Her yıl denk bütçe getirecek yapısal sisteme sahip olduk

Ekonomi ve Enerji Bakanı Sunat Atun, göreve geldiği günden bugüne kadar hayata geçirdiği projeler ve icraatlar hakkında KIBRIS’a bilgi verdi.

Her yıl denk bütçe  getirecek yapısal  sisteme sahip olduk
  • 09 Aralık 2017, Cumartesi 11:05

Ceren ÖZBİL

Ekonomi ve Enerji Bakanı Sunat Atun, KKTC’nin artık her yıl denk bütçe getirecek yapısal bir sisteme sahip olduğunu vurguladı. 2010 – 2012 ekonomik programının disiplinli uygulanması nedeniyle ülkenin denk bütçe  yapar hale geldiğini belirten Sunat Atun, “Bir takım düzenlemeler yaptık ve kamu maliyesinde disiplin dönemine geçildi, kurallı maliye dönemine geçildi. Bunun sağladığı mali disiplinle kamu maliyesinin açıkları kapatılabilir bir hale geldi” dedi.

Sunat Atun, göreve geldiği günden bugüne kadar hayata geçirdiği projeler ile icraatlarını açıkladı.

KIBRIS Gazetesi’nin sorularını yanıtlayan Atun, denk bütçenin sağlanması için yaptığı çalışmaları, iş insanı, esnaf ve üreticiye verilen destekleri ve sondaj çalışmalarında gelinen aşamayı anlattı.

Atun ayrıca, gümrükte otomasyon sistemine geçilmesi, ‘Teknokentler projesi’ ve ticaret bölgeleri kurulması için çalışmalar başlatıldığını söyledi.

KIBRIS: Ekonomi ve Enerji Bakanı olarak göreve geldiğinizde ilk icraatınız ne oldu?

SUNAT ATUN: Ekonomi ve Enerji Bakanlığı olarak yaptığımız icraatları iki döneme bölebiliriz. Ben 2009 yılını her zaman mihenk taşı olarak işaret ederim. 2009 yılı, ülkemizin ekonomisinin düzelmeye başladığı, tedbirlerin uygulanmaya başladığı dönemin başıdır. 2009 ve 2013 dönemi benim görevde olduğum dönemlerdi. Ekonomi Bakanı olarak hepsinin başında olduğum dönemlerdi. 2007 ile 2008 yıllarında, kamu maliyesi iflas etmiş bir noktaydı. Kamu maliyesinin iflas etmesiyle de o dönemin hükümetleri erken seçime gidip görevi bıraktılar. Çünkü devlet kendi giderlerini Türkiye Cumhuriyeti yardımlarına rağmen karşılayamaz bir noktaya gelmişti. Bu böyle olunca, o dönemin sonunda hükümetler görevi bıraktılar ve biz göreve geldik. Bir takım düzenlemeler yaptık ve kamu maliyesinde disiplin dönemine geçildi, kurallı maliye dönemine geçildi. Bunun sağladığı mali disiplinle kamu maliyesinin açıkları kapatılabilir bir hale geldi.

KIBRIS: Denk bütçe sağlanması için ne gibi çalışmalar yapıldı?

SUNAT ATUN: Denk bütçe dönemi için 2016 yılını tespit etmiştik. İyileşme onu gösteriyordu. 2009 yılında bütçe açıklarının Gayri Safi Milli Hasıla oranı yüzde 15.9 düzeyindeydi. İstikrarlı bir şekilde ilk önce yüzde 12.5’e, ardından yüzde 9’a, yüzde 8’e, yüzde 7’ye inmeye başladı. 2016 yılında da biz tamamen sıfır olacağını öngörmüştük. Ancak 2013 yılında seçim olup, UBP’nin hükümetten gitmesi, üç hükümet bozulup kurulması nedeniyle 2013 yılında devlet özellikle kendi yatırımlarını yapamadı. Yine 2015 yılında CTP hükümeti ekonomik protokolü imzalamamakta ısrar edince Türkiye Cumhuriyeti kaynakları ülkemizde yatırıma dönüştürülemedi. Bu iki yıl kaybedildi. 2017 yılına denk geldi. Bu süre içinde kamu maliyesinde sağlanan disiplin, bütçe açıklarının telafisi için fazla fazla kaynak gereksinimlerinin çok daha fazla azalması bize özel ve reel sektöre daha fazla kaynak ayırma fırsatı tanıdı. Bu şekilde devletimiz hem kendi altyapı yatırımlarını yaparken, reel sektörün teşviki ve özel sektörün teşviki için ve krediler için çok daha fazla kaynaklar tahsis edebilme imkânı buldu.

