banner6

Yenilenebilir enerjiye yatırım şart!

banner37

Yenilenebilir enerjiye  yatırım şart!
banner150 banner151 banner143

Ahmet UÇAR

   Elektrik enerjisinde yaşanan sıkıntı vatandaşın kâbusu haline gelirken, ülkenin karanlığa gömülmemesini güneş enerjisi sistemlerinden elde edilen ve Güney Kıbrıs’tan alınan elektriğin önlediği bildirildi.

   Ülkemizdeki elektrik santrallerinin kötü yakıt kullanılması ve bakımsızlık sonucu zarar görmesi, yeni santraller için yatırım yapılmaması elektrik konusunda büyük sorunlara yol açarken, bu sorunların ortadan kaldırılması için kısa vadede termik santrallere; uzun vadede ise yenilenebilir enerji sistemlerine uygun depolama sistemlerine yatırım yapılması gerektiği ifade edildi.

   KIBRIS’a konuşan Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Başkanı Ali Murat Cellatoğlu, ülkemizde şu anda fosil yakıtların kullanılmakta olduğunu belirterek, daha çevreci ve geleceğe yönelik olan güneş enerjisi, rüzgar enerjisi gibi yenilenebilir enerji sistemlerine geçilmesi gerektiğini kaydetti.

   Cellatoğlu, ülkemizdeki santrallerin kötü yakıt, bakımsızlık sonucu korunamadığını, yeni santrallere de yatırım yapılmadığını, bu nedenle sorun yaşandığını dile getirerek, güneş enerjisi sistemlerinden elde edilen ve Güney Kıbrıs’tan alınan elektriğin olmaması durumunda ülkenin ayakta duramayacağını vurguladı.

   Yenilenebilir enerjiyle elde edilen elektriğin ülkenin faydasına olması için depolama sistemlerine yatırım yapılması gerektiğinin altını çizen Cellatoğlu, böylece gerek güneş enerjisi gerekse de rüzgar enerjisinden elde edilen elektriğin depolanıp daha sonra kullanılabileceğini, şebekede sorun da yaşanmayacağı öngörüsünde bulundu.

“Yenilenebilir enerji sistemlerine geçilmeli”

   EMO Başkanı Ali Murat Cellatoğlu, şu an ülkemizde kullanılan fosil yakıtların tükenmekte ve sonu olan bir yakıt türü olduğunu belirterek, bu yakıtlardan kurtulmanın çevreyi korumak adına önemli bir adım olacağını, öte yandan tükenmekte olan yakıt yerine daha yeni ve geleceğe yönelik yakıt türlerinin bulunması gerektiğini kaydetti.

   Cellatoğlu, bu yeni yakıt türlerinin yenilenebilir enerji kaynakları olduğunu dile getirerek, elektriğin güneş, rüzgâr, jeotermal gibi yenilenebilir kaynaklardan elde edilen enerjiyle sağlanması gerektiğini ifade etti.

   Yenilenebilir enerji sistemlerine alternatif olarak sıvılaştırılmış doğal gaz olan LNC’ye de geçilebileceğine işaret eden Cellatoğlu, bunun da fosil yakıt olduğunu ancak ülkemizde kullanılmakta olan “fuel oil” yakıtına göre daha çevreci olduğunu anlattı.

   Cellatoğlu, yenilenebilir enerji sistemlerine geçilebilmesi için yatırım yapılması gerektiğine dikkat çekerek, şu anda kullanılmakta olan jeneratörler ile termik santrallerinin ve tüm elektrik altyapısının “fuel oil”le çalıştığını söyledi.

   Bu jenaratör ve santrallerin LNC ile çalıştırılması gerektiği üzerinde duran Cellatoğlu, santral, depolama sistemleri ve enerjinin karaya gelmesini sağlayacak nakil sistemine de yatırım yapılması gerektiğinin altını çizdi.

“Rüzgar enerjisi de kullanılabilir”

   Ülkede yenilenebilir enerji konusunda güneş enerjisinin yanında rüzgar enerjisinin de kullanılabileceğine dikkat çeken Cellatoğlu, ancak bu sistemlerin dikkat gerektirdiğini, bilimsel veriler ışığında riske girilerek yapılması gerektiğini anlattı.

   Rüzgarın güneş gibi olmadığını, güneşin her gün doğduğunu ama rüzgarda böyle bir sürekliliğin olmadığını söyleyen Cellatoğlu, öte yandan iyi rüzgar alan bölgelerin belirlenmesi durumunda elverişli olacağını kaydetti.

