Sayı değil, kalite önemli

Yüksek öğrenim sektörü konusunda birçok makale yayınlayan Mobil Haberleşme Uzmanı Profesör Dr. Hasan Amca, ülkedeki yüksek öğrenim sektörünün durumunun iyiye gitmediğini söyledi ve uyardı

Sayı değil, kalite önemli
  • 07 Ekim 2018, Pazar 9:40

Ceren ÖZBİL

Ülkedeki üniversite sayısının artışına karşılık, ülkeye gelen uluslar arası öğrenci sayısındaki düşüş endişe yaratıyor.

Üniversiteler öğrenci sayısını artırmak için fiyat indirimi, burs vermek gibi birçok yola başvuruyor ancak bu da çözüm olmuyor.

Yüksek öğrenim sektörü konusunda araştırma yapan ve bu konuda birçok makale yayınlayan Mobil Haberleşme Uzmanı Profesör Dr. Hasan Amca elde ettiği bilgileri KIBRIS Gazetesi ile paylaştı.

Amca, ülkedeki yüksek öğrenim sektörünün ciddi bir tehlike altında olduğu konusunda uyarıda bulundu ve yüksek öğrenimdeki kaliteyi hâlâ kaybetmemek için şansımız varken bunun için gerekli önlemlerin alınması gerektiğini anlattı.

KIBRIS: Ülkede 19 tane üniversite olması avantaj mı, dezavantaj mı?

AMCA: Ülkede çok fazla üniversite olması dezavantajdır. Çünkü bu üniversiteler çok hızlı ama amaçsız gelişiyor. Dünya pazarında ise artık öğrenci sayısı artmıyor. 2000’li yıllardan hatta 1990’ların sonunda uluslararası öğrenci sayısı artma eğilimi gösterdi. O dönemlerde yurt dışında öğrenim gören öğrenci sayısı artmıştı. Ancak bu eğilim 2017 yılında durdu. Dünya pazarında öğrenci sayısı artmıyor, buna karşılık üniversite sayısı hızla artıyor.

KIBRIS: Şu an dünya da kaç üniversite var?

AMCA: 1987 yılında dünya çapındaki üniversite sayısı 15 bin civarındaydı, şu anda 30 bin civarında. Malezya’da 2000 yılında 8 olan üniversite sayısı 2015’te 400 oldu. Malezya örneği bizim için çok önemlidir, çünkü KKTC’de şu an yaşadığımız örneğe çok benziyor. Bu 400 üniversite ise bir gecede battı. Bir sürü insan işsiz kaldı, ülkede büyük bir ekonomik kriz oluştu. Batış nedeni ise üniversite sayısının hızla artması, kalitenin hızla düşmesi, doktoralı öğretim üyesi sayısının gittikçe azalmasıydı. Bu dönemde Malezya’daki doktoralı öğretim üyesi sayısı yüzde 13’e düştü. 2010’da yüksek öğrenimdeki dünyanın en iyi ilk 10 ülkesi arasında yer alan Malezya şu anda 14’e düştü ve hızla da bu düşüş devam ediyor. Türkiye ise, KKTC üniversitelerinden dolayı şu anda 13. sırada… Türkiye’deki uluslar arası öğrenci sayısı geçen sene 30 bin olurken bizde 100 bindi. Bu yıl Türkiye’deki üniversiteler bir hamle yaptı ve Türkiye’deki uluslararası öğrenci sayısı arttı. Buna KKTC üniversiteleri de eklendiğinde Türkiye, Malezya’nın önüne geçti.

KIBRIS: Üniversitelerin harçları düşürmesi sizce beraberinde ne getirir?

AMCA: Ne yazık ki Malezya’nın yaşadığını biz de Kıbrıs’ta yaşıyoruz. Çünkü hızla üniversite sayısı artıyor. Öğrenci sayısı ise sabit kalıyor. Öğrencilerin getirisi düşüyor. Üniversiteler fiyatlarını kırdık sonra kırıyor. Bin dolara kadar eğitim yapan üniversiteler var. Tek kişilik bir yurt odasının bedeli 4 bin dolar iken bir öğrenci on tane profesörden ders alıyor, karşılığında bin dolar ödüyor. Burada çok karışık bir durum var. Örneğin üniversite münhallerini görürdünüz eskiden. Öğretim elemanı alınması için münhal verilirdi. Şimdi bu yok. Mevcut öğretim elemanlarının ders yükleri artırılıyor ve öğrenci harçları düşürülüyor. Nereye kadar bu harçlar düşecek. Bu kalitesizlikte bir yarış başladığı anlamına geliyor. Örneğin Avustralya’da bir yıllık eğitim 40 bin dolardır. Bizde ise bu rakamlar 4 bin dolara kadar iniyor.

