banner6

“Karma oy” tartışması

banner37

Seçim ve Halk Oylaması Yasası’nda değişikliğe gidilerek seçim sistemi içerisinde yer alan “karma oy verme” yönetiminin kaldırılması isteniyor

“Karma oy” tartışması
banner8

Ceren ÖZBİL

Seçim ve Halk Oylaması Yasası’nda değişikliğe gidilerek seçim sistemi içerisinde yer alan “karma oy verme” yönetimi kaldırılmak isteniyor. Bu duruma bazı partiler sıcak yaklaşırken, bazı partiler ise doğru zaman olmadığı düşüncesini taşıyor.

Cumhuriyet Meclisi’nde temsil edilen siyasi partilerden Ulusal Birlik Partisi (UBP), Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) ve Yeniden Doğuş Partisi (YDP) “karma oy verme” yönetiminin kaldırılmasını desteklerken Halkın Partisi (HP) ile Toplumcu Demokrasi Partisi’nin (TDP) ise erken seçim tarihinin belirlenip, ardından yasada ciddi bir değişiklik yapılmasının sıkıntılara neden olabileceği yönünde endişeleri var.

Bilindiği üzere ülkede en son yani 7 Ocak 2018’de gerçekleşen genel seçimde kayıtlı 190 bin 553 seçmenin, 126 bin 040’ı oy kullanmış ve bu kullanılan oyların 12 bin 252’sini de karma oylar oluşturmuştu. Ayrıca toplam 126 bin 040 oyun 14 bin 36’sı da geçersiz sayılmıştı.

Sorakın: Hakim görüşümüz karma oy sisteminin kaldırılmasıdır

CTP Genel Sekreteri Erdoğan Sorakın, UBP’nin CTP’yi ziyaret ettiğinde konuşulan konulardan bir tanesinin de seçim sistemi olduğunu ifade etti.

Sorakın, Yüksek Seçim Kurulu Başkanı Narin Ferdi Şefik’in de ifade ettiği gibi karma oy verme yönteminin biraz karmaşık olduğunu ve bu karmaşık yöntemde karma oy veren seçmenin oylarının büyük oranda yandığını kaydetti.

7 Ocak 2018 seçimlerinde karma olarak kullanılan oyların yüzde 11’inin yandığını belirten Sorakın bunun nedeninin de yöntemin karmaşıklığından kaynaklandığını söyledi. Sorakın şu şekilde konuştu:

“UBP bizi ziyaret ettiğinde, Yüksek Seçim Kurulu Başkanı Narin Ferdi Şefik’in de ifade ettiği gibi karma oy verme yönteminde bir değişiklik yapılabileceğini biz de kendilerine ifade ettik. UBP kendi karar organında karma oy yönteminin kaldırılması yönünde bir karar üretti. CTP’de hakim görüş karma oy yönteminin kaldırılmasıdır. Ancak seçime çok az bir süre kalması ve kamuoyunda tartışılmadan özgürlüklerin sınırlandırılması veya oy verme hakkının kısıtlanması gibi farklı algılar yaratılmaması için, bunun çok çok iyi değerlendirilmesinin ve oluşturulacak olan AD-HOC komitede oybirliğinin de sağlanması gerektiğini düşünüyoruz.” 

“Kişilerden öte parti programlarına oy verilmeli”

Erdoğan Sorakın, karma oy yönteminin kaldırılmasının seçime katılım oranını düşürmeyeceği düşüncesinde olduğunu söyledi ve CTP’nin, parti programlarına oy verilmesi görüşünde olduğunu belirtti.

Kişilerden öte parti programlarına oy vermenin daha doğru olduğunu düşündüklerini kaydeden Sorakın, “partilerin geçmişte yaptıklarına, halkın önüne koyduğu manifestoya ve vizyona göre oy verilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Bazı seçmen tanıdığı kişilere ya da iyi olduğuna inandığı kişilere oy verme eğilimi taşıyor. Ancak bunun sonuçta çok da olumlu olduğunu düşünmüyoruz ” dedi. 

“Barajın yükseltilmesine karşıyız”

Sorakın, seçim barajının yükseltilmesini kabul etmediklerini, demokrasilerde farklı düşünce ve kültürlerin çok çok önemli olduğunu, bu nedenle farklı düşüncelerin mecliste yer alması gerektiğini, farklılık içinde birlikte çalışıp, birlikte üretmenin daha doğru olduğunu düşündüklerini ifade etti.

Meclis’te çok renkliliğin ve çok sesliliğin ülkeye yararlı olacağını düşündüklerini belirten Erdoğan Sorakın bu nedenle barajı yukarı çekip, küçük partileri meclis dışında bırakacak bir yöntemi benimsemediklerini söyledi.

Özersay: Basit değişikliğe gidilebilir

HP Genel Başkanı Kudret Özersay, KTV’de katıldığı programda “karma oyun” kaldırılması konusuna da değindi ve UBP’nin HP’ye yaptığı ziyarette bu konunun da konuşulduğunu belirtti.

Söz konusu ziyarette kısa bir süre içerisinde erken seçim düşünülmesi nedeniyle Seçim ve Halk Oylaması Yasası’nda bir maddelik değişiklikle karma oyda basit bir değişikliğe gidilebileceğinin konuşulduğunu ifade eden Özersay, bu konuda UBP’li vekillerin de HP’li vekillerin de hemfikir olduğunu belirtti.

