İstihdam verileri ve önemi

   Bir ülke ekonomisinin gidişatı hakkında kullanıcılara bilgi veren önemli öncü göstergelerden bir tanesi istihdam verileridir.
   Bu noktada kullanıcılar için önemli olan, anket veya idari kayıtlar yoluyla elde edilen nitel ve/veya nicel istatistiksel verilerin güncel ve tutarlı olmasıdır. Aksi takdirde yayımlanacak güncel olmayan istatistiksel veri ve analizlerin arşiv görevinden başka bir değeri olmayacaktır.
   Nasıl ki; bir hastanın muayene anından uzun zaman öncesine ait tansiyon bilgileri doktor için çok bir anlam ifade etmiyorsa, istatistiksel verilerin de genel kabul görmüş sürelerden sonra yayınlanması pek bir anlam ifade etmemektedir. Bu manada halen Cumhuriyet Meclisi gündeminde bulunan yasa tasarısı ile kurulmasına çalışılan İstatistik Kurumu hayata geçirildiğinde veri toplama ve yayımlama faaliyetleri halen olduğu gibi güncel yayımlanmayacak ise bu kurumun varlığı da hiç bir mana ifade edecektir. 
   Söz konusu yasa tasarının genel gerekçesinde, tasarı ile KKTC’nin istatistik altyapısının çağdaş seviyeye getirilmesi (demek ki bu güne kadar çağdaş değilmiş) ve standartların yükseltilmesinin amaçlandığı ifade edilmektedir.

İŞSİZLİĞİN AZALTILMASI İSTİHDAMLA MÜMKÜNDÜR
   İşsizliğin azaltılması istihdam yaratmakla mümkündür. İstihdam bir diğer deyişle üretim, bir ülkenin ekonomik ve sosyal kalkınmasının vazgeçilmez unsurudur. 
   Günümüzün bir gerçeği olarak dünyada on işten dokuzunun özel sektör tarafından sağlandığı düşünüldüğünde özel sektörün istihdam yaratmaktaki önemi ve rolü daha iyi anlaşılacaktır. Bu bağlamda bireylerin çalışma hakkı ve güvencesi için de devlete görevler düşmektedir. Bu görevlerin başında ise uygun yatırım ortamını sağlayarak büyüme için özel sektörün önünün açılmasına yardımcı olunması gelmektedir.

ÜRETİM FAKTÖRLERİ
   Klasik iktisadın ilk öğretilerinden biri üretim faktörleridir. Üretim faktörleri de bir ürünün ortaya çıkabilmesi için gerekli olan unsurlardır.
Doğal Kaynak (Toprak) = Rant
Emek (İşgücü) = Ücret
Sermaye (Kapital) = Faiz
Girişimci (Müteşebbis) = Kar
   Toprak bir doğal kaynaktır. Tek başına insanları doyuracak buğdayı veremez. Buğdayın elde edilmesi için toprak yanında insan emeğine, tohuma, çeşitli ilaçlara ve toprağı sürüp eken makinalara (sermayeye) ihtiyaç vardır. 
   İnsanların veya iş görenlerin bir işte ortaya koydukları bedensel ve düşünsel (zihinsel) çabalara emek veya işgücü adı verilir.
   Merkezi İsviçre'nin Cenevre kentinde bulunan Uluslararası Çalışma Örgütü ya da ILO (International Labour Organization)  standartlarına göre resmi çalışma yaşı 15’tir. Bu nedenle istihdam ve işsizlik verileri hazırlanırken 15 yaş ve üzeri nüfus miktarı dikkate alınır. Kurumsal olmayan sivil nüfus olarak ifade edilen bu durum şu şekilde hesaplanır.
   Kurumsal olmayan sivil nüfus  = 15 yaş ve üzeri toplam nüfus  – 
   (Üniversite yurtları, yetiştirme yurtları, huzurevi, özel nitelikli hastane, hapishane, kışla gibi yerlerde ikamet edenler.)
   Kurumsal olmayan sivil nüfus da kendi içerisinde üç alt gruba ayrılır. Şöyle ki;
a. Çalışanlar,
b. İşsizler, ve
c. İşgücü içinde yer almayanlar.
   Üretim faktörleri arasında en önemli olanı emek faktörüdür. Zira insan faktörü olmadan, diğer üretim faktörlerinin kendi başına üretimde bulunmaları düşünülemez. Diğer üretim faktörlerini toplayan, bunları üretim sürecine sokan ve yönlendiren insanın kendisidir.
   İstihdam da kazanç elde etmek için üretim faktörlerinin çalışması veya çalıştırılması anlamına gelmektedir. Emek faktörü olarak insan, istihdamın bir unsurudur. İstihdam milli gelir gibi birçok değer ile doğru orantılı gelişir. Bundan dolayı oldukça önemlidir.
   Bir ülkede belirli bir dönemde üretilen mal ve hizmet miktarı, doğrudan doğruya istihdam ile ilgilidir. Bu bağlamda gerek istihdamda ve gerekse üretilen mal ve hizmetlerde yaşanacak olumsuzluklar anında ekonomiye zarar vermeye başlar ve beraberinde bir dizi sorunun ortaya çıkmasına yol açar.

