Hellim çıkmazı

banner37

Hellimin “Menşe İsmi Korumalı Ürün” olarak tescilinin yürürlüğe girmesine yaklaşık 1 ay kaldı… Ancak hem KKTC’deki hem de Güney Kıbrıs’taki küçükbaş süt miktarı tescilli hellim üretimini karşılamaya yetmiyor. Sektör temsilcileri, her iki toplumda da hazırlıkların tamamlanması için bu sürenin uzamasını bekliyor

Hellim çıkmazı
banner8

ÜRETİCİLER SÜRENİN 2030’A UZAMASINI İSTİYOR… Kıbrıs’ta üretilen hellim, Avrupa Komisyonu Tarımsal Ürünlerin Kalite Kontrol Komitesi tarafından 1151/2012 Numaralı AB Kalite Yasası adı altında “Menşe İsmi Korumalı Ürün” olarak tescil edildi. Tescil kararıyla birlikte hellim üretiminde kullanılan sütün en az yüzde 51 koyun ve keçi sütü olması gerekiyor. Ancak hellimin coğrafi olarak tescil edilmesiyle ilgili karar 1 Ekim 2021 tarihinde yürürlüğe girecek olmasına rağmen hem KKTC’deki, hem de Güney Kıbrıs’taki küçükbaş süt miktarı tescilli hellim üretimini karşılamaya yetmiyor. Sektör temsilcileri, her iki toplumda da hazırlıkların tamamlanması için bu sürenin 2030 yılına kadar uzatılmasını istiyor.

“EV ÖDEVLERİMİZ YAPMALIYIZ”… Hayvan Üreticileri Birliği Başkanı Mustafa Naimoğulları ile KTSO Başkanı Ali Kamacıoğlu, hellimin tescilinin 1 Ekim’de yürürlüğe gireceğini, ancak her iki toplumda da küçükbaş hayvan sütü miktarının yeterli olmadığını belirterek sürenin 2030 yılına kadar uzaması için başvuru yaptıklarını söyledi. KTTO Başkanı Turgay Deniz, PDO (Menşe İsmi Korumalı Ürün) denetimlerini yapacak olan Bureau Veritas kuruluşunun henüz kendileriyle temasa geçmediğini, ancak tescil kararının yürürlüğe girmesine 1 aylık bir süre kaldığını, buna rağmen ne Oda’yla, ne de üreticilerle temasa geçildiğini söyledi. Veteriner Dairesi Müdürü Mehmet Yılmabaşar ise çok yakında gıda güveliği konusunda 3-4 tüzüğün yürürlüğe gireceğini ifade etti.

Ahmet KARAGÖZLÜ


Avrupa Komisyonu Tarımsal Ürünlerin Kalite Kontrol Komitesi tarafından hellimin coğrafi tescilinin oybirliğiyle kabul edilmesinin ardından Kıbrıs’ta üretilen hellim “Menşe İsmi Korumalı Ürün” (PDO) olarak tescil edildi.


Bilindiği üzere 1151/2012 Numaralı AB Kalite Yasası adı altında tescil edilen hellimde en az yüzde 51 koyun ve keçi sütü kullanılması gerekiyor.


Ancak hellimle ilgili kararın 1 Ekim 2021 tarihinde yürürlüğe girecek olmasına rağmen hem KKTC’deki, hem de Güney Kıbrıs’taki küçükbaş süt miktarı bu oranı karşılamaya yetmiyor…


Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Mustafa Naimoğulları, hellimin tescilinin 1 Ekim’de yürürlüğe gireceğini, ancak hazırlıkların henüz tamamlanmamasından dolayı AB’ye tescilin 2030 yılına kadar uzatılması başvuru yaptıklarını söyledi.


Kıbrıs Türk Sanayi Odası Başkanı (KTSO) Ali Kamacıoğlu, 1 Ekim’e çok az bir zamanın kaldığını, ancak koyun ve keçi sütünün her iki toplumda da yeterli olmadığını belirterek Kıbrıs Türk tarafında şu anda yüzde 7, Kıbrıs Rum tarafında ise yüzde 17 civarında koyun sütünün olduğunu ifade etti.


Kıbrıs Türk Ticaret Odası (KTTO) Başkanı Turgay Deniz, tescil şartlarına uygun olarak hellim üreten üreticilerin tescilli isim ve PDO logosunu kullanma hakkına sahip olacağını belirterek hellimin Yeşil Hat üzerinden geçişinin yapılabileceğini dile getirdi.


Deniz, PDO denetimlerini yapacak olan Bureau Veritas kuruluşunun Ticaret Odası’yla temasa geçmesinin beklendiğini, ancak PDO Tüzüğü’nün uygulamaya gireceği tarih olan 1 Ekim’e 1 aylık bir süre kalmasına rağmen ne Oda’yla, ne de üreticilerle temasa geçildiğini söyledi.


Veteriner Dairesi Müdürü Mehmet Yılmabaşar ise hellimin coğrafi tescilinin onaylanmasının ardından 3 yıllık gıda güvenliği projesine başladıklarını belirterek 8 Eylül’de gıda güvenliği konusunda toplantı yapacaklarını, çok yakında bu konuda 3-4 tüzüğün yürürlüğe girmesinin beklendiğini ifade etti.

