banner6

Bütçe krizi kapıda!

banner37

Ülkede “hükümet krizi”, “meclisteki nisap sorunu” ve “erken seçim tarihinin belirsizliği” gibi nedenlerle yaşanan siyasi kaos, ekonomik çarkları da durma noktasına getirdi. Hatta ülkenin 2022 bütçesinin akıbeti de meçhul

Bütçe krizi kapıda!
banner8

Ceren ÖZBİL

Ülkede “hükümet krizi”, “meclisteki nisap sorunu” ve “erken seçim tarihinin belirsizliği” gibi nedenlerle yaşanan siyasi kaos, ekonomik çarklara da çomak soktu. Hatta ülkenin 2022 Yılı Bütçesi’nin hazırlanması bile riske girdi.

Anayasa’ya göre, bütçenin Bakanlar Kurulu’nca mali yılbaşından en az iki ay önce Cumhuriyet Meclisi’ne sunulması gerekiyor.

Ancak ülkede yaşanan “hükümet krizi” ve “meclisteki nisap sorunu”, bütçenin hazırlanmasında yine geç kalınacağı endişeleri yaratıyor.

Bütçenin zamanında geçmemesi durumunda ise yeni bütçe geçene kadar bir önceki yılın bütçesinin 12’de biri kullanılabilecek.

Konuyla ilgili KIBRIS Gazetesi’ne konuşan ekonomist Göksel Saydam, ülkenin en kötü dönemini yaşadığını ve alınması gereken tedbirlerin de alınmadığını ifade etti.

“En kötü dönemimizi yaşıyoruz”

Ekonomist Göksel Saydam, İngiliz döneminden günümüze kadar, hatta Kıbrıslı Türklerin en kötü dönemi olan 1963’ten 1974’e kadar olan yıllarda bile hiçbir zaman böyle bir durumun yaşamadığını söyledi ve kimsenin ülkeye sahip çıkmadığını kaydetti.

Akaryakıt konusunda tam bir rezalet yaşadığından söz eden Saydam, bunun da kendisine 1974 öncesi günleri hatırlattığını belirtti.

“O dönemde Rum bize benzin vermezdi ve o sıkıntıdan kuyruklar oluşurdu” diyen Göksel Saydam, ülkeyi yönetenlerin ise kendilerini, normal bir ülkede, normal koşullar altında gördüğünü ve bu olağanüstü durumu görmezden geldiğini bildirdi.

“Fiyat İstikrar Fonu’nun amacı akaryakıt fiyatlarını düzenlemek”

Fiyat İstikrar Fonu’nun (FİF) akaryakıt için yapılıp, düzenlendiğini belirten Göksel Saydam, şunları kaydetti:

“Bu konudaki yasanın 3’üncü maddesi, “Bu yasanın yürürlük tarihinden sonra olması muhtemel akaryakıt maliyetinde fiyat artışlarını fondaki mevcut para oranında karşılamak ve bu şekilde mümkün olduğu kadar bu  artışların  tüketiciye  yansımasını önlemek” şeklindedir.

Ayrıca yine aynı yasanın 7’inci maddesi de “6’ncı madde gereğince saptanan miktar, akaryakıt için, akaryakıtın gümrüklenip antrepodan teslim alınacağı anda fona ödenir” şeklindedir.

Bunca zamandır bu iptal edilen akaryakıttan alınan ekstra fon nerede kullanıldı?

Çarçur edildi.

Çünkü bütçeye kaynak olarak kullanılıyor.

Zamanında yasa koyucu, bizim bütün girdi maliyetlerimizde petrolün rolünü düşünerek, Fiyat İstikrar Fonu Yasası’nda akaryakıtı öne çıkardı.

Ancak bu yasa, temel gıda maddelerini de kapsıyor.

Temel gıda maddeleri de bu fonda biriken para ile sübvansiye edilir.

Hâlâ temel gıda maddelerinde, temizlik malzemelerinde ve hijyen malzemelerinde böyle bir önlem alınmıyor.

Ayrıca şu anda hastanede hap yoktur.”

“Cumhurbaşkanı’nın yurt dışı ziyaretleri meclisteki nisabı da etkiliyor”

Göksel Saydam, Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’ın sık sık yurtdışına gitmesini de eleştirerek, bunun meclisteki nisabı da etkilediğini ifade etti.

Saydam, şöyle devam etti:

 “Ben devlet başkanı olsam ve beni Amerika Başkanı davet etse, bu durumda gitmezdim.

Ülkede kaçınılmaz bir durum olduğunu anlatır, ziyaretimi başka bir zamana ertelerdim. Bu bütün ülkelerde olabilen bir durumdur.

Şimdi Cumhurbaşkanı yurt dışına gitti. Onun yerine Meclis Başkanı vekalet ediyor. Böylece Meclis Başkanı da mecliste nisap için oy kullanamıyor. Bilindiği gibi şimdi zaten nisap sayısında sorun yaşanıyor.”

“Alınması gereken önlemler alınmadı”

Hükümetin aylar önce alması gereken önlemlerin almadığını belirterek, şunları anlattı:

“Bu nedenle de bu sıkıntılar katlanarak büyüyecek.

Okul ihtiyaçlarında, temizlik malzemesinde, hijyen malzemesinde KDV indirimi yapılmalıydı.

Bu maliyenin en büyük zafiyeti, kur artışlarından dolayı TL vergi gelirlerinin artmasıdır.

Ülkede ithalat oranı çok yüksektir.

Yurt dışından mal gelirken bunlar döviz olarak geliyor. O mal gümrükten çekilirken gümrük memuru gümrük muamelelerini yaparken faturaya bakar ve o günkü kurdan TL’ye çevirir.

Onun üstünde yüzde 16 KDV, yüzde 4 peşin vergi, yani mal satılmadan peşin vergi ödenir, onun üstünde fon ve memurun ek mesaisi de eklenir ve fiyatlar artar.

Devlet bu döviz artışı dolayısıyla elde olmayan nedenlerle fiyatta meydana gelen artışları kendi bütçesinden ufak dokunuşlar ve muafiyetlerle yumuşatabilir.

Pahalılığı önleyemez ancak yumuşatabilir.”

“Asgari ücret eridi”

Sendikaların yakında yine sokağa ineceği düşüncesinde olduğunu kaydeden Göksel Saydam, bunun nedeninin de asgari ücrette artış istenmesi olacağını belirtti.

Asgari ücretin eylülde arttığını, ancak bir- bir buçuk ayda yüzde 10, 15 oranında değer kaybettiğini ifade eden Saydam, “Yani eridi. Kısacası öyle bir hükümet istiyoruz ki siyasetten arınmış, kurultay davası olmayan, seçim kaygısı olmayan… Bu nedenle ben de bir bürokrat kabine kurulmasını savunuyorum. Ta ki bu işlerin fırtınası dinsin” dedi.

 “Bütçe için yine geç kaldık”

Anayasa’ya göre, eylül ayında bütçe çalışmalarının kurumlar, daireler ve bakanlıklar bazında başlaması gerektiğinden söz eden Göksel Saydam, şöyle konuştu:

“Yani hazırlanıp Maliye Bakanlığı’nda toplanması ve ardından da Maliye Bakanlığı, Devlet Planlama Örgütü’nün de görüşünü alarak ve muhtemel enflasyonun da yaratacağı olumsuzlukları da göze alarak bütçe kalemlerini düzenlenmesi gerekir.

Ayrıca ekim ayının ilk haftasında da meclise sevk edilmesi gerekir.

Meclis de bütün bu bütçeyi, kalem kalem alt komitede inceler ve eksikleri tamamlar.

Aralık ayının ilk haftasında da mecliste görüşülecek şekle getirilir, ardında da genel kurulun onayına sunulur.

Bugün ayın 21’ine geldik.

Ben bütçenin meclise sevk edildiği konusunu duymadım.

Bütçe krizi yaşandığında hiç harcama yapamazsın, sadece bir önceki yılın bütçesinin 12’de birini kullanabilirsin.

 Bu da sıkıntıya neden olur.

Ayrıca şu anda mecliste bekleyen Genel Tarım Sigortası Fonu Bütçesi’nin de ocak ayında geçmesi gerekiyordu.

Bu bütçenin geçmesi durumunda da gerekli ödemeler yapılabilecekti.

Bütçe geçmediği için şimdi ödeme yapılamıyor. Bunun gibi birkaç önemli yasa daha var.”

“Ülkede kaçak duruma düştüler”

Göksel Saydam nisap sorunu nedeniyle Muhaceret Affı’nın da meclisten geçemediğini belirtti ve bunun da çok ciddi mağduriyetlere neden olduğunu söyledi.

Saydam, şunları kaydetti:

“Bu da Covid-19’dan dolayı ülke dışına çıkıp, geri gelemeyenleri ve burada olup, çalışma izinlerini yenileyemeyenleri kapsıyor.

Bunlara bir düzenleme gelmesi gerekiyordu.

banner134

Yasa tasarısı hazır, ancak meclisten geçemedi.

Bu insanlar ülkede kaçak durumdadır.

Olası bir kaza durumunda bu insanları sigorta kapsamayacaktır.

Ayrıca kişiler bugün çalışma iznini tazelemek için giderse 4 bin TL civarında ceza ödemek zorunda kalır. Zaten bu olumsuzluklar nedeniyle maaş bile alamadılar.”

YORUM EKLE
banner140
SIRADAKİ HABER

banner111

banner34

banner75

banner88

banner104