Özersay konuşulan bu basit değişikliğin ise; mevcut yasada yer alan ve karma oyda Lefkoşa’dan en az bu kadar en çok bu kadar, Mağusa’dan en az bu kadar en çok bu kadar, Girne’den en az bu kadar en çok bu kadar, İskele’den en az bu kadar en çok bu kadar, Güzelyurt’tan en az bu kadar en çok bu kadar ve Lefke’den en az bu kadar en çok bu kadar adaya oy verilebileceğini içeren maddenin, ülke genelinde en az bu kadar en çok kadar bu adaya oy verilebilir şekilde değiştirilmesi olduğunu belirtti.

Ancak konuşulanın bu olmasına rağmen UBP Parti Meclisi’nden önceki gün “karma oy kaldırılacak” kararı çıkmasına anlam veremediğini ifade eden Özersay, bunu popülist bir yaklaşım olarak değerlendirdi.

“Seçim startı verildikten sonra yasanın değişmesi doğru değil”

Seçim tarihinin belirlenip, ardından da yasada ciddi bir değişikliğe gidilmesi durumunda sıkıntılar yaşanabileceğinden söz eden Özersay “eğer seçim tarihi belirlenir ve YSK da seçim hazırlığını başlatıp, taslakları hazırlarsa ve ardından yasa değişirse ne olacak? Tüm taslaklar yeniden mi hazırlanacak?” diye sordu. 

Kudret Özersay ayrıca seçim barajının değişmesi konusunu da görüşmeye hazır olduklarını ancak seçim startı verildikten sonra yasanın değişmesini doğru bulmadıklarını söyledi.

Özyiğit: Oldubitti ile olmaz

TDP Genel Başkanı Cemal Özyiğit, UBP’nin kurultayının bitmesinin ardından en nihayet ülke ile ilgili konuların konuşulmaya başlandığını ifade etti ve “ülkenin gündemi de artık belki toplumun sorunları olur” dedi.

Özyiğit, UBP’nin TDP ile yaptığı görüşmede seçim tarihinin konuşulduğunu söyledi ve bu konuda fikir birliğine varılması üzerinde durulduğunu kaydetti. Özyiğit şu şekilde konuştu:

banner134

“Bir hükümet kurulur. Bu hükümetin kurulup ilan edilmesi ardından mecliste programının okunması, güvenoyu alması var. Bu olmadan Faiz Sucuoğlu bir de seçim tarihini gündeme getirmeye çalışıyor. Bu doğru yöntem değildir. Şimdi Meclis Başkanı Başkanlığı’nda 6 parti oturup, seçim tarihinde uzlaşmamız gerekiyor. Ardından seçim tarihinin nasıl yürürlüğe gireceğini konuşmamız gerekiyor. Örneğin seçim tarihi pazartesi onayladı ve yürürlüğe girdi diyelim. Yürürlüğe girdiği andan itibaren zaten mevcut sistem ile yürürlüğe girmiş olacak. Bu defa Seçim ve Halk Oylaması Yasası’na zaten dokunamazsınız. Dolayısıyla Meclis Başkanı Başkanlığı’nda 6 partinin başkanının toplanması, seçim tarihi konusunda uzlaşması ve uzlaşı da sağlandığı andan itibaren bunun meclise hangi kanallardan, hangi komisyondan geçip de geleceği konuşulacak. Hemen ardından da bir tane AD-HOC komite kurulacak, 6 parti bu komitede yer alacak ve 6 parti de Seçim ve Halk Oylaması Yasası’yla ilgili değişiklik önerilerini sunacak. Faiz Bey şimdi “karma oyun kaldırılması” dedi. Ancak partileri ziyaretlerinde karma oyun basitleştirilmesi konuşuldu. Dolayısıyla konu karma oyun kaldırılmasıysa bu AD-HOC komiteye önerilecek. Farklı partilerin farklı önerileri olabilir. Bizim de 3 bölgeli bir seçim sistemi önerimiz var. Dolayısıyla bir AD-HOC komitenin mutlaka kurulması ve onun tarafından Seçim ve Halk Oylaması Yasası’nın tartışılması gerekiyor. Daha önce 6 partinin de uzlaştığı konular meclis genel kurulu gündemine getirilecek ve onaylanıp, yürürlüğe girecek diye bir uzlaşı sağlanmıştı. Şimdi bir yandan seçim tarihi belirlenirse, aynı anda mevcut seçim yasası ile seçim startı verilmiş olur. O zaman karma oyun kaldırılmasını ya da diğer önerileri nasıl konuşacaksınız. Bu nedenle Faiz Bey samimi ise önce gelip meclis başkanından rica edecek ve 6 partiyi toplayacak ve bu konuları konuşacak. Yaklaşık bir ay önce Ersan Saner henüz Başbakanken, yaptığımız bir görüşme vardı, o görüşmede konuşulan şeylerin tekrar konuşulması gerekiyor ve uzlaşılıp, meclise bir şekilde sevk edilmesi gerekiyor. Oldubitti ile olmaz.” 

Öztürk: Karma oyun kaldırılmasından yanayız

YDP Genel Sekreteri Enver Öztürk, karma oyun kaldırılması konusunda bir düzenleme yapılması durumunda YDP’nin destek vereceğini belirtti ve YDP’nin en başından beri bunu savunduğunu ifade etti.

Seçim barajının da yüzde 10’a çekilmesi konusunu da daha önce gündeme getirdiklerini söyleyen Öztürk, “hâlâ aynı görüşteyiz. Ülkede istikrarlı hükümetlerin oluşabilmesi için barajın yükseltilmesi gerekiyor diye düşünüyoruz. Ancak bu önemli konuların seçim baskısı altında olmayan bir dönemde konuşulması gerektiği görüşündeyiz. Ancak yine de bu dönemde yapılacaksa destek veririz” dedi.

YORUM EKLE
banner140
SIRADAKİ HABER

banner111

banner34

banner75

banner88

banner104