Hayvan işletmelerinde dezenfeksiyon

Dezenfeksiyon, bir cismin, ortamın veya malzemenin patojen mikroorganizmalardan arındırılmasıdır. Bazı bakteri sporları dezenfeksiyon sonrası da canlı kalabilir. Dezenfektan ise dezenfeksiyon işleminde kullanılan kimyasal maddelerdir.
 

Dezenfeksiyon çeşitleri:
   Alkoller: Plastik, lastik ve lateks malzemeler için kullanılır. Yüksek düzey dezenfeksiyon oluşturmaz.
   İyot ve iyodoforlar: Kolay temin edilir, fakat yüksek düzey dezenfeksiyon oluşturmaz. Antiseptik olarak da kullanılır.
   Klor solüsyonları: Geniş yüzeylerin dezenfeksiyonunda kullanılır. Virüslerde etkili olup yüksek düzey dezenfeksiyon sağlar.
   Formaldehit: Yüksek düzey dezenfeksiyon sağlar fakat çok toksiktir.
   Gluteraldehit: Yüksek düzey dezenfeksiyon sağlar, formaldehite göre daha az toksiktir. Ahırlarda kireçle uygulanan dezenfeksiyon işlemi kolay ve maliyetin düşük olması nedeniyle sıklıkla tercih edilen bir metottur. Kireçle dezenfekte işlemi eskiden beri kullanılan bir yöntemdir. Şap hastalığı başta olmak üzere birçok salgın hastalıkta kireçle dezenfeksiyon işlemi etkili sonuç vermektedir. Bu işlem uygun zamanlarda yapılarak dezenfektasyon birçok hastalığı önler. Hayvanların ayakları, ahır zemini ile direkt temas halindedir. Zemindeki kötü ortamda üreyen mikroplar, hayvanlarda tırnak hastalıklarına neden olmaktadır. Yine mikroplu zemine yatan hayvanlarda, göbek enfeksiyonları da ortaya çıkmaktadır.

 

Sönmemiş kireç
   Yanmamış kireç suyla temasa geçtiğinde yüksek ısı ürettiği için serpildiği ortamdaki mikrop ve asalakları öldürür ve dezenfeksiyon sağlanmış olur. Ahır içinde hayvan yokken ve uzun etkili dezenfeksiyon yapılacaksa sönmemiş kireç ıslak zemine atılarak uygulanır. Çünkü, ahır yüzeyine toz olarak uygulandığında sönmemiş kireç hayvan varsa çıkan havadan, solunum hastalıklarına neden olabilir. Bu nedenle suda seyreltilerek veya ıslak zemine uygulanması ve içeride hayvan yoksa yüksek düzey ve miktarda uygulanması tavsiye edilir. Çünkü yanmamış kireç suyla temasa geçtiğinde yüksek ısı üretir ve serpildiği ortamdaki mikrop ve asalakları öldürerek dezenfeksiyon sağlamış olur. Eğer kuru zemine yanmış kireç atılacak olursa suyla reaksiyon olmayacağı için ısı çıkmaz ve dezenfeksiyon işlemi gerçekleşmez.

 

Kirecin ahırlarda uygulama şekli:
   1. Ahır içindeki dışkı ve kaba pisliklerin temizlenmesi
   2. Ahır zeminin ıslatılması
   3. Sönmemiş kirecin ahır zeminine serpilmesi
   4. 30 dakika sonra ahır içindeki kirecin ıslanıp ıslanmadığı kontrol edilir.
   5. Kuru yer varsa hortum yardımı ile kirecin üzerine incecik su püskürtülerek ıslatılır
   Kirecin tozlu kalması, hayvanların ciğerlerine tozun dolması ve ciğerlerde yanmaya sebebiyet vereceğinden hayvan, insan da yeterli nefes alamaz ve akciğerde ciddi hasar bırakır. Hayvanlar ahıra reaksiyon devam ederken erken alınırsa kirecin etkin kokusu hayvanda öksürük yaparak rahatsız eder. Bu nedenle dezenfeksiyon sonrası havalandırma yapmak çok önemlidir.

 

Sönmüş kireç kullanımı
   Sönmüş kireç, beyaz renkte nem çekici özelliği olan bir maddedir. Yumuşak kaygan ve sabun hissi veren çözelti oluşturur (Anonim, 2016). Yanmamış kireç suyla temasa geçtiğinde yüksek ısı ürettiği için serpildiği ortamdaki mikrop ve asalakları öldürür ve dezenfeksiyon sağlanmış olur. Eğer zemine yanmış kireç atılacak olursa bu etkisini gösteremez. Ancak, hayvan varken zemine uygulanacak kireç koruyucu etkisi ile de yardımcı olur. Hayvancılıkta biyo-güvenlik yüksek öncelikli konudur. Özellikle hayvan girişinin yoğun olduğu ve farklı orijinden gelen hayvanların bir arada bulunduğu besi işletmelerinde barınağın her grup çıkışlından sonra ve zaman zaman içinde hayvana varken dezenfekte edilmesi hastalık etmenlerini ciddi boyutta engellemektedir. Bu nedenle zaman zaman barınakların dezenfekte edilmesi hasatlıkların kontrolünde büyük avantaj sağlar.
 

YORUM EKLE