450 yıllık edebiyat

banner37

KIBATEK Başkanı İsmail Bozkurt ile Prof. Dr. Oğuz Karakartal’ın hazırladığı 5 ciltlik “Kıbrıs Türk Edebiyatı Tarihi (1571-2017)” yayımlandı

banner87
450 yıllık edebiyat
banner90
banner99

ALİYE ÖZENCİ

Kıbrıs-Balkanlar-Avrasya Türk Edebiyatları Vakfı (KIBATEK) Başkanı İsmail Bozkurt ile Prof. Dr. Oğuz Karakartal’ın hazırladığı 5 ciltlik “Kıbrıs Türk Edebiyatı Tarihi (1571-2017)” yayımlandı.

Kıbrıs Türk halkı için büyük zenginlik olan bu eser, Kıbrıs Türk’ünün 450 yıllık edebiyatla olan bağını gün yüzüne çıkarıyor.

Kıbrıs Sosyal Bilimler Üniversitesi (KISBÜ) ile KIBATEK işbirliğinde yürütülen Kıbrıs Türk Edebiyatı Araştırma ve Tanıtma Projesi çerçevesinde hazırlanan Kıbrıs Türk Edebiyatı Tarihi (1571 – 2017) yaklaşık 4 bin sayfalık beş cilt halinde yayımlandı.

Beş cildin içeriği şöyle:  CİLT 1: Tarihçe – Halk Edebiyatı – Divan Edebiyatı- Tiyatro; CİLT 2: Şiir (1950’ye kadar); CİLT 3: Şiir (1951 – 2007) ; CİLT 4: Roman; CİLT 5: Öykü – Anlatı – Anı – Gezi – Deneme.
   Projenin yürütücülüğünü de üstlenen İsmail Bozkurt ile Prof. Dr. Oğuz Karakartal’ın yayıma hazırladığı, proje araştırma görevlisi Nihal Solak’ın editör yardımcılığı yaptığı çalışma, içerik bakımından Kıbrıs Türk Edebiyatı’nın 450 yıllık envanteri niteliğini taşıyor.
   Bozkurt sohbetimizde, ansiklopedik niteliğindeki kitabın doğuş serüvenini, içeriğini ve toplum için değerini anlattı.

40 yıllık hayal

İsmail Bozkurt,Kıbrıs Türk Edebiyatı Tarihi (1571 – 2017)” adlı 5 ciltlik kitabının doğuş serüvenini anlattı:
   “Bu konu yaklaşık 40 yıllık hayalimdi. Dört Kıbrıs Türk Edebiyatı sevdalısı olarak rahmetli Harid Fedai, rahmetli Ali Nesim, Prof. Dr. Oğuz Karakartal ve ben ara sıra toplanıp konuşurduk. Beş yıl kadar önce yine dördümüz Lefkoşa’da, Prof. Dr. Oğuz Karakartal’ın evinde böyle bir çalışmayı başlatma kararı aldık. Birkaç kez de toplanıp hafiften çalışmaya da başladık. Ne yazık ki hemen sonrasında Harid Fedai ile Ali Nesimi kaybettik, başka sorunlar da yaşandı ve devam edemedik”.

Bozkurt ve Karakartal, tüm olumsuzluklara rağmen, Kıbrıs Türk toplumuna ve hayatını kaybeden iki değerli isim anısına bu eseri tamamlamayı görev bildi.

Bozkurt, süreci şöyle aktardı:

“KIBATEK Vakfı olarak konuyu projelendirdik. 2017 baharında başkanı olduğum KIBATEK Vakfı ile KISBÜ’nün o zamanki rektörü Prof. Dr. İsmail Güleç ortak bir projeyle birlikte hareket etmeye karar verdik. KISBÜ Rektörlüğü’nü daha sonra Prof. Dr. Mustafa Tümer devraldı. Sonuçta 2 buçuk yılı aşan bir çalışma ile KIBATEK - KISBÜ’nün ortak projesi olarak hayata geçirip sonuçlandırmayı başarabildik”. 
 

Çalışmaya 87 bilim adamı / araştırmacı katkı yaptı

Uzun ve titiz bir çalışmanın ürünü olan Kıbrıs Türk Edebiyatı Tarihi (1571 – 2017) eserinde yüzlerce akademisyene ait yazı ve notlar yer alıyor.

Bozkurt ve Karakartal, hiçbir detayı atlamadan, en ince ayrıntıya ulaşabilmek için bir çalışma planı belirledi.

Bozkurt şöyle dedi:

“Kıbrıs Türk Edebiyatı Tarihi hazırlanırken, 1571 – 2017 arasında bu adada yaratılan Halk Edebiyatı ürünleri ile yazılı edebiyat bağlamında yaratılan tüm yazınsal eserlerin ve doğal olarak yazınsal eseri olan tüm yazar ve şairlerin çalışmada yer alması hedeflendi ve çalışma üç temele/ilkeye dayandırıldı.
   Birinci olarak, 1571 – 2007 tarih aralığı esas alındı; ikincisi, konunun yazınsal türler (şiir, roman, öykü, tiyatro, anı, gezi, deneme) bağlamında ele alınması uygun görüldü; Son olarak da, her yazınsal türde ele alınacak ürünler için tek ölçüt uygulandı: İçeriğine, yazınsal değerine, düşünsel/sanatsal dayanağına bakmadan kitaplaşmış olması!
   Elbette ki Halk Edebiyatı bağlamında bu üç temele göre değil, kendi özgün ve geleneksel türlerine göre (masal, halk hikâyesi, fıkra, bilmece, tekerleme, destan, türkü, mani, ninni, ağıt, bilmece, atasözü, deyim ve diğer sözel değerler) çalışma yapıldı. Esasen Halk Edebiyatı ürünleri genellikle anonim nitelik taşır. 
   Çalışmaya 87 bilim adamı/araştırmacı katkı yaptı”.

