KIB-TEK’teki “yolsuzluklar” diz boyu!

banner37

Sayıştaylık, KIB-TEK’le ilgili son hazırladığı raporla, Türkiye menşeli malzemeler yerine ihale şartnamelerine aykırı, evsafa uygun olmayan Çin menşeli malzemelerin kuruma teslim edilmesinin yanı sıra mevzuata aykırı başka hususların da olduğunu tespit etti

KIB-TEK’teki “yolsuzluklar” diz boyu!
banner99

Ceren ÖZBİL

DENETİM RAPORU, HUKUK DAİRESİ’NDE… Sayıştaylık, KIB-TEK’in elektrik malzemesi alımlarına yönelik gerçekleştirilen ihale ve sonrası uygulamalara ilişkin denetim yaptı ve rapor hazırladı. Raporda mevzuata aykırı olduğu tespit edilen hususlar, değerlendirilmek üzere Hukuk Dairesi’ne gönderildi. Raporda, KIB-TEK ve Merkezi İhale Komisyonu’yla (MİK) ilgili iki bölüm mevcut. 32 sayfalık raporda, ihaleler, ithal edilen elektrik malzemeleri, ödenen bedeller gibi daha birçok tablo yer alıyor. Raporda, taraflardan alınan açıklamalara da yer verildi.

RAPORA GÖRE; MİK, MEVZUATA UYMADI… Sayıştaylığın raporunda, Merkezi İhale Komisyonu’yla ilgili kısımda, mevzuata aykırı hususların tespit edildiği belirtiliyor. Raporda, ihaleye ilişkin rapor hazırlanmayıp, ihalenin, bilirkişi heyetinin uygunluk raporuna göre bağlandığı ifade ediliyor. Bilgi ve belge eksiklikleri nedeniyle ihale dışı bırakılması gereken malzemelerin değerlendirmeye alındığı,“Travers Payandası” malzemesi alım ihalesinin 560 dolar daha yüksek bir bedelle sonuçlandırıldığı, ihaleyi kaybeden firmalara bilgi verilmediği ve ön onay isimlerinin 2.5 ay geç verildiği de raporda yer alan dikkat çekici bilgiler arasında.

“ONAY YAZISI BULUNMAYAN MALZEMELERİN İTHALATI SAĞLANDI”… Aynı raporun KIB-TEK’le ilgili kısmında da, yazılı olarak yapılması gereken bilirkişi görevlendirmelerinin sözlü yapıldığı belirtildi. Raporda, teminat mektubunun 2 gün geç alındığı, garanti belgelerinin alınmadığı, şartnamenin hazırlanmasında görev aldığından, Bilirkişi Değerlendirme Heyeti’nde yer almaması gereken mühendisin heyette yer aldığı ifade edildi. Raporda, tedarikçi firma olan Mors Ltd.’e ihale bedeli üzerinden ödeme yapılmasına rağmen, ihalede bağlanan Türkiye menşeli malzemeler yerine evsafa uygun olmayan Çin menşeli malzemelerin kuruma teslim edildiği de yer aldı. Gümrük ve Rüsumat Dairesi ile Elektrik Kurumu'nun yükümlülüklerini yerine getirmemesi neticesinde, onay yazısı bulunmayan malzemelerin ithalatının sağlandığı ve kurum tarafından teslim alınıp ödendiği de kaydedildi.

Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu’ndaki “yolsuzluk” iddiaları aldı başını gidiyor.

KIB-TEK’e elektrik malzemesi alımıyla ilgili ihale konusunda yapılan araştırmalar sürüyor, raporlar hazırlanıp ilgili yerlere iletiliyor.

Kamu gelir, gider ve işlemlerini denetleyen, sonucu bir raporla Cumhuriyet Meclisi’ne, Bakanlar Kurulu’na ve gerekmesi halinde Hukuk Dairesi’ne bildiren Sayıştaylık, KIB-TEK’in elektrik malzemesi alımlarına yönelik gerçekleştirilen ihale ve sonrası uygulamalara ilişkin denetim yaptı ve rapor hazırladı.

Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu’nun (KIB-TEK) “Muhtelif Elektrik Malzemeleri” alımına ilişkin MİK.056/2019 karar numaralı ihalesi ve sonrasında uygulamalara ilişkin raporda; Türkiye menşeli malzemeler yerine ihale şartnamelerine aykırı, evsafa uygun olmayan Çin menşeli malzemelerin kuruma teslim edilmesinin yanında mevzuata aykırı başka hususların da olduğunun tespit edildiği vurgulandı.

Bu bulgular ile Mors Ltd tarafından Türkiye menşeli malzemeler yerine ihale şartnamelerine aykırı, evsafa uygun olmayan Çin menşeli malzemelerin kuruma teslim edilmesine yönelik tüm tespitlerin yer aldığı rapor, Hukuk Dairesi’ne havale edildi.

Raporda biri KIB-TEK diğeri de Merkezi İhale Komisyonu’yla ilgili 2 önemli bölüm var.

Söz konusu raporun Merkezi İhale Komisyonu’yla ilgili kısmında, ihaleye ilişkin rapor hazırlanmayıp, ihalenin, bilirkişi heyetinin uygunluk raporuna göre bağlandığı, bilgi ve belge eksiklikleri nedeniyle ihale dışı bırakılması gereken malzemelerin değerlendirmeye alındığı,“Travers Payandası” malzemesi alım ihalesinin 560 dolar daha yüksek bir bedelle sonuçlandırıldığı, ihaleyi kaybeden firmalara bilgi verilmediği ve ön onay isimlerinin 2.5 ay geç verildiği yer alıyor.

Ayrıca aynı raporun KIB-TEK’le ilgili kısmında da yazılı olarak yapılması gereken bilirkişi görevlendirmelerinin sözlü yapıldığı, teminat mektubunun 2 gün geç alındığı, garanti belgelerinin alınmadığı, şartnamenin hazırlanmasında görev alan ve bu nedenle Bilirkişi Değerlendirme Heyeti’nde yer almaması gereken şartname mühendisinin heyette yer aldığı bulunuyor.

Türkiye menşeli olması gereken

malzemeler, Çin malı çıktı

Raporun bir kısmında şöyle deniliyor:

“KIB-TEK tarafından ödenen “İzolatör Pini A1”, “İzolatör Pini A2”, “İzolatör Pini B1”, “İzolatör Pini B2”, “5’4 Travers Taşıyıcı Direkler İçin”, “7’4 Travers Taşıyıcı Direkler İçin”, “7’4 Travers Terminal Direk İçin”, “Ekleme Parçası”, “Tek Direk Tipi Trafo Sehpası”, “Çift Direk Tipi Trafo Sehpası”, “Tek Direk Tipi D Fuse Sehpası” ve “ Çift Direk Tipi D Fuse Sehpası” malzemelerinin ihalede bağlanan Türkiye menşeli Korucu marka malzemeler olması gerekirken, 733/18 numaralı manifesto ile Mors Ltd. adına gelen ve 20.08.2019 tarihinde gümrük işlemleri yapılıp bir gün sonra, 21.08.2019’da ilgili firma tarafından faturalanarak Kurum Lefkoşa Merkez ambarına teslim edilen söz konusu malzemelerin Zhejiang Yomin Electiric Co. Ltd. tarafından gönderilen Çin menşeli malzemeler olduğu tespit edilmiştir.”

“Onay yazısı ve ithal izni olmamasına rağmen

Mors Ltd'in gümrük işlemleri yapıldı”

Raporun “değerlendirme” bölümünde; Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu’nun malzeme alım ihalelerine yönelik elde edilen bilgi ve belgeler ışığında yapılan denetimde; MİK.56/2019 karar numaralı muhtelif elektrik malzemesi alımında, kurum tarafından tedarikçi firmalardan olan Mors Ltd'e yapılan ödemenin ihalede bağlanan bedel üzerinden gerçekleştirilmesine rağmen, ihalede bağlanan Türkiye menşeli malzemeler yerine Çin menşeli malzemelerin ithal edilerek kuruma teslim edildiği yinelendi.

Söz konusu elektrik malzemeleri alımına ilişkin tespitler de tablo halinde raporda yer aldı.

Raporda şöyle denildi:

“İthalatı ve ihracatı (Düzenleme ve Denetim) Tüzüğü'nün Dördüncü Cetvel'de "Ön İzne Tabi Mallar" kısmındaki F bendindeki hükme istinaden ilgili malzemelerin kurumun öngöreceği koşulları sağladığına yönelik onayı ile ithal edilebileceği açık olmasına rağmen, kurumun ilgili malzemeler için onay yazılarını hazırlanmadığı, dolayısıyla herhangi bir onay yazısını Ticaret Dairesi ile Gümrük ve Rüsumat Dairesi'ne göndermeyerek üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediği saptanmıştır. Kurum tarafından gönderilen onay yazısı ve Ticaret Dairesi tarafından gönderilen ithal izni olmamasına rağmen Mors Ltd'in gümrük işlemlerinin Gümrük ve Rüsumat Dairesi tarafından yapıldığı tespit edilmiştir.

