banner6

Çam kese böcekleriyle mücadeleye ‘kaynak’ darbesi

banner37

Çam kese böcekleriyle mücadeleye ‘kaynak’ darbesi
banner150 banner151 banner143

Ahmet UÇAR

   Ülkemiz ormanlarının en önemli düşmanlarından çam kese böcekleriyle mücadele ‘kaynak’ yetersizliği nedeniyle sekteye uğradı. Çevre örgütleri, 5 yıldır sürdürülen biyolojik mücadelenin 2021 yılında durdurulduğunu, bunun da ormanlarımız açısından felakete yol açacağını savunurken, Orman Dairesi Müdürü Cemil Karzaoğlu, pandemi sürecinin yarattığı ekonomik sarsıntıdan ve kaynak yetersizliğinden dolayı 2021’de biyolojik ilaçlamanın yapılamadığını doğruladı, 2022 yılında da bu ilaçlamanın yapılamayacağını ancak bunun yerine keselerin toplanması için başka yöntemler uygulandığını söyledi.

   Yeşil Barış Hareketi Genel Sekreteri Doğan Sahir, çam kese böceklerinin doğada bir halka, kuşlar için yem olduğunu ancak sayılarının artması nedeniyle çam ağaçlarının yapraklarını tükettiğini dile getirerek, yaprakları tükenen ağaçların gücünü kaybederek hastalık kapıp kuruyabildiğini anlattı.

   Kimyasal mücadelenin yanlış olduğunun anlaşıldığını ve 5 yıldır biyolojik mücadele yapıldığını söyleyen Sahir, bu yıl bu mücadelenin bırakılmasının ülkeye fatura kesmek anlamına geldiğinin altını çizdi.

   Orman Mühendisleri Odası Başkanı Ahmet İyigün ise çam kese böceklerinin “Kızılçam” isimli ağaçlarda görüldüğüne işaret ederek, 10 cm’lik veya daha küçük olan ibre yaprağının (iğneli yaprak) gittikçe küçüldüğünü, böylelikle ilaç büyümesinin durduğunu veya zayıfladığını birkaç sene içerisinde de kuruttuğunu vurguladı.

2021 yılında ilaçlama yapılmadı

   Elde ettiğimiz bilgilere göre yapılan bilimsel araştırmalar, küresel ısınma ve iklim değişiklikleri ile birlikte çam kese böceğinin toprak altında 8-9 yıla kadar kalabildiğini gösteriyor.

   KKTC Orman Dairesi 2016-2020 yılları arasında çam kese böceğine karşı tırtıl evresindeyken havadan biyolojik mücadele programı yürüttü ve ormanların korunmasını hedefleyen bu programda yıllara göre değişmekle birlikte 8.000-10.000 hektar arasında orman sahası ilaçlandı.

   Bu uygulama sayesinde 5 yıl öncesine göre pek çok orman yeniden yeşerirken, ağaçların sağlıklı bir şekilde büyümeye başladığı hem Orman Dairesi tarafından hem de halk tarafından tespit edildi.

   Ancak mücadelenin yapıldığı yıllarda yetersiz bütçeler nedeniyle ilaçlama programı çam kese sorunu olan çam ormanlarının tamamında gerçekleştirilemediği için uygulama yapılan yerlerde tahribat durdurulurken, proje kapsamına dahil olamayan alanlarda sorunun devam ettiği görüldü.

   Bu durum mücadele etmenin öneminin doğrulanması ve başarılı bir mücadele yapılabildiğinin de ispatı olarak değerlendiriliyor.

   Edindiğimiz bilgilere göre 2021 yılında her şeyin geri gitmesine neden olan talihsiz bir karar alınarak orman projesi için ayrılan bütçe başka işe kaydırıldı ve bu nedenle 2021 yılında Kasım-Aralık aylarında yürütülmesi gereken havadan biyolojik ilaçlama projesi gerçekleştirilemedi.

   Sayılarla bakıldığında Kıbrıs’ta 58.000 hektarın üzerinde çam ormanı sahası bulunuyor ve bu çam ormanlarının yaklaşık 22.000 hektarlık alanında zarar tespit edildi.

   Havadan Biyolojik Mücadele Programı gerçekleştirildiğinde en fazla bütçe ayrıldığı sene 10.000 hektar alan ilaçlanırken, bu, zarar tespit edilen çam ormanlarının yüzde 45’ine denk geliyor. 2020 yılında ise bu oran, yüzde 37’lere düştü.

   Ormanlarda son iki yıl yapılan değerlendirme çalışmalarında tespit edilen bulgulara göre ise hâlâ en az 12.000 hektarlık orman alanlarında çam kese tahribatı yüksek oranda devam ediyor.

   Ancak 2021 yılında Havadan Biyolojik Mücadele için ayrılan bütçenin farklı alanlara aktarılması nedeniyle ilaçlama yapılmadı.

