Bir zamanlar Sanayi Holding vardı

banner37

Sanayi Holding dönemi…Saddam’a çuval, Kaddafi’ye boru, Almanya’ya tişört, Hollanda’ya makyaj çantası, Rum tarafına kepek sattık. Sanayi Holding Türkiye’de 7 adet narenciye fabrikası kurdu. Bin 400 personelle 57 fabrika işletti

Bir zamanlar Sanayi Holding vardı

Mustafa GÜRSEL

Kıbrıs Türk ekonomik yaşamına bir dönem damgasını vuran Sanayi Holding, direkt telefon haberleşmesinin bile olmadığı günlerde, uluslararası ihalelere katılarak, bugün için bile zor olan ihracatlar gerçekleştirdi.

Sanayi Holding’in ihracatları arasında son derece ilginç olanlar var. Sanayi Holding 1977 ve 1978 yıllarında Irak’a, uluslararası ihale kazanarak 152 bin dolar tutarında bir milyon adet  plastik çuval sattı. Bugünün de en önemli sorunlarından biri olan direkt ulaşım o yıllarda daha da ağırdı ve Irak’a ihracat zorluklarla yapılabildi. Torbalar gemiyle İskenderun’a, oradan da tırlarla Bağdat’a gönderildi. Irak’a ihracat, Saddam Hüseyin’in Irak Devrim Komuta Konseyi Başkan Yardımcısı ve Sanayi Bakanı olduğu dönemde yapıldı.

İhracatın yapıldığı günlerde Irak’ın Türkiye ile sorunları bulunması nedeniyle Sanayi Holding sattığı çuvalların parasını büyük zorlukları aşarak aldı. Irak KKTC’yi Türkiye’nin kontrolünde bir bölge kabul etmiş ve ödemeden kaçınmıştı. Dönemin Sanayi Holding yöneticileri uzun uğraşlardan sonra paralarını kurtarabilmişti.

1975 yılında faaliyete başlayan Sanayi Holding 9 tesisle gıda üretimi, 11 tesisle tekstil, 24 tesisle inşaat ve elektrik malzemeleri, 11 tesisle plastik ürünler ve 3 tesisle kimyasal ürünler ve kozmetik üretimi yaptı.

23 yıllık tarihinde önemli sendikal eylemlere sahne olan Sanayi Holding, iyi günlerinde bin 400 personele kadar istihdam yarattı. 16 milyon 500 bin Alman Markı sermaye ile çalışmaya başlayan Sanayi Holding’in sermayesi, 1998’de kapatıldığında 297 bin Mark kalmıştı.

Sanayi Holding kuruluş aşamasında, yurt dışında uluslararası şirketlerde çalışan yetişmiş işgücünü görevlendirdi. Uluslararası ticareti bilen ve özveriyle çalışan bu ekip, Muammer Kaddafi’nin lideri olduğu Libya’ya ve Lübnan’a çelik boru; Almanya, İngiltere, İsviçre ve Hollanda’ya konfeksiyon ürünleri; Suriye ve Mısır’a kaynak elektrotu ihraç etti. Üretim çeşitliliği olan Sanayi Holding, Hollanda’ya ayrıca 1979’a makyaj çantası, 1978’de de Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ne kepek sattı…

O dönemde Türkiye’de üretimi olmadığı için Efes Pilsen ve Tuborg’a plastik kasa da satan Sanayi Holding, AEG firmasına plastik aksamlar; değişik firmalara da patates ekme-sökme makineleri ihraç etti, ayrıca Akdeniz bölgesinde toplam 7 adet narenciye paketleme tesisi kurdu. Şirket, KKTC’deki narenciye kuruluşlarına da tesis kurma hizmeti verdi.

Direkt telefon haberleşmesi, bilgisayar, internet, cep telefonu ve elektronik bankacılık işlemlerinin olmadığı yıllarda, tamamen kişisel gayretlerle sağlanan başarılı ekonomik faaliyetler, yıllar içinde etkinliği azalan Sanayi Holding’in yaşatılması için yeterli olmadı.

Bugün Kıbrıs sorununun en sıcak tartışma konuları olan direkt ticaret ve doğrudan ulaşım, 40 yıldan fazla süre önce Kıbrıs Türkünün Avrupa, Türkiye, Ortadoğu ve Kuzey Afrika ülkelerine, uluslararası ihalelere katılarak mal satmasını engelleyememişti.

Sanayi Holding eski Müdürü Yücel Dolmacı, yıllar önce yaptığı bir açıklamada,  zamanında Türkiye’de bile olmayan fabrikalara sahip olduklarını belirtmişti. Bin 400 kişiye iş olanağı yaratan kurumun ekonomik ve sendikal yaşamda bir okul gibi de işlev gördüğünü ifade eden Dolmacı, Sanayi Holding’in kapanmasından ilgili tüm çevrelerin sorumlu olduğunu söylemişti.

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER