Organ bağışı ‘umuttur’

banner37

Ülkemizde organ bağışıyla ilgili yapılan yasal düzenleme sonrası Dr. Burhan Nalbantoğlu Hastanesi’nde önce böbrek nakilleri ardından da kalp nakilleri başladı. 2019’dan bugüne 3 başarılı kalp nakli operasyonu gerçekleştirildi, 40’a yakın hasta ise, nakil için bekliyor

Organ bağışı  ‘umuttur’
banner99

Aliye ÖZENCİ

“ZAMANLA DUYARLILIK ARTACAKTIR”… Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi Başhekim Yardımcısı, Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Hasan Birtan, kendi ekibi ve Türkiye'den gelen Kardiyovasküler Cerrahi bölümü ekibiyle birlikte ilk kalp naklini, 2019’da yaptı. Yasal düzenlemeler sonrası duyarlı ailelerin yaptığı organ bağışıyla “adada ilke” imza atan ekip, Veli Çelik’i, Ruhi Ünal’ı ve Osman Nasıf’ı yeniden hayata bağladı. Dr. Birtan, “kalp yetmezliği ile mücadele” listesinde nakil bekleyen 40 kişi olduğunu vurguladı. Birtan, organ bağışı yapan aileler için de sürecin zor olduğunu belirterek İnsanların, sevdiklerinin organlarının, başkalarında hayat bulduğunu gördükçe daha çok duyarlı olacaktır” dedi.

KALP NAKLİ OLANLARDAN ÇAĞRI… Kalp nakli olan Osman Nasıf ile Ruhi Ünal, organ bağışı beklerken yaşadıklarını, nakilden sonraki yaşamlarını KIBRIS’a anlattı. Nasıf ile Ünal, “Organ bağışında bulunun, birçok insana umut olun” çağrısında bulunarak hayata tutunabilmek için aylarca kendilerine umut olacak haberin gelmesini bekledi. Osman Nasıf, “Kalp nakli sıram geldiğini duyduğumda, sevinçten gözlerim doldu. Eskisi gibi olmasa da, kendi işlerimi görebilecek, evin dışında temiz havada yürüyüş yapabilecektim” derken; Ruhi Ünal da, “Unutulmamalıdır ki; bağışlanan her organ, kurtarılan bir hayattır. Nakil edilen kalp bana umut oldu. Buna vesile olmak çok güzel ve çok özel” şeklinde konuştu.

KKTC'de organ bağışıyla ilgili Avrupa Birliği mevzuatına uygun yasa tasarısı, 2014’de hazırlandı.

“İnsan Hücre, Doku ve Organlarının Bağışlanması, Tedarik Edilmesi, Test Edilmesi, İşlenmesi, Korunması, Saklanması ve Dağıtımına İlişkin Güvenlik ve Kalite Standartlarının Belirlenmesi Yasa Tasarısı”, Bakanlar Kurulu tarafından onay görüp, Resmi Gazete’de yayımlanmasından sonra, ülkemizde organ bağışı yasallaştı.

Bu yasal düzenleme ülkemizde organ bağışı bekleyen birçok insana umut oldu…

Yasal düzenleme sonrası Dr. Burhan Nalbantoğlu Hastanesi’nde ilk olarak böbrek nakilleri yapılmaya başladı ardından bu umutlu bekleyişin ve mucizelerin gerçekleştiği yerlerden biri olan Kalp ve Cerrahi Servisi’nde yapay kalp nakli sonrası, organ bağışlarıyla kalp nakli ameliyatları başladı.

Lefkoşa Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi Başhekim Yardımcısı, Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Operatör Doktor Hasan Birtan, aldığı temel eğitimlerle ve kazandığı tecrübelerle başarılı ekip oluşturdu.

Ekip, “Adadaki ilk kalp naklini”, 2019’da Veli Çelik’e yaptı. Lefkoşa Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi'ndeki operasyonu, Dr. Hasan Birtan, Dr. Ozan Emiroğlu, Kardiyovasküler Cerrahi Ameliyathanesi ekibi ve Türkiye'den gelen Kardiyovasküler Cerrahi bölümü ekibi gerçekleştirdi.
İkinci kalp nakli ise 2020’de Ruhi Ünal’a, üçüncü nakil de 2021’in ilk ayında kalp krizi sonucu kalp yetmezliği baş gösteren Osman Nasıf’a yapıldı.

