Bir yılda 390 yaralı yaban hayvanını tedavi ettiler

banner37

Taşkent Doğa Parkı bünyesinde oluşturulan Yaban Hayat Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi ile Kıbrıs Deniz Canlıları Merkezi artık “Kıbrıs Yaban Hayat Araştırma Enstitüsü” çatısı altında toplandı

Bir yılda 390 yaralı yaban hayvanını tedavi ettiler
banner87

KAÇAK YOLLA GETİRİLEN SİNCAPLARA EL KONULDU… “Kıbrıs Yaban Hayat Araştırma Enstitüsü”ne her gün çeşitli nedenlerle ihbarlar yapılıyor ya da yardıma muhtaç hayvanlar götürülüyor. Enstitü, 2018 yılı faaliyet raporunu yayımlayarak ülkemiz yaban hayatında yaşananlarla ilgili tabloyu ortaya koydu. Yılmazköy’de başıboş bir devekuşunu başarıyla kurtaran ekip, ülkeye kaçak yollarla sokulan toplam 5 sincaba el konulmasına yardımcı oldu.

YARALI HAYVANLARIN ÇOĞU KUŞ… Yaban Hayat Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi, 2018 yılında 390 yaralı yaban hayvanını teslim aldı. 390 yaralı hayvanın 276’sı kuş, 50’si memeli ve 64’ü de sürüngendi. Ayrıca, 69 kuş, 6 memeli ve 8 sürüngenden oluşan toplam 83 farklı hayvan türü de tedavi edildikten sonra rehabilitasyon çalışmaları yapıldı. Çağrıların, özellikle göçmen kuşların çiftleşme dönemi için adaya geldiği zamanlarda ve sürüngenlerin yükselen sıcaklıklar nedeniyle daha aktif olduğu dönemlerde olduğu belirlendi.

KUŞLARIN YARALANMASI İNSAN KAYNAKLI… Kuşlarda travma veya çarpışma (yüzde 33) vakaları, yıl boyunca en sık karşılaşılan vakalar oldu. Bu vakaların birçoğu insan kaynaklı (araba kazaları ve bina camlarıyla çarpışmalar) yapılardan meydana geldi. Vurulmuş (yüzde 14) kuş vakalarının tamamına yakını yırtıcı ve balıkçıl kuşlardan oluşuyor. Geçen yıl 18 kuş yasak olan tuzaklardan (yüzde 6) kurtarıldı ve bunların 15’i ökse (mikşa) çubuklarından 3 tanesi ise ağlardan kurtarıldı. Besin yetersizliği yüzde 2 oranında görülürken, zehirlenme yüzde 1 olarak tespit edildi.

Ahmet TİLKİ

Taşkent Doğa Parkı, 2016 yılında kurulan ve kâr amacı gütmeyen bir sosyal sorumluluk projesi olarak hayata geçti.


Kıbrıs’ta yaban hayat ve doğa koruma bilincinin oluşturulmasını birinci hedef olarak belirleyen Taşkent Doğa Parkı yönetimi, parka sürekli yardıma muhtaç hayvanların götürülmesiyle profesyonel yaban hayat rehabilitasyon merkezine ihtiyaç duyulduğundan Yaban Hayat Kurtarma ve Rehabilitasyonn Merkezi’ni (YHKRM) kurdu.


Şubat 2017’de ise merkeze götürülen Caretta Caretta’yla birlikte deniz canlıları için de profesyonel bir merkeze ihtiyaç olması neticesinde bünyesine Kıbrıs Deniz Canlıları Merkezi’ni (KDCM) de kattı.


Yaban hayat üzerine uzmanlaşmış bir hastane ve araştırma labaratuvarı gereksinimi üzerine Yaban Hayat Hastanesi ve Araştırma Labaratuvarı’nın (YHHAL) kurmaya karar veren Doğa Parkı sorumluları, tüm bu kurumları Kıbrıs Yaban Hayat Araştırma Enstitüsü (KYHAE) çatısı altında topladı.


Enstitü, 2018 faaliyet raporunu da yayımlayarak ülkemiz yaban hayatının tablosunu çizdi.


Yaban Hayat Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi, 2018 yılında 276’sı kuş, 50’si memeli ve 64’ü de sürüngen olan 390 yaralı yaban hayvanını teslim alıp, tedavi ettikten sonra rehabilitasyon çalışmaları yapıldı.


Kuşlarda travma veya çarpışma (yüzde 33) vakaları, yıl boyunca en sık karşılaşılan vakalar oldu. Bu vakaların birçoğu insan kaynaklı (araba kazaları ve bina camlarıyla çarpışmalar) yapılardan meydana geldi.


