banner6

4 seçim, 4 farklı sonuç

banner37

Ülkemizde 2009, 2013, 2018 ve 2022 yıllarında yapılan milletvekilliği seçim sonuçları kıyaslandığında, siyasi partilerin oy oranlarındaki iniş ve çıkışlar dikkat çekiyor ancak 14 yıllık bu süreçte, UBP ve CTP’nin en güçlü kitle partileri olduğu görülüyor

4 seçim, 4 farklı sonuç
banner151 banner143

Eniz ORAKCIOĞLU

Ülkemizde beş yılda bir yapılması gereken milletvekilliği genel seçimleri, yaşanan çeşitli siyasi çalkantılar nedeniyle sürekli erken yapılıyor.

Son 14 yıllık süreçte, dört yılda bir olmak üzere Kıbrıs Türk halkı, 19 Nisan 2009, 28 Temmuz 2013,7 Ocak 2018 ve 23 Ocak 2022’de 4 kez sandık başına gitti.

Son dört genel seçimdeki sonuçlar incelendiğinde, siyasi partilerin aldıkları oy oranlarındaki inişli çıkışlı tablo, dikkat çekiyor ancak 14 yıllık bu süreçte, Ulusal Birlik Partisi (UBP) ve Cumhuriyetçi Türk Partisi’nin (CTP) en güçlü kitle partileri olduğu görülüyor.

Bu arada son dört seçimde, sadece oy oranlarında değil, seçime katılım oranlarında da büyük farklılıklar oldu ve seçime katılım oranı giderek düştü.

Oy oranları nasıl değişti?

2009’daki seçimde, yüzde 43.97’yle zafer ilan eden Ulusal Birlik Partisi (UBP), 2013’teki seçimde büyük kayıp yaşadı ve oy oranını yüzde 27.30’a düşürdü.

7 Ocak 2018’de toparlanan UBP, büyük çıkış yakaladı ve oy oranını yüzde 35.58’e yükseltti.

Geçtiğimiz gün yapılan son seçimde ise UBP, oy oranını yüzde 39.61’e çıkardı.

Cumhuriyetçi Türk Partisi’ndeki (CTP) tabloya bakıldığında da 2009’daki seçimde elde ettiği yüzde 29.34’lük oy oranını 2013’te kat be kat artırdı ve yüzde 38.37’lik oranla o dönemin seçim zaferini elde etti.

Ancak CTP aynı başarıyı 7 Ocak 2018’de yapılan seçimde gösteremedi ve oylarını iyice düşürerek yüzde 20.92’ye geriletti.

Son olarak 23 Ocak Pazar günü gerçekleşen seçimde ise CTP, oy oranını ciddi şekilde artırdı.

CTP, pazar günkü seçimde, sandıktan yüzde 31.91 oyla çıktı.

Demokrat Parti (DP) ise 2009’daki yüzde 10.6’lık düşük performansını, 2013 seçimlerinde yüzde 23. 11’e yükseltti fakat 2018’de büyük oy kaybı yaşayarak oy oranını yüzde 7.84’e düşürdü.

 DP, pazar günü yapılan seçimlerde ise oy oranını yüzde 7.42’ye geriletti.

Halkın Partisi (HP) ve Toplumcu Demokrasi Partisi’nin (TDP), 2018 seçimlerine göre oy oranlarını ciddi şekilde düşürdüğü görülüyor.

2018 seçimlerinde yüzde 17.8 oy oranı ile sandıktan çıkan HP, 2022 seçimlerinde yüzde 6.69 oranında oy aldı.

2018 yılında yapılan seçimde yüzde 8.64 oranında oy alan TDP, son seçimde yüzde 4,42’lik oy oranı ile barajın altında kaldı ve meclise milletvekili gönderemedi.

Seçime katılım oranları çok düştü

2009, 2013, 2018, 2022’de yapılan erken genel seçimlerde, sandığa gidip oy kullananların sayısı da giderek düşüyor.

Seçime katılım oranları kıyaslandığında, dört yılda bir yapılan seçimlerde oy kullananların oranı her seferinde daha da düştü.

2009’daki seçimde seçim katılım oranı yüzde 81.70 iken, bu oran 2013 seçimlerinde yüzde 69.61’e geriledi.