Naimoğulları: Sürenin 2030’a uzatılması için başvuru yaptık


Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Mustafa Naimoğulları, hellimin coğrafi tescilinin 1 Ekim’de yürürlüğe gireceğini, ancak hazırlıkların henüz tamamlanmadığını söyledi.


Naimoğulları, 1 Ekim’den sonra Bureau Veritas tarafından çiftliklerde denetimlerin yapılacağını belirterek, “Denetimlerden herhangi bir endişemiz yoktur, çiftliklerimizde süt üretimimiz standartlara uygundur” dedi.


Hayvan hastalıkları ile hayvan kesimleri konusunda ciddi ilerlemelerin olduğunu kaydeden Naimoğulları, hastalıklardan arınmış ari hayvan sayısısın yüzde 90’ın üzerine çıktığına dikkat çekti.


Küçükbaş hayvan sütü konusuna da değinen Naimoğulları, küçükbaş hayvan sütü üretiminin yüzde 5 ile 10 arasında olduğunu belirterek bu konuda Avrupa Birliği’ne müracaat ettiklerini ifade etti.


Naimoğulları, küçükbaş hayvan sütünü artırmak için AB’ye 1 Ekim’de yürürlüğe girecek olan tescilin 2030 yılına kadar uzatılması için başvuru yaptıklarını, ancak bu konuda henüz kendilerine net bir cevap verilmediğini söyledi.


AB’ye küçükbaş hayvan sütünün artırılması için Güney Kıbrıs’a yaptıkları desteğin Kuzey Kıbrıs’a da yapılması gerektiğini ilettiklerini kaydeden Naimoğulları, “Biz gerek hayvan ıslahı, gerekse sanayi üretimi için hayvancılara destek verilmesini istedik. Bunun için de AB nezdinde bir fon oluşturulmasını talep ettik” dedi.  


1 Ekim’den sonra hellimin Yeşil Hat Tüzüğü kapsamında Avrupa pazarına satılması için çalışmalarının devam ettiğini söyleyen Naimoğulları, bu süre zarfında üzerlerine düşen görevleri yapmaları gerektiğini belirtti.


Naimoğulları, sözlerine şöyle devam etti:


“Hayvan sütü miktarının artırılması ve hellimin standartlara uygun üretilmesi için ev ödevlerimiz yapmalıyız.

Bunun için ilk önce Tarım Bakanlığı tarafından gıda güvenliği yasaları hızlıca geçirmelidir. Çünkü gıda güvenliği yasaları olmadan standartlara uygun hellim üretilemez. Bugün piyasada çok ucuz ama kalitesiz hellim var. Gıda güvenliği yasaları kapsamında buna düzenleme getirilmelidir.”

Kamacıoğlu: Koyun sütümüz yeterli değil


Kıbrıs Türk Sanayi Odası Başkanı Ali Kamacıoğlu, hellimin coğrafi tescilinin yürürlüğe gireceği tarih olan 1 Ekim’e çok az bir zamanın kaldığını belirterek, bu süreyi uzatmak için hem kuzeyden hem de güneyden başvuru yapıldığını söyledi.


Kamacıoğlu, koyun ve keçi sütünün her iki toplumda da yeterli olmadığını, bu nedenle tescilli hellim üretiminin az olmasının öngörüldüğünü ifade ederek, “Bu sürenin 2030’a kadar uzatılması için her iki toplum tarafından da başvuru yapıldı” dedi.


Kıbrıs Türk tarafında şu anda yüzde 7 civarında, Kıbrıs Rum tarafında ise yüzde 17 civarında koyun sütünün olduğunu kaydeden Kamacıoğlu, bu miktarın her iki taraf için de yeterli olmadığına işaret etti.


Kamacıoğlu, küçükbaş hayvancılığı teşvik etmek için çeşitli programların hayata geçirildiğini söyleyerek bu konuda ciddi yatırımların hayata geçirildiğini dile getirdi.  


Kamacıoğlu ayrıca, tescilli hellimde sütün kendi ülkemizdeki hayvan ırklarından alınması gerektiğini belirterek, hayvan sayısını artırmak için ithal edilen koyunların yerli ırklarla melezleşmesi için de süreye ihtiyacın olduğunu söyledi.

Deniz: Ne odamızla ne de üreticilerle temasa geçildi

banner134


Kıbrıs Türk Ticaret Odası Başkanı Turgay Deniz, hellimin coğrafi olarak tescil edilmesinden sonra tescil şartlarına uygun olarak hellim üreten üreticilerin tescilli isim ve PDO logosunu kullanma hakkına sahip olacağını söyledi.


Deniz, üretilen hellimin AB hayvan ve halk sağlığı standartlarını yerine getirmesi durumunda Yeşil Hat üzerinden geçişinin yapılabileceğini ve buna bağlı olarak AB’ye ticaretin de mümkün olabileceğine işaret etti.