Vurulmuş (yüzde 14) kuş vakalarının tamamına yakını yırtıcı ve balıkçıl kuşlardan oluştu.


Geçen yıl 18 kuş yasak olan tuzaklardan kurtarıldı ve bunların 15’i ökse (mikşa) çubuklarından 3’ü ise ağlardan kurtarıldı.


YHKRM, geçtiğimiz yıl toplam 49 yılan ve dere kaplumbağasını ev, bahçe ve yollardan başarılı şekilde kurtarıp, doğal yaşamlarına geri kazandırdı. Evlerden ise 17 kez engerek (gufi) yılanı, 13 kez kara yılan, 8 kez sikkeli yılan ve 11 kez dere kaplumbağası alındı.
 

Kadroda deneyimli isimler


Enstitünün kadrosunda bulunan isimler şöyle:

  “Direktör, Yaban Hayat Rehabilitasyon Uzmanı Kemal Basat; Direktörü-Çevre Hukukçusu Yasemin Basat; Biyolog, Parazitolog, Akuakültür ve Deniz Kaynakları Yöneticisi Yönter Meray; Ziraat Mühendisi Çağın Ateş, Zoolog Damla Kıral; Su Ürünleri Mühendisi Derviş Çavuşoğlu; Ziraat Teknisyeni Esin Cimbal; Bilişim Teknolojisi Hisham Madjzoub; Ses Mühendisi Kaan Şenhuy; Biyolog-Araknolog Kadir Boğaç Kunt; Zooteknik Mahmut Gücel; Proje Koordinatörü Martin Marancos; Taksidermist Mehmet Paralik; Zoolog-Herpetolog-Çevre Eğitimi Yrd. Doç. Dr. Nazım Kaşot; Veteriner doktorlar Petra Sinkovec, Dr. Tayfun Çanakçı; Yaban Hayat Rehabilitasyon Uzmanı Ulaş Şeherlioğlu”.

Kuzucuk’ta ağa yapışan canlılar kurtarıldı

Yaban Hayat Destek Hattı’na Kuzucuk köyü bölgesinde avlanması yasak olan ökse (mikşa) avı yapıldığı ihbarı üzerine bölgeye giden Yaban Hayat Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi, KKTC Avcılık Federasyonu ve Dörtyol polisi, toplamda 11 kuşun tuzaklara yakalandığını tespit etti.


Yakalanan türler arasında bir bozkır ötleğeni (Sylvia conspicillata), üç söğütbülbülü (Phylloscopus trochilus), bir peçeli baykuş (Tyto alba), iki gökkuzgun (Coracias garrulus), iki bayağı kerkenez (Falco tinnunculus) ve iki kızıl sırtlı örümcek kuşu (Lanius collurio) canlı ve tuzaklara yapışmış durumda ele geçirildi.


Dörtyol polisi, şüpheli bir kişiyi gözaltına aldıktan sonra 70 adet ökse çubuğuna da el koydu.


Meşakkatli bir temizlik ve rehabilitasyon sürecinin ardından, bozkır ötleğeni, tüm söğütbülbülleri, bir gökkuzgun, bir bayağı kerkenez ve tüm kızıl sırtlı örümcek kuşları doğaya geri bırakıldı.

Kanlıköy Barajı’ndaki balıklar kurtarıldı

Kanlıköy Barajı, kurak geçen kışların ve barajdaki az miktardaki suyun yanlış kullanılmasından dolayı geçtiğimiz yıl adeta kuruma noktasına gelirken, Kıbrıs Yaban Hayat Araştırma Enstitüsü uzmanları suyun yüzölçümünün %3’e ve hacminin sadece binde bire düştüğü gözlemledi.


Yapılan incelemenin ardından Yaban Hayat Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi’nden bir ekip yaklaşık 8 bin balığı başarıyla kurtardıktan sonra barajdaki su normal seviyeye ulaşana kadar balıkları KYHAE bünyesindeki filtasyon sistemine sahip havuza aktardı.


Yaban Hayat Destek Hattı’na gelen bir aramada Yılmazköy’de başıboş bir devekuşu olduğunun ihbar edilmesi üzerine Yaban Hayat Kurtarma ve Rehabilitasyon ekipleri söz konusu devekuşunu başarıyla kurtardı.


Devekuşunun sahibine Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı’na bağlı Veteriner Dairesi tarafından Hayvan Refahı Yasası’nda geçen bakıcının sorumlulukları aktarıldı ve hayvanın tutulduğu yerin iyileştirilmesi beklenildi.


Söz konusu devekuşu Veteriner Dairesi tarafından incelenen yaşam koşulları doğrultusunda yapılan kontrollerin ardından sahibine teslim edildi.