İSTİHDAMIN ÖNEMİ
   İstihdam edilen bireyler harcadıkları emeğin karşılığında doğal olarak bir gelir elde ederler. Bireyler elde ettikleri bu gelirleri ihtiyaçlarını karşılamak üzere mal ve hizmet tüketerek harcarlar.
   Tüketim yapabilecek yani para harcayabilecek kişilerin mutlaka harcayabileceği bir parası olmalıdır. Bir kişinin harcayabileceği parası olması için istihdam ediliyor yani çalışıyor olması gerekir. Çalışan kişi mal veya hizmet üretecek ve bunu farklı kişiler tarafından tüketilmek üzere piyasaya arz edecektir. Dolayısıyla bu döngüde yaşanacak bir aksaklık örneğin kişinin istihdam edilmemesi hali tüketim anlamında bir  sorun ortaya çıkarırken, satın alması gereken mal veya hizmeti de satın almamasına neden olmaktadır.
   Hal böyle olunca tüketim açısından ortaya çıkan duruma ilaveten, bir kişinin istihdam edilmemesi bile üretilen mal ve hizmetlerde düşüşe neden olacaktır.Görüldüğü gibi istihdamdaki olumsuzluklar tüketicinin olduğu kadar üreticinin ve devletin de sorunudur ve mutlaka çözülmesi gerekir.
   Gerek yazılı basın ve gerekse radyo televizyon haberlerinde yer alan istihdamla ilgili haberlerde ifade edilmeye çalışılan tarım dışı istihdamdır. Tarım dışı istihdam, tarım sektörü dışında istihdam edilen kişilerin sayısı dikkate alınarak hesaplanır. Mevsimsel olarak çalışan tarım işçileri hesaplamaya dahil edilmemektedir.

ABD’DE TARIM DIŞI İSTİHDAM VERİLERİ
   ABD’de açıklanan Tarım Dışı İstihdam (Non – Farm Payrolls)verisi, piyasaların en çok takip ettiği ve piyasaları en çok etkileyen verilerden biridir. Aylık olarak ABD’deki ücretli çalışan sayısındaki (devlet memurları ve tarım işçileri hariç) değişimi gösterir. Bu veri her ayın ilk Cuma günü İşgücü İstatistikleri Bürosu (U.S. Bureau of LaborStatistics (BLS) tarafından açıklanır.
   Tarım Dışı İstihdam verisindeki artış ve azalışlar ABD ekonomisinin durumu hakkında fikir verebilecek önemli göstergelerden biridir.
   İşsizlik oranı beklenenden daha düşük gelirse, bu durum işsiz sayısının azaldığını ve ekonominin canlanma eğiliminde olduğunu göstereceği için ABD dolarının değer kazanmasını sağlayacaktır. Verinin yüksek gelmesi ise doları zayıflatır.

İŞSİZLİK ORANI
   İşsizlik oranı(Unemployment rate), çalışmak istediği halde iş bulamayan yetişkinlerin, nüfusun toplam işgücüne oranıdır. İşsizlik oranı verisi ekonomi hakkında uzun vadeli fikir verir. Açıklanan işsizlik oranı verisi ABD Merkez Bankası’nın (FED) alacağı kararlarda etkili olmaktadır.