   Ada genelinde yapılan gözlem-tespit çalışmaları bu sene Kıbrıs’ta çok yoğun bir çam kese böceği popülasyonu olduğunu ortaya koyarken, bu seneki yoğun görülen çam kese böceklerinin önümüzdeki senelerde (8-9 sene toprak altından çıkacağını düşünüldüğünde) topraktan çıkarak ağaçlarda tahribata devam edeceği öngörülüyor.

   Mücadelenin gerçekleşmemesi durumunda, gelecek sene bu seneki görüntülerin aranacağı daha kötü görüntülerle karşılaşılması bekleniyor.

   Ormanlık alanlardaki çam ağaçlarının sağlıkla büyüyebilmesi ve Kıbrıs’ta ada genelinde çam kese böceği probleminin kontrol altına alınabilmesi için en az 12.000 hektarlık alanda çam kese böceği mücadelesi gerçekleştirilmesi gerekiyor.

Karzaoğlu: Ekonomik sıkıntılardan dolayı

bu sene biyolojik ilaçlama yapılamayacak

   Orman Dairesi Müdürü Cemil Karzaoğlu, çam kese böceğinin ipek böceği gibi doğada sıradan bir böcek olduğunu belirterek, ipek böceğinin dut yaprağı yiyerek beslendiğini, çam kese böceğinin ise çam yaprağı yiyerek beslendiğini kaydetti.

   Çam kese böceklerinin çam ağaçlarına direkt bir zararının bulunmadığını dile getiren Karzaoğlu, yeşil aksamları yediği için bitkilerin büyümesini yavaşlattığını, zarar çok yoğun ise bünyesi zayıflayan ağacın ölebildiğini ifade etti.

   Karzaoğlu, çam kese böceğinin daha çok genç fidanları sevdiğine ve büyük ağaçlara pek çıkmadığına işaret ederek, bu böceklerin kimyasal ilaçların etkisiyle yaygınlık gösterdiğini söyledi.

   Tarımsal amaçla kullanılan kimyasal ilaçlar nedeniyle çam kese böceğiyle birlikte bu böceklerle beslenen diğer böceklerin de öldüğüne dikkat çeken Karzaoğlu, “Çam kese böceğini yiyen kuşlar, uğur böcekleri, kanatlı karıncalar var. Bu böcekler çam kese böceğinin larvalarından (kurtçuk) beslenir. Dolayısıyla birçok orman arazimiz tarımsal alanlara yakın olduğu için ve bizim kendi bahçemizde kullandığımız kimyasal ilaçlar çam kese böcekleriyle beslenen diğer böcekleri öldürdüğü için çam kese böceği popülasyonu artış gösterir” şeklinde konuştu.

   Karzaoğlu, Orman Dairesi olarak 20 yıldır çam kese böceğiyle mücadele ettiklerine dikkat çekerek, bu böcekten kurtulmak için sadece ilaçlamanın yeterli bir yöntem olmadığı değerlendirmesinde bulundu.

   Kimyasal ilaçların yanı sıra feromon tuzakların kurulabileceğini, keselerdeki yumurtaların ve keselerin toplanabileceğini, çam kese böceklerine karşı faydalı böcekler için tesislerin kurulabileceğini vurgulayan Karzaoğlu, Orman Dairesi olarak ormanlara kuş yuvaları astıklarını bildirdi.

   Karzaoğlu, ibibik kuşu gibi kuşların çam kese böceklerinin larvalarını yediğini belirterek, sadece ilaçlamanın güzel ve doğru bir yöntem olduğunu ancak ondan önce yapılması gerekenin ufak tefek dokunuşlarla ilaçlanabilecek alanın azaltılabileceğini kaydetti.

   Karzaoğlu, biyolojik ilaçların çok etkili olduğunu ancak ekonomik olarak elverişli olması için ne kadar alan bertaraf edilirse o kadar iyi ilaçlama yapılabileceğini söyledi.

   Çam kese böceklerinin çam yapraklarını yediğini, büyüdüğünü, ibreyi kopardığını ve daha sonra toprağa inerek koza yapıp orada kaldığını dile getiren Karzaoğlu, bu konuyla ilgili Türkiye’de gittiği seminerde bu böceğin 9-10 yıl toprağın altında kalabildiği yönünde bilgi edindiğini ifade etti.

   Karzaoğlu, çam kese böceklerinin bitkinin büyümesini yavaşlattığına, çok zayıf bitkileri de kurutabildiğine işaret ederek, biyolojik ilaçlamaların ise havadan yapılması gerektiğine dikkat çekti.

   İlaçlamanın yukarıdan yağmurlama şekilde yapıldığında daha etkili olduğunu söyleyen Karzaoğlu, yerdeki ilaçlamaların 3-5 ağaç için yapılabileceğini ancak blok halindeki ağaçlar için havadan ilaçlamanın önem arz ettiğini anlattı.

