İşsizlik rakamları patladı

2020 yılı Hanehalkı işgücü anketi sonuçları İstatistik Kurumu tarafından açıklandı. Pandemi nedeni ile bu yıl anket yüz yüze değil, ilk kez telefonla yapıldı. Bu anket 2004 yılından beri her yıl düzenli olarak yapılıyor. Bugünkü yazımda, açıklanan sonuçları ana hatları ile paylaşıp, değerlendirmeye çalışacağım.

Hanehalkı işgücü anketi verileri, hep vurguladığımız, Pandemi döneminde yaşanan ekonomideki daralmayı, bu yönde hükümetin aldığı kararların yetersiz olduğunu, on bin civarında işyerinin faaliyetine ara verdiğini ve on binlerce kişinin işsiz kaldığını da teyit ve işaret eden önemli bir gösterge olmuştur.

Hanehalkı İşgücü Anketi sonuçlarına göre, KKTC’de toplam işsiz sayısı 14,987 kişi olarak tespit edildi.2019 yılında ise,9,317 kişiydi. İşsizlik oranı KKTC genelinde yüzde 10.1olarak gerçekleşti. Bu oran geçen yıl yüzde 6.3 idi. Yani geçen yıldan bu yıla, toplam işsizlik oranı kendi içinde yüzde 60 oranında artış gösterdi. 15-24 yaş grubundaki genç nüfusun işsizlik oranı ise yüzde yüzde 29.3’e yükseldi.

Geçen yıl ise bu oranyüzde 19.4 olarak tespit edilmişti. Genç işsizlik oranı geçen yıla göre, yüzde 51 oranında artış gösterdi. Ayrıca, yüzde 16.3 ile en yüksek işsizlik oranı İskele ilçesinde, yüzde 8.8 ile en düşük işsizlik oranı ise, Gazi Mağusa ilçesinde tespit edildi.

Anket sonuçlarına göre, toplam istihdam 132,885 olarak açıklandı. Geçen yıl ise bu rakam 138 bin 438 kişi olarak gerçekleşmişti. Yaklaşık 6 bin kişi gerileme var. Toplam istihdam içinde kamu istihdamının payı yüzde 30,6 yı yükseldi. Geçen yıl bu oran yüzde 25.7 idi. Bu yıl kamuya yapılan istihdamların artması muhtemelen bu oranı artırmıştır.

2020 da istihdam edilenlerin, yüzde 33.8’ini kadınlar oluşturuyor. İstihdam edilenlerin yüzde 66.2’sini ise erkekler oluşturuyor.

2020 Hanehalkı İşgücü Anketi sonuçlarına göre, istihdam edilenler; tarım, sanayi, inşaat ve hizmetler olarak dört ana sektör ayrımında incelendi. Toplam istihdam içinde tarım sektörünün payı yüzde 3.1, sanayi sektörünün payı yüzde 10.2, inşaat sektörünün payı yüzde 7.6 ve hizmetler sektörünün payının ise yüzde 79.1 olduğu görüldü. Çalışanların nerdeyse yüzde 80’ ne yakını hizmetler dektöründe çalışıyor.

İşgücü Anketi sonuçlarına göre, KKTC genelinde istihdam edilenlerin yüzde 31’ini lise ve dengi okul mezunları oluştururken, bunu yüzde 27.1 ile 4 yıllık fakülte veya yüksekokul, yüzde 3 ünü  2 veya 3 yıllık yüksekokul, yüzde 19.2 ile ilkokul, yüzde 14.3 ile orta veya dengi okul mezunları(ilköğretim dahil) izledi. Yüzde 2.8’ ini yüksek lisans (5-6 yıllık fakülteler dahil), yüzde 1‘ni ise doktora mezunları oluşturmaktadır.

Sonuçlara göre, genel işsizlik oranında olduğu gibi, genç nüfusta işsizlik oranında da(yüzde 29.3) kadınların işsizlik oranı yüzde 34.8ile daha yüksek seyrediyor. Bu yüzden, kadınların niye daha fazla işsiz oldukları araştırılmalı ve bu konuda eğitim dahil tüm eksiklikler tespit edilerek ortaya konmalıdır.

Öte yandan, genel işsizlik oranı yüzde 10.1 iken,  genç nüfusta işsizliğin ise genel oranın yaklaşık 3 katı olması da bizlere gençler arasında işsizliğin çok yüksek olduğunu göstermektedir. Nerdeyse her 3 gençten biri işsiz durumdadır. Ülkemizde gençlerin üniversiteleşme oranının yüzde 70’ lerde olması, gelişmiş ülkelere göre çok yüksektir. Gelişmiş ülkelerde bu oran yüzde 50’ lerdedir.

Bu bağlamda, gençlerimizin üniversite eğitimini tercih ederken, ihtiyaç fazlası bölümler yerine belirlenen ihtiyaç alanlarına yönelmeleri daha doğru olacaktır. Gençlerimizin özellikle, ara ve teknik eleman yetiştiren mesleki teknik okulları ve üniversitelerdeki 2 -3 yıllık teknik bölümleri seçmeleri iş bulma şanslarını oldukça artıracak ve ülkedeki genç işsizlik oranı da düşecektir. Ayrıca, gençler yeteneklerine göre,  mesleki teknik okulları ve çıraklık ve kalfalık kurslarını tercih ederlerse daha kolay iş bulabileceklerdir.

Ankete göre, işsizlik oranının en yüksek olduğu ilçe İskele’ dir. Bölgede gençler iş bulmakta zorlandıkları için iş imkanlarının fazla olduğu başka şehirlerde iş aramakta ve çalışmaktadırlar. İskele bölgesinde bulunan turizm tesisleri gençlere iş imkanı yaratırken, 2020 yılında pandemiden dolayı otellerin kapalı veya düşük potansiyelli çalışması yüzlerce kişinin işsiz kalmasına sebep olmuştur. İskele bölgesine yönelik kırsal kalkınma programları çerçevesinde gerekli olan eğitim ve teşvik destekleri artırılmalı ve bölgeye üniversite açılması yönünde gelen başvurular süratle değerlendirilmelidir.

Hanehalkı İşgücü Anketine göre, istihdam edilenlerin yüzde 87.4’ ü Sosyal Sigorta Dairesi’ne, yüzde 7.1’ i Emekli Sandığına kayıtlı olarak çalışmaktadır. KKTC genelinde ise herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna kayıtlı olmadan çalışanların oranı yüzde 4.8 dir. Kayıtsız olarak çalışan bu kişilerin toplam 6382 dir. .Bu kişilerin 3627 si hizmetler, 1024’ ü tarım, 864’ ü inşaat ve 861’ ide sanayi sektöründe çalışmaktadır.

Kayıtsızların sayısına dikkatinizi çekmek istiyorum. Nerdeyse, ülkedeki toplam işsiz sayısının yarısına yakın kayıtdışı çalışan insan ülkede çalışma hayatında bulunmaktadır. İşte size kayıt dışı ekonomi alanında çok somut bir örnek. Bu konuda mutlaka denetimler artırılarak, kayıtdışı çalışan bu insanlar kaydedilerek, sosyal güvenlik şemsiyesine altına alınmalıdırlar. Bu yapıldığı takdirde, devletin ve sosyal güvenlik kurumlarının gelirleri de artacaktır.

Pandemi nedeniyle ülkeden ayrıldığı belirtilen yaklaşık 20 bin kişi de bu rakamların dışında kalmıştır. Özellikle, turizm ve yüksek öğretim alanlarında yaşanan gerileme işsizlik oranlarını olumsuz etkilemiştir. Güney den gelişlerin de durması birçok işletme ve esnafı sıkıntıya sokmuştur. Ayrıca, ülkede sigorta yatırımı yapan çalışan sayısının da yaklaşık olarak 25 bin kişi azalması da, işsizlik rakamlarının artmasını doğrulamaktadır.

YORUM EKLE

banner111

banner34

banner75

banner88

banner110

banner104