banner6

Borç batağı

banner37

Borç batağı
banner151 banner143

Ergül ERNUR

Ülkede yaşanan ekonomik kriz, geçim derdini artırdı, borçlar ödenemez hale geldi. Vatandaşlar, deyim yerindeyse “gırtlağına kadar borca battı”.

Her ay maaşını aldığında ilk önce borcunu ödemeye koşan vatandaşlar, ne yazık ki hem borca hem de ev geçimine aldığı maaşla yetişemiyor.

Döviz kurunda yaşanan yükseliş, hem hayat pahalılığını artırdı hem de herkesin borcunu ikiye katladı.

   Pandemiyle birlikte yaşadığımız ekonomik kriz, vatandaşın durumunu daha beter yaptı. Geçimini bile sağlayamayacak durumunda olan birçok aile, resmen borç batağının içine düştü.

  KKTC mahkemelerinin yıllık faaliyet raporlarına göre, “alacak verecek”, “banka/icar satış”, “karşılıksız çek”, “tahliye”, “tazminat”, “iş davaları” ile “bilişim suçları” konularında 2006 ile 2021’i kapsayan 16 yılda toplam 265 bin 368 dava dosyalandı.

   Bankaların verdiği kredileri, kredi kartlarını, borç senetlerini ödeyemeyen kişileri, ipotek takrirnâmelerini ve her türlü sözleşmeyi kapsayan “alacak-verecek” ile “banka/icar satış” konularında dosyalanan dava sayısı, halkın borç batağında olduğunu gösteriyor.

   16 yıllık veriler haricinde, pandemiyle birlikte ekonomik krizin daha çok hissedildiği 2020 ve 2021 yıllarındaki rakamlara bakıldığında, 14 bin 839 dava alacak-verecek meselesinden; 3 bin 319 dava da banka/icar satış konusunda oldu.

   Bankalarda nakit karşılığını bulamayan davaları anlatan “Karşılıksız çek” konusu da, iş insanlarının yaşadığı ekonomik durumu ortaya koyuyor. 2020 ve 2021 yıllarındaki dava sayısına bakmak, tabloyu daha net görmemizi sağlıyor. 2020 yılında 257 olan karşılıksız çek davası sayısı, 2021’de 251 olarak kayıtlara geçti.

   Kiracının veya işgalcinin evden çıkartılmasını anlatan “Tahliye” ile uğranılan zarar ziyan karşısında açılan “Tazminat” dava sayısı da ev veya dükkan kirasını ödeyemediği için mahkemelik olan yüzlerce kişinin olduğunu gösteriyor. “Tahliye ve tazminat” konusunda 2020’de 923, 2021’de de 865 dava dosyalandı.

Hukuk davaları

KKTC mahkemelerinin yıllık faaliyet raporlarında, hukuk davaları konuları arasında “banka/icar satışının” yanı sıra bankaların alacakları haricindeki durumu kapsayan “alacak verecek” konusundaki dava sayısı, oldukça yüksek.

Söz konusu davalar, bankaların verdiği kredileri, kredi kartlarını, borç senetlerini ödeyemeyen kişileri, ipotek takrirnâmelerini ve her türlü sözleşmeyi anlatıyor.

Hukuk davalarının diğer konuları arasında “Karşılıksız çek”, kiracının ve işgalcinin evden çıkartılmasını anlatan “Tahliye” ile bir kişinin uğradığı zarar ziyanı belirten “Tazminat” başlıkları da yer alıyor.

İşçi ile işveren arasındaki alacak-verecek meselelerini kapsayan “İş davaları” da mahkemelerin faaliyet raporlarında yer aldı.

Alacak verecek çok

   “Alacak verecek” konusuyla ilgili son 16 yılda toplam 178 bin 020 dava dosyalandı.

2006’da 9 bin 364 olan alacak verecek davaları, 2007’de 7 bin 861’e düştü. Ancak 2008’de artış göstererek 9 bin 871’e, 2009’da 10 bin 415’e, 2010’da 11 bin 090’a, 2011’de 11 bin 674’e ve 2012’de 14 bin 498’e, 2013’te ise 14 bin 864’e yükseldi.

Rakam, 2014’te 13 bin 828, 2015’te 13 bin 415, 2016’da 13 bin 730 ve 2017’de 10 bin 370 oldu.

Ekonomik krizin en derin yaşandığı yıl olan 2018’de ise 12 bin 325 dava görüldü.

2019’da dava sayısında düşüş görüldü ve rakam 9 bin 876 oldu. Pandemi ve ekonomik krizin aynı anda yaşandığı 2020’deki dava sayısı 7 bin 428, 2021’deki dava sayısı da 7 bin 411 oldu.

Bu borçlar hiç bitmiyor

   Bankalardan kredi alan birçok vatandaş ise zor günler geçiriyor.

Alınan kredileri, borçları, yapılan sözleşmeleri ödeyebilmek için birçok zorluğa göğüs germeye çalışan vatandaşlar, kimi zaman da bu borcun üstesinden gelemiyor.