Bu vaka diğer devekuşu bakıcılarına örnek teşkil etti ve insanlara ve çevreye zararlı olabilecek devekuşu gibi hayvanların bakılması için gerekliliklerin yerine getirilmesi anlaşıldı.


Gümrük Müdürlüğü’ne bağlı Kaçakçılığı Men ve Takip Birimi, Narkotik ve Kaçakçılık Önleme Müdürlüğü Birimi ve Veteriner Dairesi işbirliğiyle gerçekleştirilen iki ayrı operasyonda, ülkeye kaçak yollarla sokulan toplam 5 adet sincaba el konuldu.


Sincaplar, gerekli müdahalelerin, muayenelerin ve geçici bakımlarının yapılması için Yaban Hayat Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi’ne teslim edildi.


Söz konusu operasyonlar Gümrük ve Rüsumat Dairesi ile Veteriner Dairesi’nin de katılımıyla gerçekleştirildi.


Biyoçeşitlilik ve Biyokaçakçılık Çalıştayı’nın vesilesiyle her iki devlet kurumu ilk defa ortak bir operasyonda yer alarak buna benzer vakalarda işbirliğinin yapılabilmesi için umut ışığı oldu.


Yaban Hayat Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi, 2018 yılında 390 yaralı yaban hayvanını teslim aldı.


390 yaralı hayvanın 276’sının kuş (%71), 50’sinin memeli (%13) ve 64’ünün (%16) de sürüngen olduğu dikkat çekti.


2018 yılında teslim alınan hayvanların %70’i kuşlardan oluştu. 69 kuş, 6 memeli ve 8 sürüngenden oluşan toplam 83 farklı hayvan türü tedavi edildikten sonra rehabilitasyon çalışmaları yapıldı.

En çok çağrı Lefkoşa ve Girne’den

Geçtiğimiz yıl Yaban Hayat Destek Hattı’na en fazla çağrının Lefkoşa ve Girne’den yapıldığı belirlendi.


Çağrıların, özellikle göçmen kuşların çiftleşme dönemi için adaya geldiği zamanlarda ve sürüngenlerin yükselen sıcaklıklar nedeniyle daha aktif olduğu dönemlerde olduğu belirlendi.


Kıbrıs adasının çeşitli türlerden kuşların göç yolları üzerinde bulunmuş olmasının, bu türler için dinlenme ve üreme noktası olduğu belirtildi. Bu türlerin göç yorgunluğuna ek olarak doğal yaşam alanlarının giderek azalması ile bilinçsiz ve yasak avlanma faaliyetlerinden dolayı gelecek nesillerinin tehlike altında olduğu da vurgulandı.


Yaban Hayat Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi’nin doğaya bırakma oranı ABD’den yüksek çıktı.


Buna göre merkezin 2018’de canlıları doğaya bırakma oranı yüzde 53 iken, ABD’de bu oranın yüzde 33 olduğu belirtildi. Türlere göre bırakma oranlarının kuşlar için yüzde 46, memeliler için yüzde 32 ve sürüngenler için yüzde 89 olduğu kaydedildi.


Kuşlarda travma veya çarpışma (yüzde 33) vakaları, yıl boyunca en sık karşılaşılan vakalar oldu. Bu vakaların birçoğu insan kaynaklı (araba kazaları ve bina camlarıyla çarpışmalar) yapılardan meydana geldi.


Vurulmuş (yüzde 14) kuş vakalarının tamamına yakını yırtıcı ve balıkçıl kuşlardan oluşuyor.


Geçen yıl 18 kuş yasak olan tuzaklardan (yüzde 6) kurtarıldı ve bunların 15 tanesinin ökse (mikşa) çubuklarından, 3 tanesi ise ağlardan kurtarıldı. Mikşa ve ağla kuş yakalamanın yasak olmasına rağmen sıklıkla karşılaşılan bir durum.


Besin yetersizliği (yüzde 2), genelde göç yorgunluğu yaşayan kuşların dinlenmek için Kıbrıs’a geldikleri zaman karşılaştıkları habitat ve besin eksiklikliğine bağlandı.


Zehirlenme (yüzde 1) ise tüm doğal hayat için büyük tehlikedir.


Merkeze götürülen kuşların önemli bir kısmının yavru kuşlar olduğu belirtildi. İstatistiklere göre, bahar aylarında oluşan üreme süreçleri ile birlikte yavru kuşların yuvadan düştüğü ya da yuvalarının tahrip olduğu gözlemlendi. Yavru kuşların en kısa zamanda yuvalarına bırakılmaları, insanların önyargıya kapılmaması konusunda notlar düşüldü.


Kuşların doğaya geri dönme oranları şöyle:


2018 yılında YHKRM 101 kuşu yani yüzde 46’sını, vurulmadan sonra yüzde 28’ini, yetim kalan yavru kuşların yüzde 49’unu, travma veya çarpışmadan yüzde 39’unu doğaya bıraktı.


Merkezin teslim aldığı memeli canlılarının çoğunu yüzde 41 oranında yetim yavrular oluşturuyor.

Av sezonlarında teslim alınan yavruların yüzde 61’lik kısmı avlanan annenin karnından çıkan yabani tavşan yavruları olduğu belirtildi.


Tilkilerin distemper hastalığına dikkat çekilerek bu tür vakalara karşı acilen önlem alınması gerektiği vurgulandı. Merkezin bu tip vakalar için aktif çalışma yürüttüğü kaydedildi.

Sürüngenlerin çoğu, ev, bahçe ve yollardan kurtarıldı

YHKRM, geçtiğimiz yıl toplam 49 yılan ve dere kaplumbağasını ev, bahçe ve yollardan başarılı şekilde kurtarıp, doğal yaşamlarına geri kazandırdı. Sürüngenlerin mevcut hava sıcaklıklarının artışı ile yiyecek ve barınak ihtiyacının artması nedeni ile insani yapılara karıştığı ve hızlıca gelen ihbar üzerine sürüngenlerin bu yapılardan kurtarıldığının altı çizildi. Sürüngen canlıların merkeze teslim alınma oranlarının, %76 oranında evlerden kurtarma,  travma veya çarpışmadan %16, diğer faktörlerden ise (Evcil hayvan tarafından yakalanma, mahsur kalma, dalma sorunu) tespit edildi.


Evlerden kurtarılan sürüngenlerin oranı şöyle:


Engerek (gufi) yılanı 17 kez; kara yılan 13, sikkeli yılan 8 ve dere kaplumbağası 11 kez evlerden alındı.
 

Deniz kaplumbağaları için Kıbrıs Deniz Canlıları Merkezi

Deniz memelileri ve deniz kaplumbağalarının rehabilitasyon ve barınma süreçleri için kurulan Kıbrıs Deniz Canlıları Merkezi’nde (KDCM) dört adet 7 ton kapasiteli ve altı adet 1.8 ton kapasiteli havuzlar var. Bununla birlikte bulaşıcı hastalığı olan kaplumbağaların bağımsız devir sistemine sahip üç havuz bulunuyor.


Bazı deniz kaplumbağaları doğaya geri kazandırılırken bazıları ise hayatını kaybetti. Bunun yanında rehabilitasyon sürecinde olan bazı deniz kaplumbağaları da mevcut.


Doğaya geri kazandırılan deniz kaplumbağalarının türleri şu şekilde sıralandı:


DELTA (RC000A)-Yeşil Kaplumbağa (Chelonia mydas), SHAZAM (RC0002)- İri başlı Deniz Kaplumbağası (Caretta Caretta), Boğaz (RC0086) – İribaşlı Deniz Kaplumbağası (Caretta Caretta), Yedidalga (RC0275) -İribaşlı Deniz Kaplumbağası (Caretta Caretta).


Doğaya geri kazandırılmayan deniz kaplumbağalarının türleri şu şekilde sıralandı:


Rocks (RC0046)-Yeşil Kaplumbağa (Chelonia mydas), Kaplıca (RC0047)- İribaşlı Deniz Kaplumbağası (Caretta Caretta), İskele (RC0259)- Yeşil Kaplumbağa (Chelonia mydas), Yavru (RC0326)- Yeşil Kaplumbağa (Chelonia mydas).


Henüz rehabilitasyon sürecinde olan deniz kaplumbağalarının türleri şu şekilde sıralandı:


Astrid (RCX0087) – İribaşlı Deniz Kaplumbağası (Caretta Caretta), Mersinlik  (RC0057) – İribaşlı Deniz Kaplumbağası (Caretta Caretta), PİSGOT (RC0385) Yeşil Kaplumbağa (Chelonia mydas)

Operasyonel giderler toplam 945 bin 605 TL

Kıbrıs Yaban Hayatı Araştırma Enstitüsü’nün (KYHAE) operasyonel giderleri 2018’de 945 bin 605 TL olurken, 2019 öngörüsü ise 1 milyon 810 bin TL.


Kurum, herhangi bir özgeçmiş veya meslekten kişilerin, dernek veya sivil kurum örgütlerinin doğal hayatı korumaya yönelik oluşturacağı etkinliklerin, bireylerin maddi katkılarının ya da üretici ve perakende tüccarlarından malzemeye veya maddi yardımların fatura karşılığında alınabileceğini dile getirdi.

Güncelleme Tarihi: 29 Temmuz 2019, 09:23
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER