banner6

Kıbrıs harnubu “tescillenme” yolunda

banner37

Kıbrıs harnubu  “tescillenme”  yolunda
banner151 banner143

Ahmet UÇAR

   Ülkemizde yaşanan hayat pahalılığı nedeniyle vatandaşların yanı sıra üreticiler de perişan halde. Ancak tüm bu olumsuzluklara rağmen üretim konusunda umut verici adımlar da atılıyor.

   Kıbrıs’ın sembolik meyvelerinden olan ve büyük talep gören harnubun (harup), Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı, Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Bitkisel Araştırmalar Şubesi’nin girişimleriyle tescillenmesi planlanıyor.

   Tescil işleminin, KKTC’nin tanınmaması nedeniyle hem KKTC’de, hem Türkiye’de yapılması düşünülüyor.

   Harnup, hem bütün olarak, hem çekirdek, hem de meyve kısmı gibi parça parça olmak üzere uzun süredir Türkiye’ye ihraç ediliyor.

   Tarım Dairesi Müdürü Reşat Değirmenci’den elde edilen bilgilere göre, son üç yıldır 500-600 tonluk harnubun bir kısmı bütün olarak, bir kısmı çekirdek, çerez veya çekirdeğinden ayrılmış şekilde ihraç ediliyor.

   Harnubun tescillenmesiyle, ihracat kapılarının aralanması öngörülüyor.

   Öte yandan harnup fidanı temininde yaşanan sorunların da önüne geçilmesi, piyasaya fidan sürülmesi de planlanıyor.

   KIBRIS’a konuşan Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı, Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Bitkisel Araştırmalar Şube Amiri Yeşim Rehber Dikkaya, 2013- 2021 yılları arasında gerçekleştirdikleri çalışmada, hem yabani, hem de üreticiler tarafından üretilen harnup ağaçları arasından en iyilerini seçip çeşitli testlerden geçirdiklerini söyledi.

   Dikkaya,  fidanların Türkmenköy’deki Araştırma İstasyonu’na dikildiğini belirterek, bitkilerin 2 yıl içerisinde meyve vermesinin ardından tescil için ilgili makamlara gidileceğini kaydetti. 

   Tarım Dairesi Müdürü Reşat Değirmenci, tescilin bir ürünün kimlik kazanması anlamına geldiğini belirterek, ihraç edilecek ürünün kalite kriterlerinin ne olduğunu da ortaya koyduğunu kaydetti.

   Değirmenci, 2021 verilerine göre, ülkemizde 286 bin 545 ağacın bulunduğunu dile getirerek, yıllara göre değişmekle birlikte şu an 2 bin 500 ton harnup üretiminin söz konusu olduğunu ifade etti.

Dikkaya: Harnup tescili için çalışıyoruz

   Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı, Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Bitkisel Araştırmalar Şube Amiri Yeşim Rehber Dikkaya, 2013- 2021 yılları arasında bir çalışma gerçekleştirdiklerini belirterek, hem dağda bayırda bulunan hem de üreticinin yetiştirdiği ağaçlar arasında bir seçim çalışması yaptıklarını ve hem çerezlik hem de sanayi anlamında en iyisini bulmaya çalıştıklarını kaydetti.

   Dikkaya, bu çalışma kapsamında harnuptan pekmez veya harnup çekirdeğinden gam elde edildiğini, elde edilen ürünün kıvam artırıcı olarak kullanıldığını, bunun yanında da çerezlik olarak da tüketilebildiğini göz önünde bulundurduklarını ifade etti.

   Bu çalışma sırasında harnupların meyvesi, çekirdeği gibi birçok özelliğine bakıldığını dile getiren Dikkaya, daha sonra moleküler analizlerinin yapıldığını ve harnupların akrabalık durumlarını tespit etmek için DNA analizlerine bakıldığını söyledi.

   Dikkaya, bu ürünlerden en iyilerinin ve veri analizinde farklı çıkanları alıp Türkmenköy’deki istasyonda dikip koruma altına aldıklarına işaret ederek, bu ürünlerin eşit koşullardaki durumlarını görmek istediklerini anlattı.

   Meyve verdiklerinde ise tescile başvurmayı planladıklarına dikkat çeken Dikkaya, öncelikle coğrafi işaret, daha sonra ise tescil imkanlarının aranacağını belirtti.

   Dikkaya, dikilen ürünlerin 2-3 yıl içerisinde meyve vermeye başlayabileceği üzerinde durarak, “Aşılı bir harnup fidanı yaklaşık 4 yılda meyve verir. Bizimkilerin çoğu 2 yıldır aşılı. Aşı tutmayan tek tük fidanlarımız var. Yani iki yıl içerisinde en iyi ürünlerimizle tescile gitmeyi planlıyoruz ve bundan fidan üretimi yapıp piyasadaki açığı kapatmak istiyoruz” şeklinde konuştu.

   Tescil aşamasında öncelikle bir bitki için coğrafi işaret alındığını, yani bir bitkinin bir bölgede oraya özgü olarak yetiştiğiyle ilgili bir belge temin edildiğini belirten Dikkaya, daha sonra tescil çalışmasına gidildiğini kaydetti.

   Dikkaya, bir ürünün veya çeşidinin bir bölgeye özgü olduğunda ya da tescillenmiş olduğunda, o çeşitte üretim yapıldığı ispatlandığında özelliklerinin belirlenmiş olduğunu dile getirerek, çünkü ürünün özelliklerinin belli olduğunu, bu nedenle satışının daha kolay olduğunu ifade etti.

   Dikkaya, bir harnup türünün özelliklerinin bilinmesinin ve ortaya sunulmasının alıcı tarafından kolaylık sağladığını söyleyerek, ürünlerin kalite kontrollerinin yapıldığını da anlattı.

