Lefkoşa Taşkent Mağusa Yarkent

banner37

1959 yılında köy isimlerinin Türkleştirilmesi sürecinde yeni isimlerle ilgili hareketli yazışmalar olurken, bir ara büyük kentlerin isimlerinin de değiştirilmesinin düşünüldüğü belgelere yansıdı

Lefkoşa Taşkent Mağusa Yarkent
banner99

Emin AKKOR

LEFKOŞA, MAĞUSA VE LEFKE’NİN İSİMLERİNİN DEĞİŞİMİ GÜNDEME GELMİŞTİ… 17 Ocak 1959 tarihinde Türk tarihiyle ilgili federasyona değişecek kent isimleriyle ilgili öneride bulunan bir mektup gönderilmişti. Ancak daktilo ile yazılmış mektubun üzerinde federasyonda yapılan ilavelerle bazı kentlerin isimlerinin bu listeye göre değiştirilmesinin gündeme geldiği anlaşılıyor. Listedeki hareketliliğe bakıldığında Lefkoşa için Taşkent, Mağusa için Yarkent, Lefke için de Turfan isimleri düşünülmüştü.

SİNDE’DEN FEDERASYONA 6 ÖRGÜTTEN YAZI… Sinde isminin “Sındırgı” olarak değiştirilmesini münasip bulmadıklarını dile getiren köylüler, Türkçe isim olarak İnönü ismini önerdiler. Sinde Çiftçiler Birliği, Cami Komisyonu, Sinde İşçiler Birliği, Sinde Gençlik Teşkilatı, Sinde Türktür Partisi ve Sinde Spor tarafından gönderilen talep doğrultusunda köyün ismi, ilan edilen “Sındırgı” yerine “İnönü” olarak yeniden değiştirildi.

İngiltere’nin adadan ayrılmaya karar vermesiyle birlikte, bu çekilmenin sonrası Kıbrıs’ta nasıl bir yönetim kurulacağıyla ilgili yapılan görüşmelerde gündeme gelen konular Türk’ten Türk’e kampanyasını doğurmuştur.


İngiliz valinin, Türk köy isimleri ve sokaklarının Rumca olduğu, Türkler ve Rumların birlikte eğlendiği hatta Türklerin kendi aralarında bile Rumca konuştuğuyla ilgili görüşlerini ortaya koyması Kıbrıs’taki Türk politikasını değiştirmiş ve her açıdan bir Türkleştirme seferberliği başlatılmıştır.


Türkleştirme adımlarının biri de Kıbrıslı Türklerin yaşadığı köy isimlerinin Türkleştirilmesi olmuştu. Bu sorumluluğu üstlenen Kıbrıs Türk Kurumları Federasyonu tarafından isim değişikliği gerektiği öngörülen köylerden alternatif Türkçe isimler belirlemeleri istendi.


Bazı köyler bu çağrıya uyarak köylerine yeni isim önerisi getirirken, çağrıya uymayan köylere ise federasyon tarafından bir yazı göndererek yeni köy ismi bölümü boş bırakılan metin ulaştırıldı. İkinci şansı da değerlendirmeyen köylerin isimleri federasyon tarafından belirlenmişti.


İsim belirlemeyle ilgili belgeleri incelediğimizde o dönemde çeşitli tartışmalar yaşandığını gözlemledik. Bazı köyler önerilen isimleri sahiplendiklerine dair teşekkür yazısı gönderirken, bazı köy idare heyetleri köylerinin isminin değiştirilmesini istemediklerini beyan ettiler. Bazı köyler ise isim değiştirilmesine itiraz etmemekle birlikte belirlenen yeni isimleri kabul etmediler.


Kıbrıs Türk Kurumları Federasyonu arşivinden günümüze gelen ve Milli Arşiv’de bulunan belgelere bakıldığında bazı değiştirilen köy isimleri ciddi rahatsızlık uyandırdı.

Sinde’nin Sındırgı’dan İnönü’ye yolculuğu


Tepkisini ve verilen ismin değiştirilmesi talebini en kalabalık şekilde dönemin Sinde köylüleri dile getirdi.


Sinde isminin “Sındırgı” olarak değiştirilmesini münasip bulmadıklarını dile getiren köylüler, Türkçe isim olarak “İnönü” ismini önerdiler.


banner134
Kıbrıs Türk Kurumları Federasyonu’na hitaben yazılan ortak metni köydeki 6 yapı ayrı ayrı imzalayarak taleplerini dile getirdiler.


Sinde Çiftçiler Birliği, Cami Komisyonu, Sinde İşçiler Birliği, Sinde Gençlik Teşkilatı, Sinde Türktür Partisi ve Sinde Spor tarafından gönderilen talep doğrultusunda köyün ismi ilan edilen “Sındırgı” yerine “İnönü” olarak yeniden değiştirildi.

Vasilya için Kırallık önerildi, Karşıyaka oldu


Federasyon arşivinde köy isimlerinin değiştirilmesi süreciyle ilgili en ilginç yazışmalardan biri de dönemin Vasilya köyüyle ilgiliydi.


Vasilya köyünün ismi Kırallık olarak değiştirilmiş ve köylüler de federasyona yazdıkları notta, tüm köylünün ortak kararıyla Vasilya isminin Türkçe olarak değiştirilmesi talebi aktarılmıştı. Hatta federasyonun köy temsilcisi imzasını Kırallık federasyon temsilcisi olarak atmıştı.


Ama sonrası gelişen süreçte yönetim Vasilya için Kırallık yerine Karşıyaka ismini uygun gördü.

Lefkoşa Taşkent, Mağusa Yarkent, Lefke de Turfan olabilirdi


1959 yılında köy isimlerinin değiştirilmesiyle ilgili yaşanan hareketliğe federasyona öneriler sunanlar da olmuştur. 17 Ocak 1959 tarihinde ismi olmayan ama imzasından da kim olduğu kestirilemeyen bir kişi Türk tarihiyle ilgili milli terimler önerisinde bulundu.


Federasyona sunulan listede Mağusa veya Lefke’ye Turfan adı verilmesi önerilirken diğer kentlerle ilgili öneride bulunulmadı.


Ancak daktilo ile yazılmış mektubun üzerinde federasyonda yapılan ilavelerle bazı kentlerin isimlerinin bu listeye göre değiştirilmesinin gündeme geldiği anlaşılıyor.


Listedeki hareketliliğe bakıldığında Lefkoşa için Taşkent, Mağusa için Yarkent, Lefke için de Turfan isimleri düşünülmüştü.

Güncelleme Tarihi: 30 Haziran 2019, 12:27
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner75