Üretici ve tüccar kapışıyor, vatandaş domates yiyemiyor

Üreticiler, iç piyasaya yetecek kadar domates yetiştirildiğini, ancak domates ithalatı yapmak isteyen tüccarın ürünlerini almadığını savunurken, tüccarlar ise bu iddianın doğru olmadığını, üreticilerin ürünlerini Güney Kıbrıs’a sattığını iddia ediyor

Üretici ve tüccar kapışıyor, vatandaş domates yiyemiyor
  • 03 Ağustos 2018, Cuma 9:05

Ahmet KARAGÖZLÜ

Sofralarımızın vazgeçilmez sebzelerinden biri olan domatestin yüksek fiyatlarda satılması vatandaşların tepki göstermesine yol açıyor.

Özellikle geçimini asgari ücretle sağlayan vatandaşlar, yüksek fiyatından dolayı neredeyse evine domates alamaz duruma geldi.

KIBRIS Gazetesi muhabiri, KKTC’de en çok domates üretiminin yapıldığı yer olan Çamlıbel, Akdeniz, Geçitköy ve Tepebaşı köylerindeki üreticilerle görüştü.

Domates üreticileri, ülkemizde KKTC’nin tümüne yetecek kadar domates üretiminin yapıldığını belirterek, tüccarların domatesi dışarıdan ithal etmek istediğini, bu nedenle de tarlalarında bulunan domatesleri satın almadığını iddia etti.

Ayrıca halk arasında domatesin kalitesiz olduğu yönünde algı yaratıldığını da söyleyen üreticiler, ülkemizde yetişen domateslerin kaliteli olduğunu ve tüccarların bu ürünleri satın almadığını öne sürdü.

Domates fiyatlarındaki fahiş fiyatların ise girdi maliyetlerinin yüksek olması nedeniyle olduğunu belirten üreticiler, devletin maliyetleri düşürmesi durumunda fiyatların da düşeceğini, dışarıdan domates ithal edilirse fiyatların şu anki fiyatlardan daha da yüksek olacağını söyledi.

Tüketiciler Derneği Genel Sekreteri Hakkı Haktanır ise tüccarlar adına üreticilerin iddialarına yanıt vererek, tüccarların birinci prensibinin piyasada bulunan yerli ürünlerin kullanılması olduğunu ve dışarıdan domates ithal edilmesi talebini ancak piyasada domates bulunmaması durumunda yaptıklarını söyledi.

Haktanır, şu anda piyasada yeterli miktarda domates bulunduğunu, bu nedenle de domates ithalinin yapılmayacağını sözlerine ekledi.

 

Çavuş: Ülkede üretilen bir ürünün ithal edilmesi doğru değil

Kıbrıs Türk Çiftçiler Birliği Başkanı Hüseyin Çavuş, ülkenin katma değerinin ancak üretimle artacağını belirterek, halkın güvenli gıda tüketiminin de ancak bu şekilde sağlanabileceğini ifade etti.

Çavuş, ada ülkesi olduğumuz için eksikliklerimizi dışarıdan karşılamamızın kaçınılmaz olduğunu, ancak adamızda üretilen bir ürünün ithal edilmesinin doğru olmadığını savundu.

Ülkede domates üretimi yapıldığı sürece domatesin dışarıdan ithal edilmesini doğru bulmadığını kaydeden Çavuş, ancak yeterli miktarda ürün olmadığının saptanması durumunda ithale sıcak baktığını belirtti.

 

 

Haktanır: Domates ithali yapılmayacak

Tüketiciler Derneği Genel Sekreteri Hakkı Haktanır ise, tüccarların birinci prensibinin piyasada bulunan yerli ürünlerin kullanılması olduğunu söyledi.

Haktanır, dışarıdan domates ithal edilmesi talebini ancak piyasada domates bulunmaması durumunda yaptıklarını belirterek, şu anda piyasada yeterli miktarda domates bulunduğunu, bu nedenle de domates ithalinin yapılmayacağının altını çizdi.

“Üreticiler fırsat buldukça nakit para karşılığında Rum tarafına domates satıyorlar. Ama biz yine de birinci öncelik olarak üreticilerin elinde bulunan ürünleri alıyoruz. Ayrıca biz hiçbir zaman dışarıdan domates ithali yapılsın diye bir talepte bulunmadık” ifadelerini kullanan Haktanır, daha önce Tarım Bakanının önünde de bu konuyu tartıştıklarını kaydetti.

