13. maaşın nedeni “eşitliği” sağlamak

banner37

Ülkede sürekli tartışma konusu olan ve özellikle de yılsonlarında daha da alevli tartışmaların odağı haline gelen 13’üncü maaş ödemelerinin başlangıcı, İngiliz Sömürge dönemine dayanıyor

13. maaşın nedeni  “eşitliği” sağlamak
banner90
banner8

Ceren ÖZBİL

- YILLAR ÖNCE BAŞLADI… Başlangıcı adadaki İngiliz dönemine dayanan 13’üncü maaş ödemeleri son yıllarda ciddi bir tartışma konusuna dönüştü. Özellikle de özel sektörde çalışanların aldıkları maaşlar ve haklar düştükçe “13’üncü maaşlar” bir kesim tarafından “haksız” bir ödemeymiş gibi algılanmaya başlandı.  Ancak edinilen bilgiye göre, söz konusu dönemde bu maaşın ödenmeye başlanmasındaki amaç, aylık ödenenlerle, haftalık ödenenler arasındaki farkı ortadan kaldırmak. Yani haftalık ödenen bir kişi, bir yılda 52 hafta maaş alırken, aylık ödenen birinin bir yılda hafta olarak 48 maaş almasından oluşan eşitsizliği ortadan kaldırmak

- ÖZEL SEKTÖR ÇALIŞANLARI MAĞDUR…Ekonomi Uzmanı Mustafa Baturalp, çalışanların sosyal güvenlik açısından kamu görevlileri ve sosyal sigortalılar diye ikiye ayrıldığını söyledi. Bu iki kesim arasında ciddi bir fark olduğunu kaydeden Baturalp, özellikle özel sektör çalışanlarının gerek maaş, gerekse de çalışma saatleri açısından ciddi bir mağduriyet yaşadığını ifade etti. Mustafa Baturalp ayrıca özel sektöre de 13. maaş ödenmesi için hükümet yetkililerinin ticaret odası, sanayi odası, turizmciler gibi örgütlerle görüşme yapabileceğini, ancak liberal ekonomi koşullarında 13. maaş ödemesinin zorunlu tutulamayacağını söyledi

Ülkede yıllardır tartışma konusu olan “13’üncü maaş ödenmesinin” başlangıcı, İngiliz Sömürge dönemine dayanıyor.

Edinilen bilgiye göre 13’üncü maaş ödemesi söz konusu dönemde “haftalık” maaş alanlarla, “aylık” maaş alanlar arasındaki eşitliği sağlamak için ortaya çıktı.

Yani 13. maaşlar, bir yılın 52 hafta olduğu dikkate alındığında, haftalık maaş alanlar bir yılda 52 maaş alırken, aylıkçıların bir yıl içindeki maaşları haftalık olarak hesaplandığında 48 maaşa denk gelmesi nedeniyle oluşan eşitsizliği ortadan kaldırmak için ödenmeye başlandı.

  Ancak zaman içerisinde 13’üncü maaş konusu çok ciddi bir tartışmaya dönüştü. Özellikle de özel sektörde çalışanların aldıkları maaşlar ve haklar düştükçe, “13’üncü maaşlar” bir kesim tarafından “haksız” bir ödemeymiş gibi bir algılaya dönüştü.

Konuyla ilgili KIBRIS Gazetesi’ne konuşan Ekonomi Uzmanı Mustafa Baturalp, çalışanların sosyal güvenlik açısından kamu görevlileri ve sosyal sigortalılar diye ikiye ayrıldığını söyledi.

Bu iki kesim arasında ciddi bir fark olduğunu kaydeden Baturalp, özellikle özel sektör çalışanlarının gerek maaş, gerekse de çalışma saatleri açısından ciddi bir mağduriyet yaşadığını ifade etti.

“Sosyal sigortalılar ve kamu

görevlileri arasında eşitsizlik var”

Baturalp, kamu görevleri dendi mi bunun sadece devlet dairelerinde çalışanları değil, aynı zamanda bakanlar ve milletvekilleri de demek olduğunu belirterek, şöyle konuştu:

“Maaşları tayin eden meclis üyeleridir. Dolayısıyla onlarında avantajına olan böyle bir şey geldi mi, onlarda alacağı için böyle bir şeye “yok” demiyorlar.

Çalışanlar ise sosyal güvenlik açısından ikiye ayrılıyor. Biri kamu görevlileri, diğeri de sosyal sigortalılardır.

Bu iki durum kıyaslandığında adil olmadığı görülüyor.

Sosyal sigortalara bağlı kişilerin aylık emeklilik maaşlarına bakıldığında ortalama 4 bin kusur liradır. Ancak kamu görevlilerinin ortalama emeklilik maaşlarına bakıldığında 8 ile 9 bin lira arasında olduğu görülüyor. Bunun nedeni de bence meclistekilerin de Kamu Görevlileri Yasası’ndan maaş almasıdır.

Sosyal sigortalılar ve kamu görevlileri arasında eşitsizlik var. Bu yıllardan beridir böyle… Bütçe hazırlanırken, personel giderlerinde 13 maaş dikkate alınıyor”.

“Hükümet, ilgili örgütlerle görüşme yapabilir”

Mustafa Baturalp, özel sektöre de 13. maaş ödenmesi için hükümet yetkililerinin ticaret odası, sanayi odası, turizmciler gibi örgütlerle görüşme yapabileceğini kaydetti ancak liberal ekonomide 13. maaş ödemesinin zorunlu tutulamayacağını söyledi.

Baturalp, şöyle devam etti:

“Liberal ekonomide 13 maaş verilmesi doğru karşılanmaz. Adil değildir, buna inanıyorum. Ancak Ticaret Odası’yla, Sanayi Odası’yla, turizmcilerle görüşürken, hükümetler, bu alanda çalışanlara da 13. maaş ödenmesini teşvik edebilirler. Ama zorunlu olarak yaptırmak liberal ekonomide olamaz.

Çalışma hayatına bu kadar müdahale edilemez.

Özel sektörün büyük bir bölümü zaten asgari ücretin altında maaş alıyor. Asgari ücret aylık ücret değil, saatlik ücrettir.

Örneğin haftada 50 saat çalışan birinin ayda 5 bin, 5 bin 200 TL maaş alması gerekiyor. Çünkü 40 saatin üzeri ek mesaiye giriyor”. 

“13’üncü maaşlar ilk kez

ikramiye adı altında verilmişti”

Mustafa Baturalp, 13. maaşların, kendisinin bakanlık danışmanı olduğu dönemde ikramiye adı altında verildiğini söyledi ve“O dönemde bakan Mehmet Bayram’dı. Bir maaş ikramiye adı altında verilmişti ve ondan sonra devam etti. Verilen hak da geri alınmayacağına göre, bu böyle devam etti” dedi.

YORUM EKLE
YORUMLAR
zafer akbaş
zafer akbaş - 1 hafta Önce

çok güzel bir yazı dedikleriniz doğru ama yanlış olan şu dünyanın hiç bir gelişmiş ülkesinde devletteki bekçi özeldeki müdür kadar maaş almaz .hiç bir gelişmiş devlet istihdam açısından özel sektörün önüne geçmez hatta özel sektörü destekler bizde tam tersi herkes kamuya girmeye çalışıyor neden acaba??siz önce bunları bir araştırın her nedense ingilizin bir tek ödeme sistemini almışsınız

Ak Sakallı
Ak Sakallı - 1 hafta Önce

Bunca devlet var , hiç birinde olmayan sadece burada var , , , eşitlik sağlamak içinmiş , ????

SIRADAKİ HABER

banner75