banner6

Göremedi ama mücadele ruhunu kaybetmedi

banner37

40 yıl önce, askerliğinin bittiği gün geçirdiği trafik kazasında iki gözünü birden kaybeden Turgut Ceyda, 1997’de girdiği Kıbrıs Türk Çiftçiler Birliği’nde başkanlık yaptı. Ceyda, çiftçinin doğrudan gelir desteği alması ve ucuz gübreye ulaşması gibi önemli işlere imza attı

Göremedi ama mücadele ruhunu kaybetmedi
banner150 banner150 banner151

CİDDİ MÜCADELE VERDİ… Askerliğini bitirdiği gün olan 26 Mart 1981’de geçirdiği trafik kazası sonucu iki gözünü kaybeden ve ardından aile mesleği olan çiftçiliğe başlayan Turgut Ceyda, üretici haklarını savunmak için de Çiftçiler Birliği Yönetim Kurulu’na girdi. Ceyda, birlik başkanı ve diğer yönetici arkadaşları ile birlikte çiftçilere doğrudan gelir desteği verilmesini ve o dönemde üreticilerin daha ucuz gübreye ulaşmasını sağladı. KIBRIS Gazetesi’nin sorularını yanıtlayan Turgut Ceyda, bu mesleği yapmak için üretimi ve üretmeyi sevmek gerektiğini anlattı.

Ceren ÖZBİL


Çiftçiler Birliği Yönetim Kurulu eski üyelerinden Turgut Ceyda…


1981’de geçirdiği trafik kazasında iki gözünü birden kaybetti. Ancak bu durum onun ilerleyen yıllarda ülkedeki tarım ve çiftçilik sektörü için vereceği mücadeleyi engelleyemedi.


Ceyda, 1997 yılında Kıbrıs Türk Çiftçiler Birliği Yönetim Kurulu üyeliği için aday oldu ve kazandı. Bunun ardından birlik başkanı ve diğer yönetici arkadaşları ile birlikte çiftçilere doğrudan gelir desteği verilmesini ve o dönemde üreticilerin daha ucuz gübreye ulaşmasını sağladı.


KIBRIS Gazetesi’nin sorularını yanıtlayan Turgut Ceyda, Çiftçiler Birliği’nde yaptıkları mücadeleleri anlattı.

KIBRIS: Kendinizi tanıtır mısınız?


Turgut Ceyda: Ben 1958’de Gaziköy’de doğdum.  İlkokulu Gaziköy’de, ortaokul, liseyi de Lefkoşa’da okudum. 1976’da liseden mezun oldum. Liseyi bitirdiğim zaman özel üniversiteler yoktu. Türkiye için yapılan üniversite sınavında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi’ni kazandım. Fakat ailemin maddi olanaksızlıklarından dolayı gidemedim. O yıl Türk Öğretmen Koleji yani şimdiki Atatürk Öğretmen Koleji sınavına katıldım. Bu sınavı kazandım. Bu okula kayıt yaptırdım. 3 yıl Girne’de okuyup mezun oldum. 1979 yılında yedek subay adayı olarak Gülseren’e gittim. İkinci dönem yedek subay olarak yedek subaylığı kazandım. Lefkoşa Kaymaklı bölgesinde askerliğimi yedek subay olarak yaptım. Askerliğimin bittiği gece 26 Mart 1981’de maalesef bir trafik kazası geçirdim. Arabayı ben kullanmıyordum. Bu kaza sonucunda gözlerimin ikisini birden kaybettim. Yani 40 yıldan fazladır görmüyorum.

KIBRIS: Bu kazadan sonraki süreç sizin için nasıl oldu?


Turgut Ceyda: Bu kazadan sonra aile mesleği olan çiftçilik ve havyacılıkla uğraştım. Ben daha çok idareci olarak bu işi yürüttüm. 5 kardeşim var. 1988’de hayat arkadaşım olan Arzu Hanım ile tanıştım. 1989’da evlendik. Biri kız, biri erkek, iki çocuğumuz oldu. Kızım, öğretmen, oğlum ise iş arıyor.