Dr. Birtan, organ bağışlarının birçok gelişmiş ülkede benimsenerek yapıldığına dikkat çekerek “Kıbrıs Türkü bu vizyona, misyona ve sosyal entel yapıya sahip yapıdadır. Organ bağışında güzel artışlar olacağına inanıyorum. Organ bağışı yapan aileler için de bu süreç kolay değil. Yakınınızı kaybediyorsunuz ve o acıyla psikolojiyle karar vermek zorundasınız. Ama zaman içinde o organların yaşatıldığını, başkalarında hayat bulduğunu gördüğü zaman insanlar daha çok duyarlı olacaktır” dedi.

Dr. Birtan, “Devlet hastanesinde kalp yetmezliği ile mücadele” listesinde yazılı 40’a yakın hasta olduğunu da belirtti.

KIBRIS, Dr. Hasan Birtan’la kalp ve damar hastalıklarını, kalp nakli operasyonlarını konuştu, kalp nakli olan Ruhi Ünal ve Osman Nasıf’la bir araya gelerek yaşadıkları süreci dinledi.

Birtan: Altın standart kalp naklidir

Lefkoşa Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi Başhekim Yardımcısı, Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Operatör Doktor Hasan Birtan, Dünya’da özellikle kalp yetmezliğiyle ilgili çok büyük sıkıntıların olduğunu belirtti.

Birtan, “Kalp yetmezliğinde uygulanan tedaviler için çok paralar harcanıyor. Bu nedenle ekonomik boyutu da büyük. Hasta sayısı da çok yüksek. Yapılan istatistiksel bir çalışmaya göre; özellikle kalp yetmezliğinden ölenlerin sayısı, dünyada trafik kazasında ölenlerin sayısına tekabül ediyor” dedi.

Kalp fonksiyonlarının yetersiz kalması nedeniyle vücuda yeterli düzeyde kanın pompalanamamasının “kalp yetmezliği” olarak bilindiği söyleyen Dr. Birtan, hastaya teşhis konulduktan sonra uygulanan tedavi sürecini anlattı:

“Kalp yetmezliği geçici ve kalıcı olarak iki şekilde de gelişebilir. Hastanın genel durumunun toparlanabilmesi için, her iki durumda da kişiye ilk aşamada ilaç tedavisi uygulanır.

Ne yazık ki ilerleyen ve derinleşen bu hastalık, terminal dönem yani son dönem dediğimiz kalp yetmezliğine geldiği zaman kişi, hastanede destek cihazlarına bağlanır veya ilaç tedavisi alır. Bu durumda hasta, hastaneye bağımlı bir şekilde tedavilerine devam etmek zorunda kalır.

Terminal dönemde uygulanabilecek bir başka çözüm ise, bugün dünyada da bilinen ve altın standart dediğimiz, kalp naklidir. İstenilen zamanda ve hastaya uygun organ bulmak her zaman mümkün değil. Bu nedenle de dünyada yapay kalp geliştirildi. Kalp yetmezliği, hastanın hayatını tehdit edecek boyuta gelmişse destek cihazına takılır ve uygun bir organ bağışı olana kadar yaşamını idame ettirir”.

“KKTC’de değil adada ilk

kez kalp nakli gerçekleşti”

2014’de hazırlanan “İnsan Hücre, Doku ve Organlarının Bağışlanması, Tedarik Edilmesi, Test Edilmesi, İşlenmesi, Korunması, Saklanması ve Dağıtımına İlişkin Güvenlik ve Kalite Standartlarının Belirlenmesi Yasa Tasarısı”ndan sonra, 2015’te ise tüzükler üzerinde çalışmalar yapıldı.

Dr. Birtan da birçok meslektaşıyla birlikte Avrupa Birliği Uyum Yasa Tasarılarını Görüşmek Üzere Oluşturulan Geçici ve Özel Komitesi’nde görev alarak tüzüklerin hazırlanmasına destek verdi.

Yasa tasarısının onaylanmasının ardından Dr. Burhan Nalbantoğlu Hastanesi’nde ilk olarak böbrek nakilleri yapılmaya başladı ardından KKTC’de değil “adada ilk kez” kalp nakli gerçekleşti.

Dr. Hasan Birtan, süreci şöyle anlattı:

“Yasa onaylandıktan sonra, Hacettepe Üniversitesi ile bir protokol imzalandı. Bizlere verdikleri destekle böbrek nakillerini yapmaya başladık. Bildiğim kadarıyla son iki yıldır, Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi’nin kendi ekibi tarafından böbrek nakilleri gerçekleştiriliyor.