KIBRIS: Kobi Gelişim Merkezi ülke ekonomisine ne gibi katkı sağladı?

SUNAT ATUN: Ekonomi ve Enerji Bakanlığı olarak 2010 yılından başlayarak Kobi Gelişim Merkezi’ni (KOBİGEM) kurduk. Kobi hem yatırımcılara, hem sanayicilere hem devamında turizmcilere hem de esnafımıza faiz destekli krediler sağladık. O günden bugüne baktığımızda aradan geçen 7, 7 buçuk yıllık süre zarfında 10 bin civarı esnafımıza önemli derecede kaynaklar sağlandı. 9 bin 247 esnafa, 9 yıl mali yıldan oluşan destek dönemi boyunca bir milyar 18 milyon TL’lik faizsiz ya da düşük faizli kredi sağlandı. Bunun devamında hibe programları da uyguladık. Bütün bunların devamında girişimcilik programları, hibe programları da uyguladık. Hibe programlarından da 55 milyon TL’lik kaynakla 110 milyon TL’lik yatırım yaptırıldı. Bütün bunların toplamı 1.2 milyar TL’ye yakın bir rakama denk geliyor. 10 milyar TL Gayri Safi Milli Hasılası olan ülkemiz için gerçekten önemli ve yüksek rakamlar olduğuna inanıyorum.

KIBRIS: Girişimcilere ne gibi destekler verildi?

SUNAT ATUN: Bütün bunların devamında girişimcilik programları da uyguladık. Ülkemiz tarihinde ilk kez genç girişimler kendi projelerini sunarak hibe katkısı kazandılar ve bunları biz hiç sektör farklılığı, ayrılığı göz etmeden tüm sektörlere açtık. Gençlerimize, ilk kez işini kuracak olanlara, yeni iş fikri olanlara hangi alanda olursa olsun teşvikler verildi. Özellikle daha amatör çalışanlara hem sunum yapabilecekleri, kendi ambalajlarını, kendi markalarını üretebilecekleri, üretmiş oldukları ürünleri pazara sunabilecekleri ortamların meydana getirilmesi için bu hibeler verildi. Üçüncü program olarak hedefimiz Mart ayıdır ve yine aynı kapsamdadır. Bu yıl bütçeye koyduğumuz tutarımız 4 milyon TL olacak. Daha önce bu girişimcilik projesini 3 buçuk milyon TL olarak koyduk. 80’ene yakın girişimci faydalandı.

KIBRIS: Kooperatifçilik için ne gibi çalışmalar yapıldı?

SUNAT ATUN: Kefalet sandıkları bizim için son derece önemlidir. Kooperatifçiliğin teşvik edilmesi seçim programımızda olacak bir konudur. Bakanlık olarak 2017 yılı içerisinde yine Türkiye Cumhuriyeti katkılarıyla oluşturduğumuz kaynağımız vardı... Avrupa Birliği uzmanlarından da teknik destek alınarak, üretime kooperatifleşme yolu ile daha iyi yüksek bir ölçek kazandırma yoluna gittik. Buna Karpaz bölgesinde zeytincilik, üzüm yetiştirme ve diğer ürünleri örnek gösterebiliriz. 2018 yılında kooperatifçilik vasıtası ile daha güçlü destekler vererek bu süreci daha da büyütmeyi geliştirmeyi planlıyoruz.

KIBRIS: Teknoloji ve inovasyon faaliyetleri için neler yapıldı?

SUNAT ATUN: Bu yıl girişimcilik alanında teknolojik girişimcilik ve inovasyon faaliyetlerini desteklemek adına da programlarımız var. Bunun için bir milyon TL ayırıyoruz. Arge ve inovasyon için 3 milyon TL ayırıyoruz. Kümelenme programlarını da hibeler vasıtası ile desteklemek için 4 milyon TL’lik bir kaynak tahsilatımız olacak 2018 yılı içerisinde... Aynı zamanda bütün programlarımıza devam edeceğiz.

KIBRIS: Sanayi bölgeleriyle ilgili yapılan çalışmalar hakkında bilgi alabilir miyim?

SUNAT ATUN: Beş yeni organize sanayi bölgesi yaptık. Bunlar Alayköy ikinci etap, Güvercinlik birinci etap, Güvercinlik ikinci etap, Çatalköy Sanayi bölgesi ve Vadili Esnaf Sitesi’dir. Çok önem verdiğimiz bir projeydi. Özel sektörü de teşvik edecek bir kredi programı dahilinde kendi alanları, kendi organize sanayi bölgesini inşa edebilmesi son derece önem verdiğimiz bir projeydi. Bunu da gerçekleştirdik. Bu kapsamda sadece özel sektör organize sanayi bölgeleri yer almıyor, ayrıca bunun yanında özel sektör organize ticaret bölgeleri de inşa edilmiş olacak. Kalkınma bankasından yüzde 80 oranında kredi veriyoruz. Bir özel sektör firması kendine ait olan yeri parsel yaparak alt yapı ve üst yapı yatırımlarını Kalkınma Bankası kaynakları ile hazırlayarak bunu diğer özel sektöre satabilecek ya da kiralayabilecek.  Bu mümkün hale gelmiştir.

KIBRIS: Teknokentler için herhangi bir çalışma yapıldı mı?

SUNAT ATUN: Teknokentlerin oluşumu ve teknokentin günümüz şartlarına uyarlanması çok önem verdiğimiz bir projeydi. Şu anda bir üniversitemizde yürütülmekte olan bir teknokent projesi var. Teknoloji, yazılım, robotik denilen yapay zeka bunlar dünyanın şu anda üzerinde yoğunluk gösterdiği ve teknoloji alanındaki ana trend unsurlarıdır. Bunları da bizim de ülke olarak aynı düzeyde ve aynı paralel de aynı süratte yapabilmemiz gerekiyor. Aksi takdir de geri kalmak bizi sadece teknoloji satın alan ülke konumuna iter. Satın alan olmanın yanında biz teknoloji araştırmaları yapabilen ve içinde bulunduğumuz coğrafyadan belki gerekli imkânları avantajları kullanıp bunu potansiyele dönüştürebileceğimiz alanları araştırmamız gerekir.

KIBRIS: Yenilenebilir enerji çalışmalarında hangi aşamaya gelindi?

SUNAT ATUN: Yenilenebilir enerji kaynakları son derece önemlidir. Yenilebilir enerji de bizden önceki hükümet, bizim yapmış olduğumuz tüzüğün kapsamını daraltarak potansiyelimizi kullanılamaz hale getirmiştir. Fakat biz yaptığımız son çalışmalarla tüm uygulayıcıları, tüm tüketicileri mahsuplaşabilir hale getirdik. Otellerimiz ve fabrikalarımızdan çok yüksel oranda talep var. Bizde izin veriyoruz. Halkımızda 15 kilowatta kadar sınırsızdır. Ne kadar başvuru olursa, hepsi lisanslandırılabilir. Yenilebilir enerjide de hedefimiz şu anda 370 megawatt civarında olan kurulu gücümüzün en az yüzde 20’sine denk gelen 70, 75 megawatt kadar bir miktarı 2018 sonuna kadar tesis etmektir. Bunun şu anda itibariye 4’te birine erişildi. Kamu alanlarında yenilebilir enerjiye geçilmesi ve Merkezi İhale Komisyonu’na sevk etmiş olduğumuz 25 megawatt tutarında yenilenebilir enerji, güneş paneli ihalesinin sonuçlanması ile beraber hemen devreye girecektir. Rüzgârla ilişkin de ölçümlerimiz var. Özel sektöre de ölçüm izni verdik. O alanda da ihale yapma niyetindeyiz.

KIBRIS: Gümrüklerde otomasyon sistemine geçilecek mi?

SUNAT ATUN: Gümrüklerin otomasyona geçmesi için çalışmalar sürüyor. Gümrüklerden geçişlerin oluşturacağı veri tabanının vergi ile yani vergi tabanı ile birleşmesini hedefliyoruz. Bu hem kaçak ekonominin de önüne geçek olan hem beyan süreçlerini son derece kolaylaştıracak olan bir unsur olacaktır.

KIBRIS: Diğer projeleriniz hakkında bilgi alabilir miyim?

SUNAT ATUN: Türkiye ile yapılan ticarette özellikle ham madde ve ara mamullerin Türk Lirası cinsinden ülkemize satılması için çalışma başlatıldı. Önem verdiğimiz diğer projelerden biri Türkiye’den kablo ile elektrik getirilmesidir. Elektrik üretiminin yüzde 34’ü akarsular tarafından, yüzde 28 kömür ve yüzde 24’te doğal gazdır. Toplam yüzde 86’sı hemen hemen fiyatı değişmeyen unsurlarca üretilmektedir. Ülkemizde ise fuel oil kullanıldığından dolayı petrol fiyatları arttıkça elektrik fiyatları artmaktadır. Ayrıca yine dolarda arttıkça yine elektrik maliyetleri artmaktadır. Bütün bunları kablo ile Türkiye’den elektrik getirmenin altında yatan en önemli pragmatik gerekçe olarak ifade edebiliriz.

KIBRIS: Doğal gazla ilgili çalışmaları hangi aşamada?

SUNAT ATUN: Denizlerde doğal gaz araştırmalarının olumlu sonuç vermesi sonucunda bölgemizde bir sondaj formu getirilmek üzere, sondaj gemisi yola çıkmıştır. 2018’de denizlerimizde sondaj yapılacak. O da öncelikle ülkemize milli gelir kazanımı sağlayacaktır. Bunun devamında boru hattının kurulacak olması, Türkiye Cumhuriyeti münhasır alanımızda boru hatları döşenmesine ilişkin düzenlemeler yapacak olmamız bölge coğrafyasındaki diğer ülkelerinde aynı güzergâhı ve münhasır ekonomik alanımızdan geçerek Türkiye’ye boru hattı döşemelerine de imkan ve fırsat tanıyacaktır. Bu noktada bizim hem ekonomik hem de siyasi çıkarlarımız var. Bunlarda devam eden önümüzde bizim için küresel niteliği olan son derece önemli projelerdir.

KIBRIS: Tarımsal ekonomi alanında ne gibi çalışmalar yapılıyor?

SUNAT ATUN: Türkiye’den gelen suyun tarım alanlarına dağıtımının tamamlanması ile beraber, çeşitlilik aratacaktır ve hasat kapasitesi büyüyecektir. Elde edilecek bütün ürünlerin mamule dönüştürülerek ticaretin 12 aylık bir yelpazeye yayılması ülkemizde son derece önemlidir. Milli gelir sağlayacaktır diye düşünüyorum. Bu alanda biz Ekonomi ve Enerji Bakanlığı olarak yine özellikle hibe projelerimiz kapsamına tarımsal sanayiyi de koymuş bulunuyoruz.

KIBRIS: Şirketler Hukuku Yasa Tasarısı hangi aşamada?

SUNAT ATUN: Özellikle yüksek puan alacak olan önem verdiğimiz bir diğer proje Şirketler Hukuku’nun değiştirilerek günümüz koşullarına uygun hale getirilmesi sağlanmıştır. Bu da elimizde yasa taslağı olarak bulunmaktadır. Bakanlar Kurulu’na sevkini sağlayacağız. Bunun beraberinde Finansal Formlar Yasası’nın hazırlıkları tamamlanmıştır.

KIBRIS:  İç borçlar hakkında bilgi verir misiniz?

SUNAT ATUN: Bizim için makro ekonomik alanda önemli bir çalışma alanı ülkemizin şu anda mevcut olarak önümüzde problem olarak duran ve ileriye dönük önemli riskler içeren kamu iç borçlarıdır. 7 milyar TL’yi biraz aşkın bir borç var. Borcun önemli bir bölümü kamu bankalardan kullanılan kaynaklar tarafından oluşturulmaktadır. Bir uzun vadeli ödeme planı hazırlandı. Türkiye Cumhuriyeti normalde 2013 yılında yapmış ekonomik protokolle beraber iç borcun faizlerinin ödenmesi için 100 milyon TL’lik bir kaynak tahsisatı sağlamıştı. Tek şart bizimde kendi iç kaynaklarımızdan 5 düzey kaynak sağlamamızdı. Yani o yüz milyonun tamamını kullanmak için bizimde ayrı 100 milyon TL kendi iç kaynaklarımızdan sağlamamız gerekiyordu. Bugüne kadar bu sağlanamadı. Önümüzdeki yıl için bütçe fazlası öngörüldü. Benimde yapmış olduğum temaslarda Türkiye Cumhuriyeti katkısının bire iki oranında yapılması konusunda anlaşıldı. Daha önce bire birdi.

Beğendim 0 Muhteşem 0 Haha 0 İnanılmaz 0 Üzgün 0 Kızgın 0

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yükleniyor

BU HABERİ OKUYANLAR BUNLARI DA OKUDU

YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 YENİCAMİ AK 30 18 7 5 30 61
2 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 30 17 6 7 19 57
3 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 30 16 7 7 15 55
4 BİNATLI YSK 30 14 8 8 15 50
5 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 30 12 12 6 11 48
6 BAF ÜLKÜ YURDU 30 12 9 9 20 45
7 LEFKE TSK 30 13 5 12 16 44
8 CİHANGİR GSK 30 12 7 11 4 43
9 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 30 13 3 14 -1 42
10 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 30 11 8 11 7 41
11 TÜRK OCAĞI LİMASOL 30 13 2 15 2 41
12 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 30 10 7 13 -8 37
13 GENÇLİK GÜCÜ TSK 30 10 4 16 -25 34
14 YALOVA SK 30 6 7 17 -23 25
15 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 30 5 9 16 -35 24
16 OZANKÖY SK 30 4 7 19 -47 19
yukarı çık