KIBRIS: Çiftçiler Birliği Yönetim Kurulu’na girişinizi anlatır mısınız?


Turgut Ceyda: Çiftçilik yaparken 1997’de ülkedeki sıkıntılardan dolayı ve Kıbrıs Türk Çiftçiler Birliği’nin çiftçiye, köylüye herhangi bir yardımı olmamasından dolayı birlik yönetimine girdim. O dönemde başkanımız Alican Kabakçı’ydı. Biz de merkez yönetim kurulu üyeleriydik. Bu görevi yaparken şu anda hâlâ uygulamada olan doğrudan gelir desteğini, Türkiye Cumhuriyeti Yardım Heyeti’yle günlerce, haftalarca tartışarak uygulamaya geçirdik. 1999’da çok büyük bir kuraklık vardı. Gübre fiyatları yine bugünkü gibi torbası 35 dolar civarındaydı. Biz, bunu, Türkiye Cumhuriyeti Tarım Bakanlığı ile görüşüp, tartışarak belli bir şekilde çiftçimize torbasını 10 dolar civarında getirip vermeyi başardık. Bunu yapabilmek için bir şirket kurmak gerekiyordu. Bunu da yaptık.

KIBRIS: Yönetim kurulu üyeliğini ne zaman bıraktınız?


Turgut Ceyda: 2007’de başka arkadaşlara bu görevi bırakmak gerektiğini düşündük. Bu görevi başka arkadaşlara bıraktık. Bu arada yapılanlar arasında en önemlilerden biri de köylünün ödenemeyen parasını alabilmek için çok büyük mücadeleler verdik, eylemler yaptık. Köylünün hakkını da söke söke aldık.  2007’de seçime katılmadım ve köşeme çekildim. Bu noktada 2007’den beridir Gaziköy’de yaşıyorum. Son 2018’deki milletvekilliği seçiminde DP’den İskele milletvekili adayı oldum. Ancak kazanamadım.

KIBRIS: Kazadan sonra çiftçilik yapmak sizin için zor olmadı mı?


Turgut Ceyda: Benim traktörüm vardı. Gözlerim görmediği ve traktörü kullanamayacağım için bu işi yapacak birini tuttum. Doğduğumdan beri bu işleri bildiğim için bir adam tuttum ve o adama arazilerin nasıl sürüleceğini, nasıl ekileceğini, tohumun ne kadar kalacağını, devamlı arazide ben de yanında olarak gösterdim. Yani yıllarca çiftçilik yaptım. 1981’de gözlerimi kaybettikten sonraki yıl 1982’den itibaren 2003’e kadar çiftçilik yaptım.

KIBRIS: Gençlerin tarım, hayvancılık ve çiftçilik gibi işlerden uzak durduğu görülüyor. Bu konuda vermek istediğiniz bir mesaj var mı?


Turgut Ceyda: Tarım, çiftçilik, hayvancılık gibi işleri yapabilmek için önce içinizde bu işe bir sevgi olması gerekir. Düşünün 18 yaşında bir genç, traktörün üzerine güneş doğarken çıkıp, tek başına güneş batana kadar traktör üzerinde arazide tarla ekmeyi, sevgisi yoksa yapar mı? Yani ben bunu 1978, 1979’da yaptım. İnsanlarımız artık maalesef üniversitelerde okuduğu için hiçbir genç aile mesleğine yönelmiyor. Çok az genç bu işlerle uğraşıyor. Bu durumda da ülkede tarım geriye gidiyor. Bunun düzeltilmesi gerekiyor. Biz 1999’da kimsenin aklına gelmeyen bir şeyi, yani Doğrudan Gelir Desteği’ni uygulamaya koydurmayı başardık, bu gibi düzenlemeler yapılabilir.

banner343
YORUM EKLE
banner140
SIRADAKİ HABER

banner111

banner34

banner75

banner88

banner110