2018 yılında yapılan seçime katılım oranı yine düşüş göstererek, yüzde 66.2 olurken, 23 Ocak Pazar günü yapılan son seçimde katılım oranı 57,62’ye düştü.

19 Nisan 2009 tarihinde 161 bin 373 seçmenden 131 bin 349’u sandığa giderken, 30 bin seçmen oy kullanmamayı tercih etti.

28 Temmuz 2013’teki seçimde ise seçmen sayısı 172 bin 803’e yükseldi. 120 bin 287 seçmen bu seçimde oy kullanırken, 52 bin 516 kişi ise sandığa gitmedi.

7 Ocak 2018’deki seçimde oy kullanma hakkı olan 190 bin 553 seçmenden 126 bin 196’sı sandığa gitti. Sandığa gitmeyenlerin sayısı 64 bin 357 oldu.

23 Ocak 2022’de seçmen sayısı 203 bin 792’ye yükseldi. 117 bin 421 seçmen oy kullandı. Sandığa gitmeyenlerin sayısı ise 86 bin 371 oldu.

Önceki günkü son seçimde katılım oranının yüzde 57.62 gibi oldukça düşük olmasında, boykotçuların yanı sıra oy kullanmaları yasak olan binlerce Covid-19 hastasının sandığa gidememesinin de etkisi olduğu değerlendiriliyor.

Her seçime yeni partiler eklendi

19 Nisan 2009 tarihinde yapılan seçimde, Ulusal Birlik Partisi (UBP), Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP), Demokrat Parti (DP), Toplumcu Kurtuluş Partisi (TKP) ve Özgürlük ve Reform Partisi (ÖRP) meclise vekil göndermişti. Seçimde Birleşik Kıbrıs Partisi de yer almıştı.

28 Temmuz 2013’teki seçimde de, UBP, CTP, DP, Toplumcu Demokrasi Partisi (TDP) ve Birleşik Kıbrıs Partisi-Toplumsal Varoluş Güçleri (BKP-TVG) yarışmıştı.

7 Ocak 2018 seçiminde, UBP, CTP, TDP, DP, Halkın Partisi (HP), Yeniden Doğuş Partisi (YDP), Toplumcu Kurtuluş Partisi Yeni Güçler (TKP-YG), Milliyetçi Demokrasi Partisi (MDP) yarıştı.

Son yapılan 23 Ocak 2022 seçiminde ise UBP, CTP, TDP, DP, HP, YDP, TKP ve Bağımsızlık Yolu, kazanmak için kıyasıya yarıştı.

UBP, 2009 başarısına yaklaştı

19 Nisan 2009’da yapılan seçimde UBP yüzde 43.97 oy almış ve parlamentoya 26 milletvekili sokmuştu.

UBP, bu oranını 28 Temmuz 2013’te koruyamadı ve oylarını yüzde 27.30’a düşürdü. Meclise gönderdiği vekil sayısı ise 26’dan 14’e düştü.

7 Ocak 2018’de yapılan seçimlerde, UBP 2009’da elde ettiği başarıya ulaşamasa da oylarını artırmayı başardı ve yüzde 35.58 yaptı. Mecliste 14 olan vekil sayısını da 21’e yükseltti.

Son yapılan seçimde ise UBP, 2009’daki başarısına yaklaşarak yüzde 39.61 oy oranı 24 vekil sayısına ulaştı.

CTP, oylarını ve vekil sayısını artırdı

CTP de, 19 Nisan 2009’da yapılan seçimde yüzde 29.34 oy oranıyla seçimde ikinci olmuş ve parlamentoya 15 vekil sokmuştu.

Yaklaşık dört yıl sonra Temmuz 2013’te yapılan seçimde ise oylarını artıran CTP, yüzde 38.87’lik oranla o dönemdeki seçimin galibi oldu ve mecliste 21 milletvekiliyle temsil edildi.

7 Ocak 2018 seçiminde ise CTP, büyük hayal kırıklığı yaşadı.

Oylarını 2009 ve 2013’teki seçim sonuçlarına göre çok düşüren CTP, bu seçimde yüzde 20.92’lik oy elde etti. CTP, mecliste 21 olan vekil sayısını da 12’ye düşürdü.

 Son yapılan 23 Ocak 2022 seçimlerinde ise CTP, hem vekil sayısını, hem oy oranının ciddi şekilde artırdı. CTP, yüzde 31.91 oy oranı alarak meclise 18 vekil sokmayı başardı.