KIBRIS: Öğrenci sayısının azalmasının Türk Lirası’nın değer kaybı ile alakası var mı?

AMCA: Ülkedeki öğrenci sayısının azalmasının Türk Lirası’nın değer kaybı ile alakası yok. Geçen yıl da öğrenci sayısında düşüş vardı, bu yıl da var. Türk Lirası’nın değer kaybetmesi bunun tam tersine ülkeyi cennet yapmalıdır. Düşünün cebinde dolarla gelen birinin bu yıl ki masrafı yarı yarıya düştü. TL, Euro karşısında ciddi bir değer kaybetti.

KIBRIS: KKTC’deki yüksek öğrenim sektörü de Malezya’daki gibi tehlike altında mı?

AMCA: Maalesef bu tehlike bizim için de geçerli. Bu ansızın olacak ve kimse de önüne geçemeyecek. Bu kadar hızlı üniversitelerin açılması büyük bir üniversite enflasyonu yaratıyor ve kalitesizlikte yarışıyoruz. Fiyat düşürmekte yarışıyoruz. Hangi üniversite daha ucuzsa öğrenciler oraya gidiyor. Bu sürdürülebilir bir durum değildir. Örneğin yüksek öğrenimde dünyanın en pahalı ülkesi olan Avustralya öğrenci sayısını hızla artırıyor. Bu gün Avusturalya’da eğitim 42 bin dolardır. Buna rağmen Amerika’dan sonra en fazla yüksek öğrenimde cazibe merkezi Avusturalya’dır. 600 bin uluslararası öğrenci okuyor, Amerika da ise bir milyon uluslararası öğrenci okuyor.

KIBRIS: Peki bu tehlikeyi atlatmak için ne yapmalıyız?

AMCA: Biz burada fiyatta değil, kalitede yarışmalıyız. En büyük risklerden biri bizim için küçük bir ülke olup, ucuz fiyatlara öğrenci getirmek ve bunların kaçak işçilere dönüşmesidir. Memleketi kaçak işçi cenneti yaptık. Bu hâlâ şişmeye devam ediyor. Nereye kadar kaldıracak bu ülkede. Tabi ki kaliteli bir nüfusu kaldırabilir. Bugün Singapur’un nüfusu KKTC’den daha küçük… Ancak 20 kat daha fazla insan yaşıyor. Singapur’da bugün 6 milyon insan yaşıyor. KKTC’den 4 kat küçük olduğu halde 6 milyon insan yaşıyor. Fakat kaliteli ve düzenli bir nüfustur. Bizde ise bir öğrenci geliyor ülkeye, bir kere kayıt yaptırıyor, sonra kayıt yaptırmıyor, ülkeden kaçmıyor, kimse ne olduğunu, nerede olduğunu bilmiyor. Kayıt altında olmayan bir nüfus var ve bu hızla gelişiyor.

KIBRIS: Ülkeye öğrenci olarak gelip, daha sonra kayıt yaptırmayan ve kaçak olarak yaşayan kişilerin önüne geçmek için ne yapmalıyız?

AMCA: Bu sorunun da çaresi var ancak kimse ilgilenmiyor. Bir öğrenci buraya geldiğinde vize alması için bir üniversite kendisine kağıt veriyor. Buna karşılık vize alıp geliyor. Bu durumdan sonuna kadar o üniversite sorumlu olmalıdır. Nerede olduğunu sürekli muhacerete bildirmesi gerekiyor. Eğer öğrenciler ülkesine dönemezse, parası yoksa üniversiteler gönderecek. Uçak bileti 2 bin 500 dolardır. Bu nedenle bu öğrencilerin vize alıp, buraya gelmesini sağlayan kurum bu öğrencilerden sorumlu olmalıdır.

KIBRIS: Yurt dışından gelen öğrencilere çok fazla burs verilmesini nasıl değerlendiriyorsunuz?

AMCA: Şu anda yüksek öğrenimde öğrencileri en çok çeken konu burstur. Çin, Rusya muazzam sayıda öğrenciye burs veriyor. Özellikle doktora ve yüksek lisans öğrencileri gelecek bizimle çalışacak diyorsunuz, çok beğendik gelip sizinle çalışacağız diyorlar, bir müddet sonra cevap geliyor, “ben Çin’den burs aldım, Çin’e gidiyorum” diyor. Benzer bir girişi Rusya’da yapıyor. Yapılan araştırmalarda öğrencileri en çok motive eden nedenler arasında ilk sıra bursların, ikinci sırada ise çalışma olanaklarının olduğunu gösteriyor.

KIBRIS: Bazı üniversitelerde sadece tek bir fakülte var. Bunu nasıl değerlendiriyorsunuz?

