Market enflasyonu!

Kuralsızlık ve yasal boşluk yüzünden ülkede neredeyse her köşe başında bir market bulunuyor. Sadece 6 ilçede toplam 589 market faaliyet gösteriyor. Mesafe tüzüğünün bulunmadığı ülkede, isteyen herkes, istediği yerde market açabiliyor

Market enflasyonu!
  • 19 Mart 2018, Pazartesi 8:49

Ahmet KARAGÖZLÜ

Ülkemizde deyim yerindeyse market enflasyonu yaşanıyor. Neredeyse her köşe başında bir marketin bulunduğu KKTC’de, kuralsızlık ve yasal boşluk yüzünden marketler mantar gibi çoğalmaya devam ediyor.

Özellikle büyük şehirlerde yan yana birden fazla markete rastlamak mümkün. Hipermarket, süpermarket, market ve bakkaliye isimleriyle faaliyet gösteren bu işletmeler, hiçbir kural gözetmeden aynı tür ürünleri satıyor. Yabancı ülkelerde olduğu gibi sadece içki, sigara, kuruyemiş ve cips türü ürünleri satması gereken ve gece yarısına kadar açık olan Off Licence’ler da günümüzde bir markette bulunan her türlü ürünü raflarında bulunduruyor.

Bu kuralsızlık, başıboşluk ve yasal düzenleme eksikliğinin fırsat bilinmesi, ülkede birçok sektörde olduğu gibi marketçilik sektöründe herkes herkesin iş alanına rahatlıkla girebiliyor ve müşteri kapma yarışında boy gösterebiliyor.

Bu durum yüzünden marketçiler de pastanın bölünmesinden çok şikayetçi.

KIBRIS muhabirinin 6 ilçede yaptığı araştırmaya göre, Lefkoşa, Gazimağusa, Girne, Güzelyurt, İskele ve Lefke belediye hudutlarında, toplam 589 market faaliyet gösteriyor. Bu rakamın içerisinde hipermarket, süpermarket, market ve bakkaliye olarak faaliyet gösterenler işletmeler yer alıyor. Hatta marketçilik yapmaması gerekirken her türlü market ürününü satan Off Licence’lar da bu rakamın içerisinde.

Bu küçücük ülkede KKTC nüfusunun 300 bin dolaylarında olduğu varsayılacak olursa ortalama 500 kişiye de bir market düşüyor. Bu yaklaşım, KKTC’de market enflasyonunu da gözler önüne seriyor.

Marketlerin dağılımına bakıldığında ise (Off Licence’lar de dahil) olmak üzere 182 marketle Lefkoşa başı çekiyor. En az market ise 31 adetle Lefke ilçesinde bulunuyor.

Yaptığımız araştırmaya göre ülkede market açmak çok kolay. Market izinleri, belediyelerin kendi bünyelerindeki tüzüklere göre veriliyor. Ancak marketler arası mesafeyi düzenleme, hiçbir belediyenin tüzüğünde yer almıyor.

Özellikle büyük belediyeler ve Çalışma Bakanlığı’nın, marketler arasında mesafe tüzüğü hazırlamasını isteyen market işletmecileri, ihtiyaçtan fazla market bulunmasının kazançlarını olumsuz etkilediğini söylüyor.

Benli: Mesafe tüzüğü oluşturulmalı

Gönyeli’deki Benli Market Sahibi Mehmet Benli, geçtiğimiz hafta heyet olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Zeki Çeler’i ziyaret ederek sıkıntılarını aktardıklarını ifade etti.

Benli, bir bölgeye market açılmasının kuralları olmadığını ve ticari izinleri olduğu sürece herkesin istediği yere market açabileceğini söyleyerek, “Mevcut sistemle her isteyen, benim kapımın yanına market açabilir” dedi.

Ülkede yan yana birçok marketin bulunduğunu söyleyen Benli, marketlerle ilgili mesafe tüzüğünün oluşturulması gerektiğinin altını çizdi.

“Marketler arasında mesafe olmalı”

Benli, Avrupa mantıklı rekabet sisteminde tüketicinin ve üreticin korunmasının yanında işletmecinin ve yatırımcının da korunması adına mesafe tüzükleri olduğunu belirterek, her market arasında mesafe olması gerektiğini ve bunun yasa düzenlemesi ile kurallara bağlanması gerektiğini vurguladı.

200 metrekarelik bir marketin yanına 1000 metrekarelik bir market açılması durumunda, küçük marketin batabileceğini ifade eden Benli, adaletli ve kurallara bağlı bir yapının oluşturulması gerektiğine dikkat çekti.

Buba: Marketlerin açılış ve kapanış saatleri kontrol altına alınmalı

Reis Süpermarket Ltd İşletmecisi Ayşen Buba, marketlerle ilgili herhangi bir mesafe tüzüğü olmadığını belirterek, her isteyenin yakın bölgelerde market bulunmasına rağmen market açmasının yanlış olduğunu vurguladı.

Buba, geçtiğimiz hafta Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Zeki Çeler’i ziyaretleri sırasında, marketçilerin sıkıntılarını aktardıklarını, ilerleyen günlerde de ilgililerle görüşmelere devam edeceklerini ifade etti.

Marketlerin açılış ve kapanış saatlerinin kontrol altına alınması gerektiğini dile getiren Buba, “Biz de 1 Mayıs, 1 Ocak gibi bazı özel günlerde ailelerimizle vakit geçirmek istiyoruz, ama maalesef herhangi bir çalışma olmadığından 365 gün işlemek zorunda kalıyoruz” dedi.

“Off Licence’lar tekel bayilere dönüşmeli”

Buba, Off Licence’ların her yerde sıkça bulunduğuna işaret ederek, bu işletmelerin normal bir market gibi her ürünü sattıklarını dile getirdi.

Türkiye’deki süpermarketlerde olduğu gibi alkol ve sigara satışının belli başlı düzenlemelerle tekel bayilere devredilmesini isteyen Buba, “Off Licence’lar bu şekilde tekel bayilere dönüştürülebilir” şeklinde konuştu.

“Eczanelerle ilgili çalışma yapılmalı”

Ayırca marketlerde satılan birçok ürünün eczanelerde satılmasının doğru olmadığını ve bu sebeple de eczanelerle de ilgili çalışma yapılması gerektiğini söyleyen Buba, “Nasıl ki biz eczanelerin ürünlerini satamıyoruz, onlar da bizim ürünlerimizi satmamalı” dedi.

Buba, marketlerin sıkıntılarına çözüm bulmak amacıyla, ilgili bakanlara bunları anlatmaya devam edeceklerini ifade etti.

Hamzaoğulları: Askeri kantinlerle eşit koşullarda rekabet edilmeli

Köseoğlu Süpermarket Direktörü Ogün Hamzaoğulları, marketlerle ilgili nüfus oranına göre yatırım yapılması gerektiğine dikkat çekerek “Bir bölgeye market açılacaksa ihtiyaca göre açılmalı” ifadesini kullandı.

Hamzaoğulları, ihtiyaç olmamasına rağmen her köşe başında bir marketin bulunmasının rekabeti zorlaştırdığını belirterek, marketlerle ilgili mesafe tüzüğünün yapılması gerekli olduğunu vurguladı.

“Haksız rekabete yol açıyor”

Hamzaoğulları, askeri kantinlerle de rekabet edebilme koşullarının aynı olmadığını dile getirerek, bu yerlerin KDV ve elektrik gibi birçok giderden muaf tutulmasının, haksız rekabete yol açtığını ifade etti.

Hamzaoğulları, “Askeri kantinler kapanmasa bile KDV’li satış yapsın”  diyerek, sivillerin bu kantinlerden alışveriş yaparken KDV ödemesinin, eşit koşullarda rekabet edebilmek adına önemli olduğunu vurguladı.

Marketlerin aynı yerlerden ürün almasına rağmen fiyatlarda çeşitlilik olmasının sebebinin, her marketin alım gücüne göre ürün alması ve alınan ürün miktarına göre fiyat verilmesi olduğunu söyleyen Hamzaoğulları, “Beş kasa alanla, bir kasa alana farklı fiyat veriliyor, bu sebeple de fiyatlar değişkenlik gösteriyor” dedi.

LTB: Off Licence’ler dahil toplam 182 tane market statüsünde işyeri var

Lefkoşa Türk Belediyesi (LTB) İşyeri İzinlendirme Şubesi yetkilileri, Lefkoşa belediye hudutları içerisinde 160 hipermarket, süpermarket, market ve bakkaliye statüsünde iş yeri olduğunu ifade ederek, bunların haricinde 22 tane de Off Licence statüsünde iş yeri olduğunu kaydetti. Lefkoşa’da bu durumda toplam 182 tane market statüsünde iş yeri bulunuyor.

Şube yetkilileri, mevcut yasa ve belediye tüzüğündeki kriterlere göre izinlendirme yaptıklarını anlatarak, izin için müracaat formu verildiğini ve bu formun Belediyeler Yasası’na göre hazırlanan kendi tüzüklerine göre verildiğini söyledi.

Ayrıca Lefkoşa’da İmar Planı Yasası olmasından dolayı market izni verilmeden önce Şehir Planlama Dairesi’nden “İmar yönünden engel yoktur” yazısının alınması gerektiğini aktaran yetkililer, tüm formların eksiksiz olarak tamamlanması durumunda onay verdiklerinin altını çizdi.

Daha önce mesafe tüzüğü hakkında çalışmaların olduğunu söyleyen yetkililer, hukukçuların serbest piyasa ekonomisinden dolayı bunun olamayacağını söylediklerini ifade etti.

Atayol: Mesafe tüzüğü hazırlanma aşamasında

Gazimağusa Belediyesi Bilgi İşlem Birimi’nden Hüseyin Atayol da Gazimağusa Belediyesi sınırları içerisinde 150 market, süpermarket ve bakkaliye statüsünde işyeri olduğunu belirterek, market açmak için herhangi bir mesafe tüzüğünün bulunmadığını vurguladı.

Atayol, Gazimağusa için yeni bir imar planı çalışmasının yapılmakta olduğunu ifade ederek, çalışmanın, veri toplama aşamasında olduğunu ve imar planı sonuçlandığında, market ve diğer işyerleri için mesafe tüzüğünün uygulanacağının altını çizdi.

Market açma izinleri verilirken, zabıta birimlerinin iş koşulları uygunluğu hakkında vereceği görüş, Bayındırlık ve İmar Birimleri’nin Fasıl 96 Yasası gereği vereceği işyeri uygunluk görüşü, Esnaf ve Zanaatkarlar Odası’ndan kayıt belgesi, koçan ya da kira sözleşmesi, market açacak olan kişi şirket ise şirket tüzüğü, değil ise onay belgesi ile başvuru yapılabileceğini söyleyen Atayol, gerekli evrakların tamamlanmasının ardından izinlendirme yaptıklarını ifade etti.

Girne Belediyesi: Toplam 125 market var

Girne Belediyesi yetkilileri, belediye sınırları içerisinde 125 hipermarket, süpermarket, market ve bakkaliye statüsünde iş yeri olduğunu söyleyerek, marketlerle ilgili bir tüzüğün olmadığını ifade etti.

Belediye yetkilileri, market açma izni verilirken, meslek kuruluşlarına üyeliklerin arandığını ve sağlık karnesi, vergi hükümlülüğü, yeni geçen emirnameyle bayındırlıktan imar izni gibi birçok belge istediklerini belirterek, ancak bu şartlara göre izin verdiklerini vurguladı.

Aldağ: Master planı olmamasından dolayı ciddi sıkıntılar var

Güzelyurt Belediyesi Müdürü Süleyman Aldağ, Güzelyurt ilçe sınırları içerisinde toplam 66 süpermarket, market, bakkaliye statüsünde işyeri olduğunu anlatarak, bunların 10 tanesinin büyük ölçekli süpermarket ve market statüsünde olduğunu ve geriye kalanların da küçük ölçekli işletmeler olduğunu belirtti.

Aldağ, öncelikle işyerini açacak kişi ve çalışanların sağlık karnesinin olması gerektiğini kaydederek, karnelerin 6 ayda bir yenilenmesi gerektiğini dile getirdi.

Market tarzı işyeri açılması için “İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Başvuru Formu” nun eksiksiz olarak doldurulması gerektiğini belirten Aldağ, formun doldurulmasının ardından belediye ekiplerinin yerinde tespit çalışması yapıp, uygun gördüğü taktirde izin verildiğini ifade etti.

Aldağ, Güzelyurt ilçesi sınırlarında master plan olmaması nedeniyle de çok yakın noktalarda aynı işkoluna ait işletmelerin açılabileceğini anlatarak, bu konuda çok ciddi sıkıntılarının olduğunun altını çizdi.

Bıkmaz: Vatandaştan talep gelmedi

Lefke Belediyesi Sağlık Şube Sorumlusu Tarcan Bıkmaz, ilçe sınırları içerisinde toplam 31 süpermarket, market ve bakkaliye statüsünde işyeri olduğunu ifade etti.

Bıkmaz, market statüsünde işyeri açmak isteyen kişilerin öncelikle Vergi Dairesi’nden vergi yükümlülük belgesi alması gerektiğini dile getirerek, market olarak açacağı yerin kendi malı olması durumunda koçanını, kira ise mukavelesini getirmesi gerektiğini ve işlemlerinin yapılmasının ardından da ön izinlendirmeyle işe başladıklarını ifade etti.

Bıkmaz, mesafe ile ilgili herhangi bir çalışmanın olmadığını söyleyerek, vatandaşlardan da böyle bir talep gelmediğini dile getirdi.

Günenç: Marketlerle ilgili yasa yok

İskele Belediyesi Zabıta Şubesi Memuru Abdurrahman Günenç, belediye hudutları içerisinde toplam 35 market statüsünde işyeri olduğunu belirterek, bunların bir tanesinin sebze meyve satan bir dükkan olduğunu ifade etti.

Günenç, marketlerle ilgili herhangi bir yasa olmamasından dolayı mesafe tüzüğü olmadığını belirterek, market açmak için sağlık karnesi, vergi hüküm belgesi, kira mukavelesi ya da koçan, Esnaf ve Zanaatkarlar Odası’na üyelik ve market açacak kişi şirket ise şirket tüzüğü, değilse de onay belgesinin olması durumunda izin verdiklerini ifade etti.

Günenç, market mesafeleriyle ilgili kendilerine herhangi bir talepte bulunulmadığını söyleyerek, konu hakkında yasa hazırlanması durumunda uygulama başlatabileceklerini söyledi.

MARKET SAYILARININ ALTI İLÇEYE GÖRE DAĞILIMI

İlçe  Süpermarket/Market /Bakkal

Lefkoşa  182 (22’si Off Licence)

Mağusa  150

Girne  125

Güzelyurt  66

Lefke  31

İskele  35

Toplam  589

Beğendim 0 Muhteşem 0 Haha 2 İnanılmaz 0 Üzgün 0 Kızgın 1

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yükleniyor

BU HABERİ OKUYANLAR BUNLARI DA OKUDU

YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 BAF ÜLKÜ YURDU 0 0 0 0 0 0
2 BİNATLI YSK 0 0 0 0 0 0
3 CİHANGİR GSK 0 0 0 0 0 0
4 ÇETİNKAYA TSK 0 0 0 0 0 0
5 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 0 0 0 0 0 0
6 ESENTEPE KKSK 0 0 0 0 0 0
7 GENÇLİK GÜCÜ TSK 0 0 0 0 0 0
8 GİRNE HALK EVİ 0 0 0 0 0 0
9 GÖNYELİ SK 0 0 0 0 0 0
10 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 0 0 0 0 0 0
11 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 0 0 0 0 0 0
12 LEFKE TSK 0 0 0 0 0 0
13 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 0 0 0 0 0 0
14 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 0 0 0 0 0 0
15 TÜRK OCAĞI LİMASOL 0 0 0 0 0 0
16 YENİCAMİ AK 0 0 0 0 0 0
yukarı çık