Kurumun kendi onay yazısı olmadan ilgili malzemelerin ithalatının nasıl gerçekleştirildiğini sorgulamadan ve/veya kontrol etmeden malzemeleri teslim alması, mevzuat bağlamında yükümlü kılınan Gümrük Rüsumat Dairesi ile kurumun yükümlülüklerini yerine getirmediğini göstermektedir.

Bu bağlamda, Gümrük ve Rüsumat Dairesi ve Elektrik Kurumu'nun yükümlülüklerini yerine getirmemesi neticesinde, onay yazısı bulunmayan malzemelerin ithalatının sağlandığı ve kurum tarafından teslim alınıp ödendiği tespit edilmiştir. İlgili sözleşmelerin 14. maddesinde kurumun; evsafa uygun olmayan malzemeyi satın almayı reddetme, sözleşmeleri feshetme, malzemeleri başkalarından satın alma, müteahhittin teminatına el koyma ve kurumun duçar olduğu zarar ziyanı talep etme haklarına sahip olduğu hükme bağlanmıştır.

Mors Ltd'in evsafa uygun olmayan malzemeleri getirerek sözleşme şartlarını ihlal etmesi gerekçesiyle elde edeceği haklarından, kurumun malzemeleri teslim almasından ötürü satın almayı reddetme hakkını, teminatların sürelerinin bitmesinden dolayı teminatlara el koyma hakkını kaybettiği açıktır.

Sonuç olarak kurumun talebi üzerine Merkezi İhale Komisyonu tarafından 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası'nın "İhalelere Katılamayacak Olanlar ve İhalelerden Yasaklama" yan başlıklı 13(2) maddesine istinaden Mors Ltd'in evsafa uygun olmayan malzemeleri getirerek, sözleşmeler ve bu sözleşmeler ile bir bütün olan ihale şartnamelerindeki şartları ihlal etmesi nedeniyle bir yıldan iki yıla kadar Kamu İhale Yasası kapsamındaki ihalelere katılmaktan yasaklama kararı; ayrıca aynı Yasa maddesinin (5)'inci fıkrasında belirlenen kurallar çerçevesinde şirket ortakları ve şirketin direktörleri hakkında da yasaklama kararının verilebileceği sonucuna varılmıştır.”

Raporun sonuç kısmında ise şunlar yer alıyor:

MERKEZİ İHALE KOMİSYONU TARAFINDAN GERÇEKLEŞTİRİLEN İHALEDE:

“İhaleye ilişkin rapor hazırlanmadı, ihale bilirkişi

heyetinin uygunluk raporuna göre bağlandı”

20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası’nın 72. maddesine istinaden ihale surecine ilişkin rapor hazırlanması gerekirken, anılan ihaleye ilişkin rapor hazırlanmadığı, konu ihalenin yalnızca bilirkişi heyetinin uygunluk raporuna göre bağlandığı ve ihale makamına da hazırlanması gereken raporun sunulamadığı,

İhale’nin İdari Şartnamesi’nde katılımcılar tarafından düzenleneceği belirlenen ve Komisyon tarafından kontrol edilerek katılımcılardan teslim alınan, numune teslim tutanaklarının anlaşılabilir ve kanıtlayıcı niteliğe sahip olmadığı cihetle bilirkişi heyetine sunulan ve/veya sunulmayan numunelerin ayrımının yapılamadığı,‘Sevke uygundur’ şeklindeki iznine yönelik herhangi bir işlemin yapılmadı bulunuyor.

“Bilgi ve belge eksiklikleri olması nedeniyle değerlendirme

dışı bırakılan malzemeler değerlendirmeye alındı”

Murat Machinery Ltd’in sunmuş olduğu teklifte yer alan Ankara Seramik marka “Schakle Izalatörü” ve “Trifon Vidalı Servis Izalatörü” malzemelerine ait standartlara uygunluk belgesi olmaması,

Mors Ltd’nin in sunmuş olduğu teklifte yer alan Korucu marka, “İzalatör Mili Tip Al”, “İzalatör Mili Tip A2”, “İzalatör Mili Tip B1”, “İzalatör Mili Tip B2”, “5’4” Travers Taşıyıcı direkler için “7’ 4” Travers Taşıyıcı direkler için, “7’4”Travers Terminal direkler için”, Ekleme Parçası”, Tek Direk Tipi Trafo

Sehpası”, “Çift Direk Tipi Trafo Sehpası”, “Tek Direk Tipi D Fuse Sehpası” ve “Çift Direk Tipi D Fuse Sehpası” malzemeleri için katalog veya broșür teslim tutanağının olmaması, İzmir Elektrik Ltd’ in sunmuş olduğu teklifte yer alan Polipar marka “Alüminyumve Bakir İletkenler için Paralel Tip Servis Branş Bağlantı Klemensi A25-B16”,”Alüminyum ve Bakır İletkenler için Paralel Tip Servis Branş Bağlantı KlemensiA40-B25”, “Alüminyum ve Bakır iletkenler için Paralel Tip Servis Branş Bağlantı Klemensi A70-B50”, “Alüminyum ve Bakır iletkenler için Paralel Tip Servis Branş Bağlantı Klemensi A120-B70”, “Alüminyum İletkenler için Paralel Tip Servis Branş Bağlantı Klemensi A120-A120” ve “Alüminyum İletkenler İçinParalel Tip Servis Branş Bağlantı Klemensi A70-A70” malzemeleri için katalog veya broşür teslim tutanağının olmaması,

Sebebiyle 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası’nın 64 (2) (C) maddesi ve İhalenin İdari Şartnamesi’nin 10 (5) maddesi ile ilgili şartnamenin “Ek-1 Özel Hususlar” bölümünün 16. maddesine istinaden alınan malzemelerin değerlendirme dışı bırakılması ve/veya değerlendirmeye alınmaması gerekirken değerlendirmeye alınmış ve ilgili malzemelere ilişkin ihalenin söz konusu firmalar lehine sonuçlandırılmış olduğu,

“İhale daha yüksek bedelle sonuçlandırıldı”

Malzeme listesinin 8 numaralı kaleminde yer alan 1000 adet “Travers Payandası” malzemesi için ihaleyi kazanan firma olan Elparts Enterprises Ltd’nin alınan malzeme için iki teklif sunduğu ve ilgili firmanın birim fiyatı 3.04 USD, markası Uğur Türkyurt olan alternatif teklifinin bilirkişi heyetince uygun bulunarak komisyona sunulduğu, ancak ihalenin, standartlara uygunluk belgesi sunulmamış ve bilirkişi heyetince Teknik ve İdari Şartnameye uygunluğu değerlendirilmemiş olan diğer teklifte sunulan birim fiyatı 3.60 USD olan Altınsoy markalı malzeme lehine toplam fiyatı 560.00 USD daha yüksek bedelle sonuçlandırıldığı.

“İhaleyi kaybeden firmalara bilgi verilmedi”

İhale kararının ihaleyi kaybeden katılımcılara bildirilmesi işleminin 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası’nın 45. maddesinde ihale kararının alınmasından itibaren 3 (üç) işgünü yazılı olarak yapılması gerektiği hükme bağlanmasına rağmen, Merkezi İhale Komisyonu’nun ihale kararını ihaleyi kaybeden katılımcılarına yazılı olarak bildirmediği.

“Ön onay izinleri 2 buçuk ay geç yapıldı”

Fabrika ön onay koşulunu sağladığına yönelik ihale sürecinde veya daha önceden alınan herhangi bir belgesi olmayan Murat MachineryLtd, Mors Ltd, İzmir Elektrik Ltd ve Elpart Enterprises Ltd’in tekliflerinde sunulan malzemeler lehine ihalenin sonuçlandırılmış olduğu, ihale sonrasında ise İdari Şartnamenin “Ek-l ÖzelHususlar” bölümünün 17.1 maddesinde yer alan ön onay işleminin ihale kararının duyurulmasından itibaren 7 gün içerisinde yapılacağı hükmüne rağmen 26.06.2019tarihli ön onay yazısından görüldüğü üzere Elparts Enterprises Ltd’in sunmuş olduğu malzemeye yönelik ön onay işleminin yaklaşık iki buçuk ay geç yapıldığı.

ELEKTRİK KURUMU TARAFINDAN:

“Yazılı olarak yapılması gereken

bilirkişi görevlendirmeleri sözlü yapıldı”

Söz konusu ihalede Merkezi İhale Komisyonu’nun 20/2016 sayılı Kamu İhaleYasası’nın 72(12) maddesine atfen bilirkişi görevlendirmelerini yazılı olarak talep etmesine rağmen, görevlendirmelerin sözlü yapıldı.

“Garanti belgeleri alınmadı”

Mevzuat uyarınca kati teminat mektuplarının sürelerinin 24 aylık garanti süreleri dikkate alınarak belirlenmesi gerekirken ihaleye yönelik akdedilen 15.04.2019 tarihli sözleşmeler kapsamında;

Elparts Enterprises Ltd’den vadesi 06.08.2019 tarihinde,

Murat Machinery Ltd’den vadesi 05.08.2019 tarihinde,

İzmir Elektrik Ltd’ den vadesi 09.06.2019 tarihinde ve

Mors Ltd’den vadesi 09.08.2019 tarihinde, garanti sürelerinin bitiminden önce sona eren teminat mektuplarının alındığı, İdari Şartnamenin “Ek-1 Özel Hususlar” bölümünün 12. maddesi altında orijinal veya noter onaylı olarak alınması gerektiği hükme bağlanan garanti belgeleri ise alınmadı.

“Teminat mektubu 2 gün geç alındı”

Mors Ltd tarafından sunulan “31-911-3139754” numaralı teminat mektubunun,Geçici ve Kesin Teminat Mektupları ve Geçici Teminat Oranları Tüzüğü’ nün “Kesin Teminat Mektubu” yan başlıklı 5. maddesine istinaden 2 (iki) iş günü geç alındı.

“Bilirkişi Değerlendirme Heyeti’nde yer almaması

gereken şartname mühendisi heyette yer aldı”

Yönetim Kurulu’nun 14.09.2018 tarih ve AH/200/2018 numaralı kararı ile tadil edilen İhale Genelgesi’nde şartname hazırlayan mühendislerin bilirkişi olarak değerlendirme heyetinde yer almayacağı, almasının şart olması halinde gözlemci olacağı belirlenmesine rağmen söz konusu ihalede Sayın Vehit Suphi’nin, hem bilirkişi heyetinde görev alıp değerlendirme kararlarına imza koyduğu hem de ilgili ihalenin şartnamelerine imza koyarak hazırlayanlar arasında yer aldı.

“Standartlar belirlenmedi”

İthalatı ve ihracatı (Düzenleme ve Denetim) Tüzüğü’nde elektrik malzemelerinin onayında sağlanması gereken Kurum tarafından öngörülen koşullara yönelik dönemin Yönetim Kurulu’nun 02.05.2006 tarih ve A/145/06 sayılı kararında elektrik malzemelerinin standartlarının belirlenmesi karara bağlanmasına rağmen bu doğrultuda herhangi bir karar alınmayarak standartlar belirlenmedi.

“ ‘Sevke uygundur’ şeklindeki iznine

yönelik herhangi bir işlemin yapılmadı”

Murat Machinery Ltd.’den teslim alınacak olan “Schakle İzalatörü (Schakle İnsulator) ve “Trifon Vidalı Servis İzolatörü” malzemelerine ilişkin İdari Şartnamenin “Ek-1 Özel Hususlar” bölümünde konu malzemelerin üretildiği tesiste/fabrikada sevk izinleri için 2 (iki) Kurum teknik elemanı tarafından yapılacak “FAT (Factory Acceptance Test)” sonrasında “sevke uygundur” belgesi verileceği hükme bağlanmasına rağmen, kurumun sevke uygundur şeklindeki iznine yönelik herhangi bir işlem yapılmadı.

“Evsafa uygun olmayan Çin menşeli malzemelerin ithal edildi”

Tedarikçi firma olan Mors Ltd’e yapılan ödemelerin ihale bedeli üzerinden gerçekleştirilmesine rağmen, ihalede bağlanan Türkiye menşeli malzemeler yerine evsafa uygun olmayan Çin menşeli malzemelerin ithal edilerek kuruma teslim edildiği,

İlgili ihalede Mors Ltd’in evsafa uygun olmayan malzemeleri getirerek, söz konusu ihale kapsamında akdedilen sözleşme ve sözleşme ile bir bütün olan ihale şartnamelerindeki şartları ihlal etmesi nedeniyle kurumun talebi üzerine 20/2016 sayılı Kamu İhale Yasası’nın 13. maddesinin (2). ve (5). fıkralarının Merkezi İhale Komisyonu tarafından çalıştırılabileceği tespit edilmiştir.

Sonuç olarak Mors Ltd tarafından Türkiye menşeli malzemeler yerine ihale şartnameleri bağlamında evsafa uygun olmayan Çin menşeli malzemelerin kuruma teslim edilmesine yönelik tüm tespitlerin ve raporda yer alan diğer tespitlerin de değerlendirilmek üzere KKTC Hukuk Dairesi’ne havale edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.”

banner134

EK-1:Kamu İhale Yasası’nın 64(2)(C) maddesi ve İhalenin İdariŞartnamesi’ne göre; alınan malzemelerin değerlendirme dışı bırakılması ve/veya değerlendirmeye alınmaması gerekirken değerlendirmeye alındı ve ilgili malzemelere ilişkin ihale söz konusu firmalar lehine sonuçlandı

Güncelleme Tarihi: 01 Nisan 2021, 11:13
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner111

banner34

banner75