TÜRKİYE’DE İSTİHDAM VERİLERİ
   Türkiye’de istihdam verileri Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından hazırlanmaktadır.
   Türkiye’de 2019 yılı Ocak döneminde istihdam edilenlerin sayısı, bir önceki yılın aynı dönemine göre 872 bin kişi azalarak 27 milyon 157 bin kişi, istihdam oranı ise 1,9 puanlık azalış ile yüzde 44,5 olmuştur.
Aynı dönemde; tarım sektöründe çalışan sayısı 345 bin, tarım dışı sektörlerde çalışan sayısı 526 bin kişi azaldı. İstihdam edilenlerin yüzde 17,0'si tarım, yüzde 19,9'u sanayi, yüzde 5,4'ü inşaat, yüzde 57,7'si ise hizmet sektöründe yer aldı. Önceki yılın aynı dönemi ile karşılaştırıldığında tarım sektörünün istihdam edilenler içindeki payı 0,7 puan, inşaat sektörünün payı 1,6 puan azalırken, hizmet sektörünün payı 2,3 puan arttı. Sanayi sektörünün payı ise değişim göstermedi.

İŞSİZLİK ORANI YÜZDE 14,7
   Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştakilerde işsiz sayısı 2019 yılı Ocak döneminde geçen yılın aynı dönemine göre 1 milyon 259 bin kişi artarak 4 milyon 668 bin kişi oldu. İşsizlik oranı 3,9 puanlık artış ile yüzde 14,7 seviyesinde gerçekleşti.
   Aynı dönemde; tarım dışı işsizlik oranı 4,1 puanlık artış ile yüzde 16,8 olarak tahmin edildi. Genç nüfusta (15-24 yaş) işsizlik oranı 6,8 puanlık artış ile yüzde 26,7 olurken,15-64 yaş grubunda bu oran 3,9 puanlık artış ile yüzde 15,0 olarak gerçekleşti.

İŞGÜCÜNE KATILMA ORANI YÜZDE52,2 
   İşgücü 2019 yılı Ocak döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre 387 bin kişi artarak 31 milyon 825 bin kişi, işgücüne katılma oranı ise 0,1 puanlık artış ile yüzde 52,2 olarak gerçekleşti. Aynı dönemler için yapılan kıyaslamalara göre; erkeklerde işgücüne katılma oranı 0,2 puanlık azalış ile yüzde 71,1, kadınlarda ise 0,4 puanlık artışla yüzde 33,6 olarak gerçekleşti.

KKTC’DE İSTİHDAM VERİLERİ
   Devlet Planlama Örgütü’nün (DPÖ)  tarafında hazırlanmaktadır. Ülkemizde Hane Halkı İşgücü Anketi uygulamasına 2004 yılında başlanmıştır. 
   2018 Hane Halkı İşgücü Anketi sonuçlarına göre, 2018 yılında istihdam edilenlerin sayısı, bir önceki yıla göre 11 bin 412 kişi artarak 132 bin 411 kişi olurken istihdam oranı ise bir önceki yıla göre 0.9 puanlık azalış göstermiştir.  KKTC genelinde 2018 yılı için yüzde 47,3 olarak hesap edilen istihdam oranı 2017 yılında yüzde 48.2 idi. 
   2018 yılında istihdam edilenlerin yüzde 63,6 ‘sını (84 bin 256 kişi) erkekler oluştururken, yüzde 36.4’ünü  (48 bin 155 kişi) kadınlar oluşturmuştur.
   Bu çalışmaya göre istihdam içinde kamunun payı yüzde 26.8 olarak tespit edilirken, özel sektörün istihdamı içindeki payı yüzde 73.2 olarak tespit edilmiştir. 

İŞSİZLİK ORANI YÜZDE 
   Aynı dönem itibarıyla KKTC’de toplam işsiz sayısı 9,873 kişi olarak tespit edilirken, işsizlik oranı KKTC  genelinde yüzde 6.9 olarak hesap edilmiştir. İşsizlik oranı KKTC genelinde; erkeklerde yüzde 5.7, kadınlarda ise yüzde 9,0 olarak bulundu.  2017 yılında KKTC genelinde işsizlik oranı yüzde 5,8 idi.

İŞGÜCÜNE KATILMA ORANI YÜZDE50,9 
   2018 yılı Hane Halkı İşgücü Anket sonuçlarına göre işgücüne katılma oranı yüzde 50,9 olarak tespit edilmiştir. Bu oran 2017 yılında yüzde 51,2 idi. 


 

YORUM EKLE