Bir zamanların zeytin saklama kabı

banner37

Mehmet İnce maharetli elleriyle unutulmaya yüz tutmuş kültürümüzü yaşatmaya çalışıyor

Bir zamanların zeytin saklama kabı
banner90
banner99

Aliye Özenci

   Kıbrıs kültürü, değerleri çok geniş bir yelpazeye sahiptir…

   Birçoğu unutulmaya yüz tutmuş olsa da büyüklerimizin kültürümüzü, örf ve adetlerimizi unutturmamak için ortaya koyduğu çabayı herkes görüyor…

   Görneç sakini Mehmet İnce de bu isimlerden biri…

   Mehmet amcanın maharetli ellerinde, parmaklarına hurma dallarını dolayarak işlediği ürün, aslında eskiden nenelerimizin, dedelerimizin, anne ve babalarımızın çokça kullandığı zeytin saklama kabı…

   “Moppa, Mopa, Mapo”… Yöreye göre söyleniş şekli değişiyor…

    Bu işin ustası Görneçli olduğu için, ben de onun deyimiyle kabın adını “Mopa” olarak kullanmayı tercih ettim.

    Eskiden daha çok çobanların ve ev hanımlarının kullandığı Mopa, şimdilerde dekoratif bir süs eşyası olarak tercih ediliyor.

   Mopa’nın ana malzemesi hurmanın göbeğinde bulunan ve açılmamış beyaz taze dallar… Mehmet İnce, “Taze hurma dalları toplandıktan sonra kurutulur. Bu hurma dalları uzun süre gölge bir yerde saklanabilir. İstenildiği zaman da ıslatılarak işleme hazır hale getirilir” dedi.

   Mopa örmek için ‘biz (delik delme aleti)’ ve ‘çekice’ ihtiyaç olduğunu ifade eden İnce, saklama kabı olarak kullanılan Mopa’nın hava almaması için sık işlenmesi gerektiğini bu nedenle de sabır ve güç isteyen bir iş olduğunu söyledi.    

   Görneçli Mehmet İnce ve eşi Sueda İnce, kültürümüzün bir parçası olan Mopa’nın işlevsel hale dönüşme sürecini KIBRIS Ekran okuyucuları için anlattı.

banner134
60 yıldır aynı yastığa baş koyuyorlar

   Mehmet İnce, 1939’da Görneç’te doğdu. Küçük yaşlarda başladığı çobanlığa, askerlik görevini tamamladıktan sonra da devam etti.

   Eşi Sueda ile aynı köylü olan Mehmet İnce, “Aynı köylüydük ama birbirimizi hiç görmemiştik… Görücü usulüyle tanıştık. 1960’da nikahımız kıyıldı, 1962’de düğünümüz oldu. Eşim terziydi. Ama boş zamanlarında, bana yardım ederdi” dedi.

   Eşi Sueda ise “O mücahitken, ben de hayvanları bekler, yedirir ve sulardım” diyerek 60 yıllıdır aynı yastığa baş koyduklarını ve birlik-dayanışma içinde ömürlerinin geçtiğini söyledi.

Turistler ilgi gösteriyor

   Mehmet İnce, emekliye ayrıldıktan sonra, küçük yaşta atalarından gördüğü ve merak ederek öğrendiği Mopa örücülüğünü daha sık yapmaya başladığını anlattı:

   “Eskiden naylon veya plastik saklama kapları yoktu. Her evde ve her çobanın zeytinini koyup saklayacağı Mopa’sı vardı. Mopa örücülüğünü küçük yaşta yapıyordum. Fakat bu iş zaman, sabır ve güç istiyor… Bu nedenle emekliye ayrıldıktan sonra kendime bir uğraş edinerek, daha sık yapmaya başladım.

   Kapıların açılmasıyla birlikte Güney Kıbrıs’tan siparişler almaya başladım. Kültürel eşyaların satıldığı dükkanlarda Mopa ilgi gördü”.

Mopa’nın yapımı

   İnce, Mopa’nın yapımını da anlattı:

   “Oval bir gövdesi ve kapağı olan Mopa’nın işleyişini iki günde tamamlıyorum.  Mopa’nın ana malzemesi hurma dalı, biz ve çekiç…

   Hurma dalının göbek kısmında bulunan taze ve daha açılmayan dalları toplandıktan sonra kurutulur.

   Kurutulup, destelenen hurma dalları, gölge bir depoda uzun süre saklanabilir. Kullanılmak istenildiği zaman da ıslatılarak hazır hale getirilir.

   Hurma dalları ‘biz’ ile işlenir. Kusursuz, sıkı ve hava almaması için ise, örülen hurma dalları ‘çekiç’ ile dövülür. Böylece sık işlenen Mopa hava almaz ve uzun süre içinde zeytin de saklanabilir”.

YORUM EKLE
banner140
SIRADAKİ HABER

banner75