Kalp nakilleri içinde, Antalya Akdeniz Üniversitesi ile protokol imzaladık. Bu protokol de sonlandığı zaman, kendi hastanemizde, gerekli eğitimleri alarak oluşturduğumuz ekip tarafından, kalp nakli ameliyatları yapılmaya devam edilecek. Devletlerarası politika olduğu için, ameliyatlar bu prosedür doğrultusunda gerçekleşiyor. Bu süreç bizler için büyük bir avantajdır. Hem tecrübeli bir ekiple çalışıyor hem de daha çok deneyim ve bilgi ediniyoruz. By-pass, açık kalp ameliyatlarına da bu protokollerle başladık. Bizler için önemli bir adımdır”.

Dr. Birtan, “Ben, bu ülkede kalp nakli yapılacak dediğim zaman, birçok meslektaşım dahi güldü. Onlar için KKTC’nin uzaya çıkması gibi bir şeydi bu… 2006’da açık kalp ameliyatı ve by-pass yapacağız dediğimiz zaman da insanlar buna inanmadı” dedi.

 

“Kalp nakli bekleyen

40’a yakın hasta var”

Kalp naklinin diğer nakillere göre daha ender gerçekleştiğini söyleyen Dr. Birtan, “Kalp, beyin ölümü gerçekleşen hastadan alınarak nakil edilebiliyor. Böbrek, karaciğer nakilleri ise canlıdan canlıya yapılabiliyor” dedi.

Dr. Birtan, “Devlet hastanesinde kalp yetmezliği ile mücadele” listesinde yazılı 40’a yakın hastamız bulunuyor. Nakil kriterlerine girenler ise Sağlık Bakanlığı’nda oluşturulan organ nakil bekleme listesine yazılıyor” diyerek ayrı ayrı liste oluşturduklarını ifade etti.

  Kalp nakli yeni bir oluşum olduğundan dolayı, ilk zamanlar bu ameliyata çok sıcak bakılmadığını belirten Birtan, gerçekleşen 3 kalp naklinden sonra hastaların taburcu edilmesi, memnuniyetlerinin basınla duyurulmasının başvuru sayısını artırdığını söyledi.

Nakil sonrası daha sağlıklı yaşam

Dr. Birtan, protokol gereği kalp nakli ameliyatı için Türkiye’den gelen destek ekip adadan ayrıldıktan sonra, hastaların bakımını, bilgi ve donanıma sahibi olan ekibin üstlendiğini ifade ederek bu ameliyatı geçiren hastaların yaşamlarında dikkat etmesi gereken noktalara değindi:

“Ameliyattan sonra dikkat edilmesi gereken çok ciddi hususlar vardır. Özellikle kullanılan ilaçlar aksatılmamalı. Kilo almadan sağlıklı beslenilmeli. Düzenli yürüyüş yapılmalı. Tansiyon, şeker hastalığı veya başka herhangi yan hastalık varsa, kontrol altına alınabilmesi için tedavi edilmesi gerekiyor.

Hastaya sağlıklı bir kalp takılıyor. Ama sağlıklı kalp o bünyede tansiyona, şekere, yüksek kolesterole maruz kalıyorsa kalp hastalanmaya başlıyor. Yine organ zaman içinde kaybedilebiliyor. Hastalar bunun yanında kendi bağışıklık sistemini düşürücü ve organın dışlanmaması için ilaçlar alıyor. Covid salgını döneminde de çok dikkat etmeleri gerekiyor. Bünyeleri bakterilere ve virüslere açık. Bundan dolayı kendi hijyenlerine ve kalabalık ortamda olmamaya dikkat etmeleri gerekiyor”.

Kalp nakli olan hastalar yaşadıklarını anlattı

Ruhi Ünal: Bağışlanan her

organ, kurtarılan bir hayattır

Kalp hastası olan Ruhi Ünal, 2005 yılında kalp krizi geçirdi, 2018’de ise kalp yetmezliğinden dolayı, kalbine pil takıldı. Buna rağmen şikayetleri devam etti.

 “Genel şikayetim, yorulmaktı” diyen Ünal, “Yürürken, merdiven çıkarken yoruluyordum. Doktorum Hasan Birtan’a gittim ve kalp nakli için başvuru yaptım. 53 yaşındaydım hayata tutunmak yaşamak için sebeplerim vardı. O nedenle bu kalp naklini olabilmek için her gün dua ediyordum” dedi.

1 buçuk yıl sonra, 2020’nin Ocak ayında müjdeli haberi alan Ünal, “O an çok duygulandım ve heyecanlandım” ifadesini kullanarak, kısa bir süre sonra da ameliyatının gerçekleştiğini söyledi.

Ünal, ameliyat öncesi ve sonrası yaşadıklarını anlatmaya devam etti:

“İlk başta karmaşık duygular yaşadım… Korku, mutluluk, heyecan ve tedirginlik. Ama Doktorum Hasan Bey’in bana verdiği güven içimi rahatlattı ve ameliyata girdim.

Bu süreçte doktorlar, hemşireler tarafından en iyi şekilde kontrol altında tutuldum. Eve çıktıktan sonra ise, en iyi yardımcım eşim oldu.

Ameliyatı olduktan sonra hareket kısıtlılığım ortadan kalktı. Daha rahat hareket edebiliyor kendi işlerimi kendim yapabiliyorum. Yine şikayetlerim oluyor… Düzenli olarak yaptığım yürüyüşlerimi salgın dolayısıyla aksatmak zorunda kaldım. Bu da iyileşme sürecimi yavaşlattı”.

Tedavisi için günde 10’un üzerine ilaç kullanan Ünal, pandemi döneminde, ilaç sıkıntısı yaşadığını anlattı.

“İlaçları, İlaç Eczacılık Dairesi’nden alıyorum. Bulamadıklarımı ise dışarıdaki eczanelerden kendi cebimden ödeyerek alıyorum. Ama bazen orada da ilaçlara ulaşamıyorum. Zaten pandemi dolayısıyla maddi sıkıntılar aldı başını gidiyor bir de ilaçlarımı kendim ödeyerek alıyorum” diyen Ünal, ameliyat olmadan önce, özel bir şirkette çalıştığını şimdi de malül emekli olduğunu, eşinin de kendisine baktığını ve yardımcı olduğundan dolayı işe gidemediğini belirtti.

Günlük yaşamında yürüyüş yaptığını, sağlıklı beslenmeye dikkat ettiğini söyleyen Ünal, “Unutulmamalıdır ki bağışlanan her organ, kurtarılan bir hayattır. Nakil edilen kalp bana umut oldu. Buna vesile olmak çok güzel ve çok özel” diyerek organ bağışının önemine dikkat çekti.

Osman Nasıf: Organ bağışında

bulunun umut olun

2006 yılında kalp krizi geçiren Osman Nasıf’a önce Ankara’da daha sonra da Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi’nde kendisine stent takıldı. Devam eden şikayetler sonrasında kalbine takılan pille yaşamına devam etti.

Nasıf, “Pil takılmasına rağmen nabız düşüklüğüm devam ediyordu. Yürüyemiyor, nefes alamıyordum. Bu nedenle kalp nakli için başvuru yaptım” dedi.

Nasıf, yaşadıklarını anlattı:

“Evden dışarı çıkamayacak duruma gelmiştim. Kısa mesafede bile tıkanıyor ve yoruluyordum. Her gün telefonumun çalmasını ve uygun kalbin bulunduğu müjdesini bekledim. Ve nihayet 2021’in ilk günlerinde beklediğim haber geldi.

Kalp nakli sıram geldiğini duyduğum zaman sevinçten gözlerim doldu. Eskisi gibi olmasa da, kendi işlerimi görebilecek, evin dışında temiz havada yürüyüş yapabilecektim”.

Haber geldikten kısa bir süre sonra, tetkikler yapılıp hastaneye yatan Nasıf, Türkiye’den gelen ekip ve Dr. Hasan Birtan tarafından kalp nakli oldu. Ameliyat olduktan sonra 1 buçuk ay hastanede kontrol altında tutuldu. 

  Ameliyat sonrasında ailesi ve dostlarının kendisine destek olduğunu belirten Nasıf, “Yaşam kalitemi daha iyi hale getirmek için, ilaçlarımı aksatmadan kullanıyorum; beslenmeme dikkat ediyorum ve günlük yürüyüşümü yapıyorum. Sağlığıma kavuştuktan sonra çevremdeki herkese örnek olması için yaşadıklarımı anlatıyor ve organ bağışı yapmalarını söylüyorum. Öldükten sonra beden toprak altında çürüyüp gidecek. Organları bağışlayarak insanlara bir ışık, umut olalım.  Eğer bir gün öldüğümde vücudumda sağlam bir organ olursa ben de bağışçı olmak istiyorum” dedi.

Lefkoşa Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi Başhekim Yardımcısı, Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Operatör Doktor Hasan Birtan

Kalp nakli olan Ruhi Ünal, “Unutulmamalıdır ki bağışlanan her organ, kurtarılan bir hayattır. Nakil edilen kalp bana umut oldu. Buna vesile olmak çok güzel ve çok özel” dedi.

Kalp nakli olan Osman Nasıf, “Öldükten sonra beden toprak altında çürüyüp gidecek. Organları bağışlayarak insanlara bir ışık, umut olalım” çağrısında bulundu.

Fotoğraflar / Özmen YILANCILAR

banner134

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner111

banner34

banner75