 

 

Üreticiler ne dedi? 

Özcan Bıçaklı:

“Tarlalarımızda kaliteli domateslerimiz var. Ancak her bayram öncesi tüccarlar bizi oyuna getiriyor. Tüccarlar, sosyal medya ile bazı yandaş medyayı yanlarına alarak domatesi dışarıdan ithal etmeye çalışıyor. Tarlalarımızda KKTC geneline bir ay yetecek kadar domates mevcuttur. Tüccarlar girdi maliyetlerinin bu kadar yüksek olduğunu ve devletten hiçbir teşvik almadığımızı bildiği halde bize maliyeti üç liraya olan domatesi dört buçuk liraya satmayı çok görüyorlar.

Ülkemize ithal domates gelmesi durumunda domatesin fiyatı bundan daha ucuz ve daha kaliteli olmayacaktır. Tüccarlar domatesi dışarıdan getirmek istedikleri için elimizde olan ürünleri almıyorlar. Bu nedenle de domatesler tarlalarımızda kalıyor. Bu şekilde devam edilmesi durumunda üreticiler olarak şimdiki halimizden daha da kötü bir duruma geleceğiz.”

 

Fırat Yoran:

“Sosyal medyada ve gazetelerde domatesin fiyatının çok yüksek olduğundan bahsediliyor. Fiyat araştırması yapılacağında sadece domatese değil, bütün ürünlere bakılması gerekir. Ülkemizde domates fiyatının yükselmesinin nedeni domatesin olmaması değil, maliyetlerin yüksek olmasından dolayıdır. Domates üretiminde kullandığımız ilaçların maliyetleri neredeyse üç katına çıktı. Son üç ay içerisinde elektrik fiyatları yüzde 47 arttı. Mazot fiyatları da her geçen gün artmaya devam ediyor. Domates üretiminde kullanmamız gereken bazı ilaçlar ise bulunamadığından dolayı kara borsaya düştü. Kara borsada ise bize bu ilaçları almak zorunda olduğumuz için neredeyse üç katına satıyorlar. Bu şartlar altında domatesin üretim maliyeti yükseldiğinden piyasada domates pahalı satılıyor.

Girdi maliyetlerimizi gerek fon, gerekse bir başka şekilde düşürmeleri durumunda domates fiyatlarının düşmesi kaçınılmazdır.

Tarım Bakanlığı’ndan domatesin ithal edilmek istenmesi oyununa düşmemesini istiyoruz. Domates ithalinin durdurulması durumunda tüccarlar bizden ürün almak zorunda olacakları için fiyatlar zaten düşecek. Tarım Bakanı Erkut Şahali’nin üreticiler ile ilgili sürdürdüğü tavrının devam etmesini istiyoruz.”

 

 

Merter Biroğul:

“Tüccarlar bayram dönemlerinde çok fazla domates satıldığını bildiği için domatesi dışarıdan ithal edip rant sağlamaya çalışıyor. Bu yüzden elimizde olan ürünleri almak yerine, dışarıdan ithal etmek istiyorlar. Tüccarlar her sene bayram döneminde bize bu oyunu oynuyor. Tüccarlar dışarıdan getirdikleri domatesleri bitirdiği zaman ise bizim tarlalarımızda kalan ürünleri daha ucuza almak istiyor. Bu nedenle de tarlalarda kalan ürünlerimizin yarısını atmak zorunda kalırken, geriye kalan diğer yarısını da zararına satmak durumunda kalıyoruz.

Ülkemizde, herkese yetecek kadar domates üretimi ve hasat edilmeye hazır domateslerimiz vardır. Halkımıza domatesin daha ucuza verilmesi için üreticilerin maliyetlerinin düşürülmesi gereklidir. Narenciye üretiminde Katma Değer Vergisi (KDV) yoktur. Ancak domates üreticilerinin yüzde beş KDV ile yüzde üç stopaj vergisi vardır. Narenciye üretiminde olduğu gibi domates üretiminde de KDV olmasa maliyetlerimiz biraz olsun düşebilir.