   Karzaoğlu, havadan ilaçlamaların helikopterle yapılması gerektiği üzerinde durarak, helikopter sisteminde koordinatlar olduğu için ilaçların nerede orman varsa oraya otomatik olarak atıldığını bildirdi.

   Kazaoğlu, yeterli kaynak sağlandığı takdirde ormanların tamamından ziyade mücadelesi zor olan alanlara girilmesi önerisinde bulundu.

   Karzaoğlu, çam kese böceği ilaçlamalarının genellikle aralık ayı içerisinde yapıldığını ve alanın büyüklüğüne göre 1 ay sürebildiğini anlatarak, pandemi sürecindeki ekonomik sıkıntıdan ve kaynak yetersizliğinden dolayı 2021’de ilaçlama yapılmadığını, bu sene de ilaçlama yerine bütünleştirilmiş diğer yöntemlerin kullanılacağını söyledi.

Sahir: Biyolojik mücadelenin

bırakılması felakete yol açacak

   Yeşil Barış Hareketi Genel Sekreteri Doğan Sahir, çam kese böceğiyle yapılan 5 yıllık mücadelenin bu yıl bırakılmış olduğunu belirterek, biyolojik mücadelenin dengeli bir şekilde yapılması gerektiğini ancak bırakılmasıyla her şeyin boşa gittiğini kaydetti.

   Sahir, mücadelenin bırakılmasıyla hem ekonomik olarak hem de ağaçların kaybedilmesiyle ülkeye fatura kesildiğini dile getirdi.

   Sahir, “Bir kurtçuk kelebek olarak çıktıktan sonra, bir sürü yumurta bırakacaklar. Hepsinin birkaç yüz yumurta bıraktığını düşünün. Yani gelen yıl milyarlarca gelecek. Gelecek yıl bunun yüzde katı fazla böcek olacak. Yani mücadelenin bırakılması sadece bu yıl için değil gelecek yıllar için de bir felaket oldu” dedi.

   Kimyasal mücadelenin yanlış olduğunu, böyle bir mücadelenin ekolojik dengeyi bozmayacak bir şekilde olması gerektiğini ifade eden Sahir, çam kese böceklerinin artmasının bu dengenin bozulmasından kaynaklandığını söyledi.

   Sahir, aşırı kimyasal kullanıldığı için çam kese böceğinin düşmanlarının da öldürüldüğünü vurgulayarak, daha sonra kimyasal mücadelenin ülkeyi felakete götürdüğünün anlaşıldığını anlattı.

   Bunun bilimsel olarak da kabul edilmesinin ardından biyolojik mücadeleye geçildiğine dikkat çeken Sahir, bu mücadelenin 5 yıldır sürdürüldüğünü ancak bu yıl bırakıldığını bildirdi.

İyigün: Biyolojik yolla

mücadele ediliyor

   Orman Mühendisleri Odası Başkanı Ahmet İyigün, çam kese böceğinin “Kızılçam” ismindeki doğal olarak en çok gelişen çam ağacına zararının olduğunu belirterek, bu böceklerin Kızılçam’larda bulunan iğne yapraklarını yiyerek beslendiğini kaydetti.

   10 cm’lik veya daha küçük olan ibre yaprağının (iğneli yaprak) gittikçe küçüldüğünü ve böylelikle ilaç büyümesinin durduğunu veya zayıfladığını dile getiren İyigün, birkaç sene içerisinde de kuruttuğunu ifade etti.

   İyigün, çam kese böceğiyle mücadelede geçmiş dönemlerde kimyasal ilaçların kullanıldığını anımsatarak, kimyasal ilaçların çam kese böceklerinin yanında diğer böceklere de zarar verdiği için buna ekoloji uzmanlarının karşı çıktığını, bunun sonucunda biyolojik mücadeleye geçildiğini hatırlattı.

   Çam kese böcekleriyle beslenen kuşların bulunduğunu, bu nedenle bu böceklerle mücadele etmek için ormanlara kuş yuvaları yapıldığını söyleyen İyigün, bunun yanında çevreye zarar vermeyen, sadece böceklerde etkili olan biyolojik ilaçların kullanıldığını vurguladı.

   İyigün, bu konuda 3 - 4 yıldır mücadele edildiğine işaret ederek, böceklerin üremesinin 5. yılda çok azaldığını söyledi.

   Çam kese ağaçlarının tümünün yok edilmesinin doğru olmadığına, çünkü onların da doğanın bir parçası olduğuna dikkat çeken İyigün, sadece verdikleri zararı önlemek için biyolojik mücadele yapıldığını anlattı.

   İyigün, biyolojik ilaçları ilk defa ülkeye getiren geminin gelirken battığını anımsatarak, daha sonraki senelerde yapılan çalışmaların birinde ise helikopterin düştüğünü hatırlattı.

YORUM EKLE
banner140
SIRADAKİ HABER

banner111

banner34

banner75

banner88

banner110