   Tescil çalışmasıyla birlikte sağlıklı, aşılı fidan üretiminin yapılabileceğine işaret eden Dikkaya, bunun sonucunda üreticiye fidan sağlanabileceğini, böylelikle üretim kalitesinin de artacağını vurguladı.

   Dikkaya, kaliteli üretim yapılabilmesi için geçmiş dönemlerde üreticilere eğitim verildiğini ve bu eğitimlere talebin de olduğunu anımsatarak, önümüzdeki yıllarda yine bu tip eğitimler düzenlemeyi öngördüklerini açıkladı.

  

Harnup tohumu bulunamıyor

   

   Dikkaya, harnup üretiminin geçmiş yıllara göre azalsa da devam ettiğini belirterek, harnubun Kıbrıs için sembolik bir ürün olduğunu kaydetti.

   Dikkaya, üreticilerin son zamanlarda harnup fidanı bulamaması, ağaçlara çok iyi bakamaması gibi birçok sorundan dolayı üretimin azalmaya başladığını dile getirerek, ülkede aşılı fidan üretilmediğini, fidanların ya Güney Kıbrıs’tan getirildiğini, ya da Orman Dairesi’nden yabani olarak alınıp aşılandığını ifade etti.

   Harnup fidanı üretiminde aşının tutmasıyla ilgili de sıkıntı yaşandığına işaret eden Dikkaya, aşı kaleminin alındığı dönem, aşı tekniği, havanın sıcak olması gibi sıkıntıların söz konusu olduğunu anlattı.

   Dikkaya, yerinde aşılamada büyük bir sıkıntı olmadığını ancak küçük bir potun içinde fidan üretimine çalışıldığında, özellikle havaların ısınmasıyla birlikte aşının tutma oranının düştüğünü vurguladı.

   Üreticinin bu yönde sıkıntılar yaşadığına işaret eden Dikkaya, çok talep olmasına rağmen aşılı fidan bulunmadığını söyledi.

   Dikkaya, on tip harnup çeşidinin dikildiğini ve bunların içerisinden en iyi 3 çeşidinin tescil için seçileceğini anlattı.

Değirmenci: Yılda 500-600 ton harnup ihracatı yapılıyor

   Tarım Dairesi Müdürü Reşat Değirmenci, tescilin bir ürünün kimlik kazanması anlamına geldiğini belirterek, ihraç edilecek ürünün kalite kriterlerinin ne olduğunu da ortaya koyduğunu kaydetti.

   Değirmenci, 2021 verilerine göre 286 bin 545 ağacın bulunduğunu dile getirerek, yıllara göre değişmekle birlikte şu an 2 bin 500 ton harnup üretimin söz konusu olduğunu ifade etti.

   Bunların sınırlı bir kısmının bahçelerde kurulmuş ağaçlardan elde edildiğine, geriye kalanın doğada olduğuna işaret eden Değirmenci, ihracat kısmında son üç yıldır 500-600 tonluk harnubun bir kısmının bütün olarak gönderildiğini, bir kısmının ise ülkedeki çeşitli fabrikalarda işlendikten sonra çekirdeğinin ve geriye kalan kısmının ayrı ayrı satıldığını anlattı.  Değirmenci, her yıl yaklaşık 1 ton harnup pekmezi yapılıp satıldığına da dikkat çekti.

   Tarım politikasının büyük önem arz ettiği üzerinde duran Değirmenci, “Bu ülkenin ana bitkileri vardır. Bunları birisi zeytin, diğeri badem, bir diğeri ise haruptur. Bu ürünler az su ile bu ülkede yetiştirilebilir. Bizim ülkemizde harnup altındır. Bu konuda ciddi bir gelir sağlanabilir” şeklinde konuştu.

   Değirmenci, Doğrudan Gelir Desteği’nin tekrardan düzenlenmekte olduğunu belirterek, son dönemdeki enflasyonla birlikte bu desteklerin gülünç miktarda kaldığını kaydetti.

   Üreticilerin gübre, akaryakıt, su ve ilaç gibi konularda ekonomik zorluk yaşadığını dile getiren Değirmenci, bunlara destek bulunması durumunda daha ekonomik üretimin yapılabileceğini ancak desteklenmediği sürece ürünlerin ekonomik olamayacağını vurguladı.

   Değirmenci, devletin üreticiyi destekleyecek güçte olmadığını ifade ederek, bu nedenle yakın zamanda ekonomik üretim yapılmasının söz konusu olmadığını anlattı.

    Yurt dışına ihracat noktasında gümrük vergisi nedeniyle sorun yaşandığına işaret eden Değirmenci, ancak Türkiye üzerinden de pazar bulunabileceğini ifade etti.

   Değirmenci, harnup ihracatında sıkıntı olmadığına, Türkiye’den de rağbet gördüğüne işaret ederek, çerezlik kısmının Türkiye’den çok fazla talep edildiğini söyledi.

   Tarım Dairesi tarafından her yıl haziran ayı içerisinde belediyelere harnup üretimi noktasında kullanılmak üzere fare zehri dağıtımı yapıldığına dikkat çeken Değirmenci, bazı belediyelerin bu uygulamayı kendilerinin yaptığını, bazı belediyelerin böyle bir ekibi olmadığı için avcılık ve atıcılık birliklerinden destek alındığını bildirdi.

   Değirmenci, bu yıl dağıtımın bu ay içerisinde tekrar yapılacağını ve mücadelenin başlayacağını belirterek, ancak bu mücadelenin sadece zehirle değil, doğal düşmanlar yoluyla da çaba sarf edilmesi gerektiğini kaydetti.

YORUM EKLE
banner140
SIRADAKİ HABER

banner111

banner34

banner75

banner88

banner110

banner104