayni fikirde olduğunu beyan etti. Toplamda yüzde 63,4 oranında bir kesim turistler tarafından bu soruya olumlu görüş verdi. Yüzde 13,4 oranında bir kesim buna karşı görüş bildirirken, kararsızlar yüzde 23,3 oranında kaldı. . 
   Turizm dolu günler dilerim.

YORUM EKLE

banner75