   Güneşin sadece gündüz var olduğunu, rüzgârın ise gece gündüz etkisini gösterdiğini belirten Cellatoğlu, kimi zaman ise rüzgârın hiç oluşmama durumunun ortaya çıkabileceğini dile getirdi.

   Cellatoğlu, güneş enerjisi konusunda yılda ortalama olarak ne kadar enerji elde edileceğinin bilinmekte olduğunu dile getirerek, rüzgar güllerinin hangi bölgeye konacağının ise uzun yıllar süren araştırmalar ve çalışmalar sonucu belirlenebileceğini ifade etti.

   Hangi bölgelerin güzel rüzgar aldığının ve rüzgarın hangi mevsimlerde iyi durumda olduğunun da tespit edilmesi gerektiğine işaret eden Cellatoğlu, rüzgar güllerinin gelişi güzel yerleştirilemeyeceğini anlattı.

“Güneş enerjisi kurulumlarında sıkıntı yaşandı”

   Güneş enerjisi sistemlerinin şebekeye büyük bir katkısı olduğunu belirten Cellatoğlu, ancak sistem kurulumlarında ciddi sıkıntıların olduğunu kaydetti.

   Cellatoğlu, güneşten enerji elde edildiğini ancak bu enerjinin gündüz tüketilemediğini dile getirerek, kurulumlara bölgedeki tüketime, trafonun gücüne, ne kadar kurulum olduğuna bakmadan gelişi güzel izinler verilmesi nedeniyle güneş enerjisi sitemlerinin tıkandığını ifade etti.

   Güneş enerjisi kurulumu için bir yıl öncesine kadar gelişi güzel çok izin verildiğini yineleyen Cellatoğlu, bazı bölgelerde kotaların dolduğunu, bu nedenle şebekeye yarardan çok zarar verdiğini vurguladı.

   Cellatoğlu, şebekelerdeki sorunun hâlâ devam ettiğini, voltajı yüksek olan bölgelerin bilindiğini, artık kurulum izinlerinin “ince elenip sık dokuyarak” verilmeye başlandığını ancak bu adım iş işten geçtikten sonra atıldığını anlattı.

   Yenilenebilir enerji konusunda herkesin bu sistemleri evinin çatısına kurmasının ve şebekeye katkıda bulunmasının planlandığını dile getiren Cellatoğlu, bunun bilinçsizce, hiçbir ölçüm yapmadan uygulanmasının bu sistemlerin önünü tıkadığını ifade etti.

   Cellatoğlu, “Hangi bölgelerde ne kadar açık olduğunun, kapasitenin durumunun araştırılıp ona göre kurulum izni verilmesi gerekirdi. Bunlarla ilgili kayıt tutulması, her izin verileceğinde kurulum yapılacak yerin analizinin önceden yapılması lazımdı. Daha sonra bu analizlere göre kurulacak sistemin şebekeye yararı ve zararının ne olacağı tespit edildikten sonra izin verilmesi gerekirdi. Bir yıl öncesine kadar bunu görmezden geldik. Sanki sonsuzmuş gibi, ada ülkesi olduğumuzu, küçük ve hiçbir yere bağlı olmayan bir şebekeye sahip olduğumuzu unutarak gelişi güzel izinler verdik. Daha sonra bunun zararları görüldüğünde ‘Bu zararlıymış’ denildi ve şu anda olması gerektiği gibi yapılıyor ancak birçok gereksiz kurulum da yapıldı” şeklinde konuştu.

“Ülkede kaos yaşanır”

   Cellatoğlu, kısa vadede mevcut santrallerin iyileştirilmesi ve yeni santrallerin alınması gerektiğini kaydederek, esas elektrik üretiminin Teknecik Elektrik Santrali’nde gerçekleştiğini anlattı.

   KIB-TEK’in verilerine göre ülkedeki şebekede her yıl yüzde 5 büyümenin yaşandığını dile getiren Cellatoğlu, inşaatların çoğaldığını, birçok yerde ev, otel ve fabrika yapıldığını ifade etti.

   Bu binaların hepsinin elektrik ihtiyacının bulunduğuna, bu ihtiyacın giderilebilmesi için elektrik santrallerinin her yıl yüzde 5 artırılması gerektiğine işaret eden Cellatoğlu, ülkeyi elektrik anlamında Güney Kıbrıs’la olan bağlantının ve gündüz üretilen güneş enerjisinin ayakta tuttuğuna dikkat çekti.