DP de 3 vekille mecliste

Her seçim aldığı oy oranları arasında büyük farklılık gösteren DP, 2009 ve 2013 seçimlerine göre oylarını düşürdü.

2009’daki seçimde yüzde 10.6 oy oranı olan DP, meclise 5 vekil sokmuştu. DP, 2013’teki seçimde oylarını yüzde 23.11’e yükseltmiş ve vekil sayısını 12’ye çıkarmıştı.

DP, aynı başarıyı 7 Ocak 2018 seçiminde gösteremedi. Yüzde 7.84 oy oranı olan DP, meclisteki temsiliyet sayısını 12’den 2’ye düşürdü.

Son olarak 22 Ocak 2022 seçiminde ise DP yüzde 7.42 oy oranı ile 3 vekil ile mecliste yer alacak.

TDP barajın altında kaldı

TDP ilk seçimine 2013’te girdi. Bu dönemde yüzde 7.43’lük oy oranına sahip olan TDP, meclise 3 milletvekili gönderdi.

2018 seçiminde ise oy oranını yüzde 8.64’e yükselten TDP, vekil sayısını korudu ve 3’te kaldı.

Son yapılan 23 Ocak 2022’deki seçimlerde TDP oy oranında ciddi düşüş yaşayarak barajı geçemedi.

TDP’nin oy oranı yüzde 4,42’de kaldı.

Ülkede yüzde 5’lik seçim barajı var.

HP’nin vekil sayısı düştü, YDP’nin aynı kaldı

İlk kez 2018 genel seçime giren HP ve YDP, mecliste temsiliyet hakkı kazandı.

HP, 2018 seçiminde yüzde 17.8 oy oranıyla meclise 9 vekille girerken; YDP ise yüzde 7’lik oy oranıyla parlamentoda 2 vekil hakkı elde etti.

Pazar günü gerçekleşen seçimde ise YDP yüzde 6.44 oy oranı ile mecliste 2 vekille yeniden yer aldı.

HP ise ciddi oy ve vekil kaybı ile yüzde 6. 69 oy aldı ve meclise 3 vekil gönderebildi.

TKP barajı geçemedi

Birleşik Kıbrıs Partisi, 2009 seçimlerine girdi ve yüzde 2.4 oy alarak baraj altında kaldı.

2013 seçimlerinde BKP-TVG olarak seçime giren parti, yüzde 3.21 oy aldı ancak yine yüzde 5 barajını aşamadı.

2018 seçimlerine TKP Yeni Güçler’le ittifak kurarak giren BKP, “TKP” olarak girdikleri bu yarışta yüzde 2.68 oy aldı ve yine parlamentoda temsiliyet hakkı elde edemedi.

Son yapılan 2022 seçimlerinde TKP olarak çarşaf listede yer alan parti 1,54 oy oranı ile barajın altında kaldı.

Öte yandan 2009 seçiminde TKP yüzde 6.2’lik oy oranıyla meclise 2 vekil gönderdi.

ÖRP’nin yüzde 6.2’lik oy oranıyla meclisteki temsiliyeti 2 vekil oldu.

2018 seçiminde yer alan MDP ise yüzde 0.13 oy almıştı.

2022’de ilk kez seçime katılan Bağımsızlık Yolu ise yüzde 1,96 oy oranı ile yüzde 5 barajını aşamadı.

Bağımsız adaylar

203 bin 792 seçmenden 117 bin 421’inin oy kullandığı pazar günkü seçimde geçerli oy sayısı 4 milyon 985 bin 543.

Katılım oranının yüzde 57,62 olduğu seçimde UBP yüzde 39.61, CTP yüzde 31.91, DP yüzde 7.42, YDP yüzde 6.44, HP yüzde 6. 69, TDP yüzde 4,42, TKP yüzde 1.54, Bağımsızlık Yolu yüzde 1,96 ve bağımsızlar 0.02 oy aldı.

Seçime katılan bağımsız adaylar Ashraf Faiq’a 357, Osman Zorba’ya 487, Çetin Sadeli’ye 3 bin 247 oy çıktı.

YORUM EKLE
banner140
SIRADAKİ HABER

banner111

banner34

banner75

banner88

banner110

banner104