banner6

25 yıl öncesinden de kötü durumdayız!

banner37

Ülke ekonomisinin içinde bulunduğu yangından ateşlenen yakıcı zamlar halkı kasıp kavururken, bu gidişatın ne kadar süreceğiyle ilgili de belirsizlik hakim. Ekonomistlere göre, 25-26 yıl önce de zamlar vardı ancak çeyrek asır önce alım gücü bugünkünden daha iyiydi

25 yıl öncesinden de kötü durumdayız!
banner150 banner150 banner151 banner152

Ceren ÖZBİL

Ülke ekonomisinin içinde bulunduğu çaresiz durum, ülke gündeminin en üst sıralarında yerini korurken, ekonomistler, yaşanmakta olan çıkmazın ne denli büyük olduğunu, çeyrek asır öncesiyle kıyasladı ve 25-26 yıl önce de zamların olduğunu, ancak o dönemde bile alım gücünün bugünkünden daha iyi durumda olduğunu söylüyor. Ülkemiz ne yazık ki ekonomik anlamda son 25- 26 yıl içerisinde “dejavu” gibi aynı olumsuzlukları tekrar tekrar yaşayıp duruyor.

Bu sürede akaryakıt, ekmek, elektrik, su, tüp gaz, süt gibi tüm temel tüketim ve temel gıda maddeleri defalarca zamlandı. Hatta söz konusu 25- 26 yıllık süre içerisinde, şimdiki gibi Türk Lirası, sterlin ve dolar karşısında ciddi değer kaybına uğradı.

Halk, esnaf ve iş dünyası zamlar karşısındaki tepkilerini sürekli ortaya koydu. Ancak değişen bir şey olmadı. Bunun en büyük kanıtı ise o yıllarda yayınlanan gazetelerde yer alan haberler oldu. Bu gazetelerin ön sayfalarında tıpkı son zamanlardaki gibi yapılan zamlar ve bunlara karşı olan tepkiler yer aldı.

Konuyla ilgili KIBRIS Gazetesi’ne konuşan Ekonomist Göksel Saydam, 25- 26 yıl önce vatandaşın alım gücünün şu ankinden daha iyi olduğunu söyledi ve bunun nedeninin de şu anda yürürlükte bulunan ancak uygulanmayan Mal ve Hizmetler Düzenleme ve Denetim Yasası’nın o dönemde uygulanması olduğunu belirtti.

 Saydam, bu yasanın “narh” uygulanmasını, yani temel tüketim maddeleri için üst limit uygulanmasını ve stokçuluğu yani istifçiliği engelleyici maddeler içerdiğini hatırlattı.

“Belli bir üst limit, yani narh uygulanıyordu”

Ekonomist Göksel Saydam, 25- 26 yıl önce de zamlar olduğunu ancak o dönemde Mal ve Hizmetler Düzenleme ve Denetim Yasası’nın uygulandığını, bu yasa ile de devletin temel tüketim mallarına yapılacak zamları kontrol ettiğini ifade etti.

Yani lüks maddelere yapılan zamlara devletin bir müdahalesi olmadığını ancak et, süt ve yağ gibi ürünlere yapılacak zamlara devletin müdahale ettiğini vurgulayan Saydam, “O dönemde memurlar gidip denetim yapıyordu ve bazı ürünlerin fiyatının belli bir oranının üzerine çıkmasına izin verilmiyordu. Yani fiyat belirlenmiyordu ancak belli bir üst limit konuyordu” dedi.

“Narh, Osmanlı Devleti tarafından bile uygulanıyordu”

Göksel Saydam, bu düzenlemenin “narh” demek olduğunu ifade etti ve “Narh, tüketiciyi korumak amacıyla, özellikle temel tüketim maddeleri için devletçe saptanan fiyat anlamına geliyor” dedi.

Narhın, Osmanlı Devleti tarafından bile uygulandığından söz eden Saydam, bu konudaki yasanın da KKTC’de hâlâ yürürlükte olduğunu fakat uygulanmadığını belirtti. Söz konusu yasanın ayrıca stokçuluğu da önleyecek maddeler içerdiğinden söz eden Göksel Saydam, şöyle konuştu:

“Bazıları serbest ekonomilerde fiyat denetimi olamayacağını söylüyor. Ben aynı görüşte değilim.

Bizde şu anda serbest ekonomi koşulları yoktur. Çünkü biz, anormal günlerden geçiyoruz.

Bir sahada 5- 10 üretici varsa, rekabet unsurları fiyatı dengeler. Böyle olduğunda da devlet müdahale etmez. Ancak çok kritik yani temel gıda maddelerinde ‘narh’ dediğimiz hak vardır.

Eğer buna uyulmazsa da ciddi cezaları var.

Bu yasa var ancak bunun denetimi önemlidir.”

“Tüketicileri Koruma Yasası da uygulanmalı”

Göksel Saydam, şu anda rekabetin de olmadığını ifade ederek, “Örneğin iki tane rekabetçi firma varsa anlaşıyor. Belli bir fiyat üzerinden satacaklarını söylüyorlar ve ‘isteyen alır, isteyen almaz’ diyorlar” şeklinde konuştu.

Bunun dışında benzer kuralları düzenleyen Tüketicileri Koruma Yasası olduğunu da belirten Saydam, bu yasada, devletin, vatandaşının insanca yaşamasını ve sağlığının korunmasını sağlamakla yükümlü olduğunu içeren bir madde olduğunu ifade etti.

banner350 banner343
YORUM EKLE
banner140
SIRADAKİ HABER

banner111

banner34

banner75

banner88