   Cellatoğlu, yenilenebilir enerji kaynaklarının nasıl olacağının ve hangi şartlarda izin verileceğinin yasa ve tüzüklerle belirlenerek devlet politikası haline geldiğini anlatarak, son bir iki yıldır yaz aylarında elektriksiz kalınmamasının güneş enerjilerinin faydasından kaynaklandığını söyledi.

   Bunların olmaması durumunda ülkede tam bir kaos yaşanacağını anlatan Cellatoğlu, ne işin, ne hasta tedavilerinin ne de başka işlemlerin yapılamayacağı ön görüsünde bulundu.

   Cellatoğlu, “KIB-TEK bu ülkenin kurumudur, halka ait bir şirkettir. Bir şirket böyle bilinçsizce, siyasete alet edilerek yönetilemez. Burada hem üretim, hem tüketim hem de diğer noktalarda profesyonel bir yönetim, liyakat, işin ehli insanların iş başında olması; açık, şeffaf, adaletli görüntünün olması gerekir” dedi.

   Cellatoğlu, enerji verimliliği yerine tüketimin ön plana alındığını belirterek, herkesin güneş enerjisi sistemi kurduğunu, tüm gün elektrik elde ettiğini ve daha sonra da KIB-TEK’in kendisine borçlu olduğunu düşünerek tüketime başladığını kaydetti. Bu yaklaşımın hatalı olduğunu dile getiren Cellatoğlu, enerji verimliliğine önem verilmesi gerektiğini ifade etti.

“Depolama sistemlerine yatırım yapılmalı”

   Cellatoğlu, elektrik enerjisindeki sorunların çözülebilmesi için yenilebilir enerjiye bağlı olarak depolama sistemlerine yatırım yapılması gerektiğine işaret ederek, böylece yenilenebilir enerji sistemleriyle üretilen elektrik enerjisinin tüketilemediği zamanlarda depolanabileceğini ve daha sonra kullanılabileceğini vurguladı.

   Cellatoğlu, “Diyelim ki, sen evinin çatısına 5 KW’lik bir sistem kurdun. Yaz günü bu 5 KW’lik enerjiyi ürettin ama sen evde yoksun. Bu enerjiyi mahallede direklerin üzerinde gördüğün hatlara vermiş oldun. Komşuların da aynı durumda. Gündüz o kadar elektrik enerjisi ürettin ama tüketemedin, bu sefer bu enerjiler baştaki trafoya gidecek, daha sonra orta gerilime gelecek ve voltajları yükseltecek, böylece frekans dalgalanmaya başlayacak. Sıkıntı burada. Düşünün, bir yerde suyunuz var ama doldurmak için sadece çay bardağınız var, doldurdukça bu bardak artık taşacak. Bizim onu içmemiz lazım ki tekrar kullanalım, biz onu kullanmıyorsak sıkıntı yaratır ve bardak taşar. Depolama sistemlerine yatırım yapılması durumunda ise voltajlarda bu sıkıntılar yaşanmayacaktır” dedi.

“Termik santraller kötü etkilendi”

   Cellatoğlu, ülkedeki büyüme oranına bağlı olarak santral yatırımı yapılmadığını dile getirerek, aynı zamanda mevcut santrallerin de korunamadığını ifade etti.

   Mevcut santrallerin korunamamasında kötü yakıt kullanımının, bakım yapılmamasının etkili olduğuna işaret eden Cellatoğlu, bu santrallerin acımasızca harcandığını söyleyerek “Yapılması gerekenler zamanında yapılsaydı ne yenilenebilir enerjide, ne de fosil yakıtta bu sorunlar yaşanmayacaktı” dedi.

   Elektrik konusunda yaşanan sorunların nedeninin KIB-TEK’in yapması gerekenleri yapmaması olduğu değerlendirmesinde bulunan Cellatoğlu, şu anda ülkede ilk kurulan ve 30 yıldır faaliyet gösteren 2 adet termik santralin ömrünü doldurduğunu açıkladı.

   Bu santrallerin artık yedekte tutulması ve elzem durumlarda çalıştırılması gerektiğini belirten Cellatoğlu, ancak şu an en güçlü çalışan santrallerin yine bu iki santral olduğunu ve bunların daha fazla yakıt kullanarak daha pahalı elektrik üretilmesine yol açtığını vurguladı.

YORUM EKLE
banner140
SIRADAKİ HABER

banner111

banner34

banner75

banner88

banner110