Bu konuda PDO denetimlerini yapacak olan Bureau Veritas kuruluşunun Ticaret Odası’yla temasa geçmesinin beklendiğini kaydeden Deniz, ancak PDO Tüzüğü’nün uygulamaya gireceği tarih olan 1 Ekim’e 1 aylık bir süre kalmasına rağmen ne Oda’yla, ne de üreticilerle temasa geçildiğini söyledi.


Deniz, Yeşil Hat Tüzüğü denetimlerini yapacak kuruluşun “hangi kuruluş” olacağı konusunda da taraflarına herhangi bir bilgi verilmediğini ifade etti.


Gelinen noktada tüm paydaşların içinde yer alarak katkıda bulunduğu Hellim Eylem Planı taslağının oluşturulduğunu dile getiren Deniz, söz konusu taslağın Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı tarafından hükümete sunulmasının beklendiğini kaydetti.


Deniz, eylem planındaki faaliyetlerin ancak hükümetin onayı üzerine hayata geçirilebileceğini söyledi.


Turgay Deniz, veterinerlik alanında hellim ticaretini etkileyen birçok mevzuatın hazırlanarak yürürlüğe girdiğini, ancak uygulama aşamasında; mevcut idari yapının, personel sayısının, vasfının ve kalitesinin yetersiz olması yüzünden AB gerekliliklerinin tam olarak yerine getirilemediğini dile getirdi.


Hayvan hastalıkları eradikasyon projeleriyle çiftliklerin sağlık statüsünün belirlendiğini ifade eden Deniz, önümüzdeki dönemde tarama yapılarak çiftliklere AB uyumlu arilik statüsünün sağlanmasının planlandığını kaydetti.


Gıda güvenliği konusuna da değinen Deniz, gıda güvenliğine ilişkin çeşitli tüzüklerin bir kısmının taslak halinde Bakanlar Kurulu’na sevk edilmeyi beklediğini söyledi.


Sütte halk sağlığını tehdit eden içeriklerin analizinin SÜTEK tarafından yapıldığını belirten Deniz, SÜTEK’in gıda güvenliği noktasında önemli bir işlevinin olduğunu dile getirdi.

Yılmabaşar: Gıda güvenliği projesine başladık


Veteriner Dairesi Müdürü Mehmet Yılmabaşar, hellimin coğrafi tescilinin onaylanmasının ardından 3 yıllık gıda güvenliği projesine başladıklarını söyledi.


Yılmabaşar, gıda güvenliği projesinde yol almaları gereken çok önemli konuların olduğunu belirterek, “Şu an 3 yıllık projenin başındayız” dedi.


8 Eylül’de gıda güvenliği konusunda toplantı yapacaklarını kaydeden Yılmabaşar, yakında bu konuda 3-4 tüzüğün yürürlüğe girmesinin beklendiğini ifade etti.


Yılmabaşar, gıda güvenliği tüzükleriyle hem kendi halk sağlığımızın, hem de ihraç edilecek olan ürünlerin sağlığı ve kalitesinin artacağını dile getirdi.

Süreç nasıl ilerledi?


Hellim/Halloumi’nin Avrupa Birliği (AB) nezdinde “Menşe İsmi Korumalı Ürün” olarak coğrafi tescili için ilk başvuru 2006 yılının sonunda yapılmıştı.


Uzun mülahazalardan sonra, 17 Temmuz 2014 tarihinde Avrupa Komisyonu geleneksel olarak Kıbrıs’ta üretilen Halloumi/Hellim’in 1151/2012 Numaralı AB Kalite Yasası adı altında tescilinin (PDO-Protected Designation of Origin) yapılması başvurusunu dosyalamıştı.

Bu tescil, adadaki tüm üreticileri ve tescilin Türkçe ve Yunanca olarak yapılmasını kapsamaktadır.

Komisyon yaptığı incelemenin ardından geleneksel üretim kriterlerini belirlemiş ve sadece bu kriterlerde üretilecek ürüne bu ismin verilebileceği sonucuna varmıştı.

Avrupa Komisyonu Başkanı Juncker öncülüğünde varılan 16 Temmuz 2015 tarihli liderler mutabakatı gereğince, üretilen hellimin bu kriterleri sağlayıp sağlamadığına karar verecek ve Yeşil Hat’ın her iki tarafında da denetim yapabilecek bağımsız bir kurum olan Bureau Veritas görevlendirilmişti.


Avrupa Komisyonu Tarımsal Ürünlerin Kalite Kontrol Komitesi, 29 Mart 2021 tarihinde Kıbrıs’ta üretilen hellimi oybirliğiyle “Menşe İsmi Korumalı Ürün” (P.D.O) olarak tescil etmişti.


Hellimin coğrafi tescili Avrupa Komisyonu toplantısında resmen onaylandıktan sonra 12 Nisan 2021 tarihinde AB Resmi Gazetesi’nde yayımlanarak yürürlüğe girmişti.


Ancak hellimin coğrafi tescilinin 1 Ekim 2021 tarihinde yürürlüğe girmesine karar verilmişti.

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner111

banner34

banner75

banner88