AMCA: Bir zamanlar Rusya’da sadece Tıp Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği Üniversitesi, Eczacılık Üniversitesi vardı. Şu anda da bazı ülkelerde bu model hâlâ uygulanıyor. Bizde de Sağlık ve Sosyal Bilimler Üniversitesi açıldı ve ilk başta bu üniversitelerde belirli alanlara yoğunlaşmaya başladı. Bence bu çok isabetli bir karardır. Ondan sonra görüyoruz ki Sağlık Bilimleri Fakültesi mühendislik fakültesi açmış. Danimarka’ya bakılıyor. Danimarka yalvarıyor, ülkeye gelen öğrencinin ülkenin sanayisine katkıda bulunması için ve çok iyi bir organizasyonla uluslararası öğrencileri ücretsiz olarak kabul ederken, sanayisindeki boş alanlara gelin kayıt olun diyor.

KIBRIS: Bizde ülkeye gelen öğrencileri eğitilmiş iş gücü olarak kullanmalı mıyız?

AMCA: Her yıl ülkemizdeki üniversitelerden 6 ile 7 bin arasında öğrenci mezun oluyor. Bunlar eğitilmiş iş gücüdür. Planlı programlı bir toplumda bu eğitilmiş iş gücü büyük bir avantajdır. Bazı ülkeler, kendi ihtiyacı olan alanlarda eğitim almak için gelen öğrencilerden para bile almıyor, “gelin kalın” deniyor. Bu ülkeler vize politikalarını bile değiştirdi. Avustralya’ya gelen öğrencilere mezun olduktan sonra iki yıla kadar da iş bulması için vize veriyor. Kanada da benzer vize uygulamaları var.

KIBRIS: Ülkedeki yüksek öğrenim sektörünün gelişmesi için ne yapılmalıdır?

AMCA: Ülkeye öğrenci sıfatı ile gelen her kişi kendini getiren kurumun sorumluluğunda olmalıdır. Öğrencilik statüsü de düştüğü zaman gereği yapılmalıdır. Bunlar bizim Muhaceret Yasamızda bellidir. Örneğin bin dolara bir öğrenci geldi, onun öğrencilik statüsü düştüğü zaman muhaceret artık ülkesine gitmesi gerektiğini bildirecek. Gerekirse üniversiteler dönüş biletlerinin parasını ödeyecek. Özellikle bin dolar alınıp, bilet için iki bin dolar ödenince üniversiteler daha çok düşünecek getirecekleri öğrencileri… Kaçak işçi olma niyeti olan öğrenciler buraya gelmeyecek. Ayrıca üniversiteler tek tip üniversitedir. Bazı üniversitelerin devlet tarafından desteklenmesi ve cazibe merkezi olması gerekir. Singapur’un bir projesi var ve o da Global School House diye bir projedir. Bu proje de üniversitelerin nasıl olacağını içeriyor. Üç çeşit üniversite planlıyorlar. Bunlardan biri devlet katkısı ile yüksek sayıda tam burslu öğrencinin Singapur’a çekilmesini sağlayacak ve çeşitli burs kademelerinden yararlanan öğrenciler tam öğrenci ödeyen öğrencilerle kaynaşacak ve bir üniversite modelidir. Bir diğeri ise araştırma modeli üniversiteler ve en sonuncusu da “Comprehensive” adı verilen üniversitelerdir. Bu üniversitelerde eğitim, öğretim, araştırma ve topluma katkı yapılıyor. Bence bize de en uygun model Singapur’un uyguladığı bu modeldir.

Beğendim 1 Muhteşem 0 Haha 0 İnanılmaz 0 Üzgün 0 Kızgın 0

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yükleniyor

BU HABERİ OKUYANLAR BUNLARI DA OKUDU

YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 YENİCAMİ AK 13 10 2 1 22 32
2 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 13 10 2 1 17 32
3 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 12 7 0 5 9 21
4 CİHANGİR GSK 12 6 3 3 2 21
5 ÇETİNKAYA TSK 13 6 3 4 1 21
6 TÜRK OCAĞI LİMASOL 12 6 2 4 9 20
7 GÖNYELİ SK 13 6 2 5 4 20
8 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 13 6 2 5 -3 20
9 LEFKE TSK 13 5 4 4 0 19
10 BAF ÜLKÜ YURDU 12 5 3 4 8 18
11 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 12 2 7 3 -10 13
12 GENÇLİK GÜCÜ TSK 12 2 4 6 -8 10
13 BİNATLI YSK 12 3 1 8 -10 10
14 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 13 1 5 7 -16 8
15 GİRNE HALK EVİ 13 2 1 10 -10 7
16 ESENTEPE KKSK 12 2 1 9 -15 7
yukarı çık