Kayıt altına alınmayan eserler

Bozkurt ve Karakartal, çizdikler pratik bir yolda ilk adımı atarak, edebi türleri ayrı ayrı değerlendirmeye aldı.

Bozkurt,  “Belirttiğim üç temel ilkeye sıkı sıkıya bağlı kalındı. Kıbrıs Türkleri olarak, yaklaşık 450 yıldır var olduğumuz, Türkçe konuşup Türk diliyle edebiyat yarattığımız Kıbrıs adasında; yazınsal kitap yayımlayan yaklaşık yazar/şairlerin sayısı 500’ün üzerindedir. Aslında, bu sayı çok daha fazladır, çünkü çok sayıda yazarımız/şairimiz ürünlerini kitaplaştıramayıp yalnızca gazete ve dergilerde yayımlayabildi. Ürün veren kimsenin dışta kalmaması için çaba harcandı. Diyebilirim ki kitap yayımlayanların ve kitaplarının en az %95 – 97’sine ulaşıldı. Tüm çabalara karşın maalesef ulaşılamayan eserler var. %100’e ulaşamamanın nedeni budur” dedi.

İsmail Bozkurt’a araştırmalarında en çok dikkatini çeken edebi türün hangisi olduğunu sorduğumda yanıtı “şiir” oldu.Kıbrıs Türk Edebiyatı’nın her dönemi şiir ağırlıklı oldu. Nitekim 5 cildin 2’si şiire ayrıldı” diyen Bozkurt, 5 cildin içeriğini sıraladı:
   “CİLT 1: Tarihçe – Halk Edebiyatı – Divan Edebiyatı- Tiyatro; CİLT 2: Şiir (1950’ye kadar); CİLT 3: Şiir (1951 – 2007); CİLT 4: Roman; CİLT 5: Öykü – Anlatı – Anı – Gezi – Deneme.
   Görüldüğü gibi romana da bir cilt ayrıldı. İlk romanımızın çıktığı 1894’ten 2017’ye 136 roman önemli bir sayıdır”.

 

“Kıbrıs Türklerinin belleği”

Kıbrıs Türk Edebiyatı Tarihi (1571 – 2017) kitabının yayıma hazırlanmasında emeği geçen İsmail Bozkurt, bu eser için “Her şeyden önce Kıbrıs Türklerinin belleğidir” değerlendirmesinde bulundu. Bozkurt, 5 ciltten olan kitabın topluma nasıl bir katkısı olacağını şöyle anlattı:
   “Kıbrıs Türk Edebiyatı envanteri çalışmasıdır. 450 yıllık edebiyatımızı orda görmek mümkündür. Yaklaşık 4000 sayfa tutan A4-ansiklopedi boyutundaki 5 ciltlik bu envanterin, olağan boyutta (yaklaşık) 6000 kitap sayfasını aştığını, bunun olağan boyutta 500 sayfalık 12 kitap demek olduğunu belirtelim. Bu envanter, Kıbrıs Türk Halkı’nın toplumsal belleğini inanılmayacak boyutta besleyecek; bilim adamları ve araştırmacılar için hazine değerinde zengin kaynak olarak işlev görecek kapasiteye de sahiptir.
   Çalışmanın ansiklopedik yönü olduğunu da belirtelim. Önemli bir kaynaktır. Güven duyularak başvurulabilir.
   Yalnız bilim adamları ve araştırmacılar için değil; master ve doktora öğrencileri, üniversite öğrencileri, gazeteciler, lise öğretmenleri ve her yurttaşın yararlanabileceği şekilde hazırlanmıştır”.

 

“Hayatımın en anlamlı çalışmalarından biri”

Ülkede böyle kapsamlı çalışmanın ilk olduğuna dikkat çeken Bozkurt, “Yalnız edebiyat bağlamında değil, daha önce hiçbir alanda böyle bir kapsamlı çalışma yapılmadı. Böyle bir çalışmanın ana mimarlarından biri olmak güzel bir duygu! Kısaca, Kıbrıs Türk Edebiyatı Tarihi (1571 – 2017) hayatımın en anlamlı çalışmalarından biri” açıklamasını yaptı.
   Çalışmanın, başta rahmetli Harid Fedai ile Ali Nesim olmak üzere Kıbrıs Türk Edebiyatı’nın oluşmasında katkısı olan herkese adandığını belirten Bozkurt, “Onları saygı ile anarken projeye katkı koyup yukarıda adlarını saydığım ya da saymadığım herkese, bu arada başta Sayın Büyükelçi Ali Murat Başçeri olmak üzere, projenin finansmanına katkı sağlayan TC Lefkoşa Büyükelçiliğine teşekkür ederim” dedi.
   Bozkurt son olarak,  bu ilkin tek kalmaması, birçok benzerinin ortaya çıkması dileğinde bulundu.

 

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner107

banner75

banner108