Ayrıca Tarım Bakanın dışarıdan domates ithaline karşı olarak takındığı tavrından dolayı üreticiler olarak öncelikle kendisine teşekkür ederek takındığı tavrının devam etmesini temenni ediyoruz.”

 

Mursel Çakır:

“Şu an ülkemize yetecek kadar domatesimiz mevcuttur. Hatta bir hafta sonra Rum tarafına da yetecek kadar domatesimiz olacak. Yani domatesimiz o kadar fazla ki ihracatını yapabilecek bir duruma geldik. Ancak ne yazık ki bazı kesimler domatesin dışarıdan ithal edilmesini istiyorlar. Biz üreticiler olarak bunu şiddetle karşıyız. Geçtiğimiz yıl bu dönemde yaklaşık bin ton domates açığımız vardı. Biz bu açığı bu sene kapatmakla kalmayıp artıya da geçirdik.

Üreticiler olarak yaşadığımız en büyük sıkıntı domates maliyetinin yüksek olmasıdır. Şu anda bir kilo domatesin maliyeti bize üç liraya geliyor. Bizim domatesi üretirken birçok masrafımız oluyor. Tuta isimli böcekle mücadele kapsamında her hafta tahlil yapıyoruz. Ayrıca mazot, elektrik ve işçiler gibi birçok maliyetimiz de var. Tüm bunla doğrultusunda maliyetlerimiz çok yüksek olduğundan domatesi tüccarlara dört ile dört buçuk arasında satıyoruz. Onlar da domatesi marketlere altı liraya satıyor. Marketler de üzerine kârını koyuyor. Dışarıdan domates ithali yapılırsa fiyatlar kesinlikle düşmeyecek, bilakis daha da fazla artacaktır.

Tarım Bakanı sayesinde şu an ayakta duruyoruz. Tarım Bakanı bizi desteklemese biz biteriz. Bakanın bu tavrından dolayı kendisine teşekkür edip bu tavrını devam ettirmesini talep ediyoruz.”

Bayram Avcı:

“Geçitköy’de muhtarlık görevinde bulunuyorum. Aynı zamanda geçimimi üreticilikle kazanıyorum. Domates üreticileri olarak masraflarımız yüksek olduğu için elimizde olan malları tüccarlar almak istemiyorlar. Çünkü tüccarlar kendi çıkarları için dışarıdan domates ithal etmek istiyorlar. Tüccarlar domatesi üreticilerden alırken, bizden kesilen yüzde üçlük stopaj vergisini de kendi komisyonuyla birleştirerek yaklaşık yüzde 30 kâr elde ediyor. Eğer domatesi dışarıdan getirtseler bu oran artacak ve karlarını yüzde 400’e çıkaracaklar. Bu yüzden de dışarıdan getirtmek istiyorlar ve elimizde olan ürünleri almıyorlar. Eğer domatesin dışarıdan ithal edilmesine izin verirlerse piyasadaki domatesin fiyatı düşmeyecek ve ürünlerimiz tarlada kalacak. Tek kazanan tüccarlar olacak.”

Beğendim 0 Muhteşem 0 Haha 0 İnanılmaz 0 Üzgün 1 Kızgın 0

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yükleniyor

BU HABERİ OKUYANLAR BUNLARI DA OKUDU

YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 12 10 1 1 17 31
2 YENİCAMİ AK 12 9 2 1 18 29
3 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 12 7 0 5 9 21
4 CİHANGİR GSK 12 6 3 3 2 21
5 TÜRK OCAĞI LİMASOL 12 6 2 4 9 20
6 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 12 6 2 4 1 20
7 GÖNYELİ SK 12 6 1 5 4 19
8 BAF ÜLKÜ YURDU 12 5 3 4 8 18
9 LEFKE TSK 12 5 3 4 0 18
10 ÇETİNKAYA TSK 12 5 3 4 0 18
11 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 12 2 7 3 -10 13
12 GENÇLİK GÜCÜ TSK 12 2 4 6 -8 10
13 BİNATLI YSK 12 3 1 8 -10 10
14 GİRNE HALK EVİ 12 2 1 9 -9 7
15 ESENTEPE KKSK 12 2 1 9 -15 7
16 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 12 1 4 7 -16 7
yukarı çık