Faizlerin yüksekliği, işsizlik, kazancın düşmesi ve ekonomik kriz gibi nedenlerden dolayı banka kredilerini, kredi kartlarını, yapılan sözleşmeler karşılığı gereken ödemeleri yapamayanlar, mahkemelik oluyor.

2006’dan 2021 yılına kadar “banka/icar satış” konusunda toplam 64 bin 799 dava dosyalandı.

Banka/icar satışlarıyla ilgili 2006’da 2 bin 732 dava dosyalanırken bu rakam 2007’de 3 bin 637’ye, 2008’de

5 bin 001’e, 2009’da 5 bin 387’ye ve 2010’da 5 bin 719’a yükseldi. Ancak 2011’de 4 bin 520’ye geriledi, 2012’de ise 4 bin 496, 2013’te 4 bin 879, 2014’te 3 bin 371, 2015’te 5 bin 176, 2016’da 5 bin 417 dava kayıtlara geçti. 2017’de rakam düştü 4 bin 529 oldu, 2018’de de 3 bin 239 oldu.

2019’da ise az da olsa yükseliş gösteren dava sayısı 3 bin 377’ye çıkarken, 2020’deki rakam 1.967, 2021’deki sayı da 1.352 oldu.

Karşılıksız çekler

   Dosyalanan “Karşılıksız çek” davalarındaki yüksek rakam da özellikle iş insanlarının yaşadığı ekonomik sıkıntıları gözler önüne seriyor.

Son 16 yılda toplam 7 bin 736 karşılıksız çek davası dosyalandı.

2006’da 1.060 olan dava sayısı, 2007’de 771’e düştü. 2008’de yeniden yükselen dosyalanan dava sayısı 823 olurken, 2009’da rakam azalarak 516’ya, 2010’da 336’ya, 2011’de 288’e geriledi. Ancak bu düşüş çok kısa sürdü ve 2012’de yüzde 125’lik net artışla 648’e fırladı. 2013’te rakam 362, 2014’te 428, 2015’te ise yine yüksek oranda artarak 756 oldu. 2016’daki sayı 542, 2017’deki sayı 288’e, 2018’de de 195’e düştü.

2019’da ise karşılıksız çek dava sayısı 215’e, 2020’de de 257’ye yükseldi, 2021’de 251 olarak kayıtlara geçti.

Tahliye davaları

Kiracının veya işgalcinin evden çıkartılmasını anlatan “Tahliye” konularıyla ilgili ise 16 yılda toplam 4 bin 551 dava dosyalandı.

2006’da 310 olan rakam, 2007’de 338’e, 2008’de de 372’ye yükselirken, 2009’da 302’ye, 2010’da 194’e düştü. Ancak 2011’de yeniden yükselerek 258 oldu ve 2012’de yine azalarak 229 oldu. 2013’te 227’ye, 2014’te de 222’ye geriledi. Ancak 2015’te 238’e çıktı. 2016’da rakam 215’e, 2017’de de 198’e düştü.

Ancak rakamın 2018’de 288 olan “Tahliye” davası sayısı 2019’da iki katına çıktı ve 402 oldu. 2020’deki sayı ise 383, 2021’deki dava sayısı da 375 olarak kayda geçti.

Uğranılan zarar ziyan karşısında “Tazminat” konusuyla ilgili olarak da 2006’dan 2021’e kadar toplam 9 bin 671 dava açıldı.

2006’da bu konuyla ilgili 832, 2007’de 630, 2008’de 598, 2009’da 638, 2010’da 642, 2011’de 799, 2012’de 594, 2013’te 460, 2014’te 476, 2015’te 687, 2016’da 587, 2017’de 625, 2018’de 533, 2019’da 545, 2020’de 535, 2021’de 490 dava dosyalandı.

İş davaları da mahkemelik

   Mahkemelerin 2018 yılı faaliyet raporunda, hukuk davalarının belirtildiği bölüme “İş davaları” kategorisi de eklendi.

İşçi ile işveren arasındaki maaş, alacak-verecek, sigorta yatırımı gibi meseleleri içeren konuda, 2018 yılında 75 dava görülürken, bu rakam 2019’da 158, 2020’de 178, 2021’de de 146 oldu.

Bilişim suçları

   Bilgisayar, cep telefonu ve tablet gibi iletişim araçlarıyla internet üzerinden bireylere, kurum ya da kuruluşlara kasten zarar verme amacıyla yapılan saldırılar artık KKTC’de suç kapsamına alındı.

Bilişim Yasası’nın yürürlüğe girmesiyle bilişim sistemine veya bilişim verisine hukuka aykırı şekilde erişmek, müdahale etmek, verileri bozmak, silmek, değiştirmek, engellemek suç sayıldı; bilişim suçu işleyenler hapislik, para veya hem hapislik hem de para cezasına çarptırılabiliyor.

Hukuk davası olarak görülen bilişim suçları, 2020 yılından itibaren mahkemelerin faaliyet raporuna da girdi.

Buna göre, 2020’de 12, 2021’de de 22 bilişim suçu davası dosyalandı.

YORUM EKLE
banner140
SIRADAKİ HABER

banner111

banner34

banner75

banner88

banner110

banner104