Koyunlarda en yaygın düşük etkenleri-1

   Birçok hayvancının karşılaştığı düşük problemlerine sebep olan bakteriyel etkenler bulunmakta. Her düşük probleminin arkasında Brucella yatmayabilir, Brucella dışında düşüğe sebep olan bakteriyel etkenler vardır.
   Gebeliğin 100. gününden sonra abortların en yaygın sebebi enfeksiyonlardır. Tek tük görülen abortlar bakım, besleme ve idare şartlarına bağlanmakla birlikte, %2’nin üzerindeki abort oranları enfeksiyöz etkenleri akla getirmektedir. İngiltere’deki abort vakalarının p’nin sebebi olarak Toxoplasma ve Campylobacter enfeksiyonlarının olduğu tespit edilmiştir. Koyunlarda en yaygın abort etkenleri arasında Klamidya (Enzootic abortion), Campylobacter (Vibrio), ve Toxoplasma gondii (Toxoplasmosis) yer almaktadır. Bu etkenler hamile kadınlarda abortlara sebep olduğundan risk grubundaki kadınların dikkatli olması gerekmektedir.

 

Brucellosis

 

Genellikle gebeliğin ikinci döneminde ve gebeliğin sonuna doğru abortlara neden olur. Aborte plesanta şişmiş, ödemli, kotilendonlar nekroze ve kotiledonlar arası kösele görünümü almış haldedir. Fetuslar mumifiye (mumyalaşma) ya da otolize (çürüme, bozulma) olmuş haldedir. Özellikle koçlarda epididymitis’e sebep olur. Enfekte koçlar hastalığın yayılmasında önemlidir.
 

Cache Valley Virus


   Şiddetli abort salgınlarına sebep olur. Sinekler ile bulaşır. 0-28 günlük gebeliklerde embriyonal ölümlere sebep olur. 45 günlükten büyük gebeliklerde herhangi bir olumsuz etkisi yoktur. 28-45 günlük gebeliklerde A-H sendromu denilen merkezi sinir sisteminin de etkilendiği çeşitli doğmasal anomalilerin görüldüğü doğumlara sebep olur. Enfekte koyunlar herhangi bir klinik belirti göstermezler ve hastalık sonrası uzun yıllar devam eden bir bağışıklık kazanırlar. Cache Valley virus hastalığı Akabane hastalığına benzer, ancak sadece koyunları etkiler. Akabane ek olarak sığırları da etkiler.
 

Campylobacteriosis (Vibrio, vibriosis)


   Yaygın abort etkenlerinden biridir. Gebeliğin son ayında abort, ölü doğum ve zayıf yavru doğumları ile karakterizedir. Abort sonrası annelerde metritis şekillenir. Aşılama, hastalıktan korunmada önemli avantajlar sağlar. Aşılama koç katımından 60 ve 90 önce iki kez uygulanır. Hastalık abort yapmış annenin vaginal akınları, atık yavru ve zarları ile çevreye yayılır. Korunmada hastanın ayrılması ve dezenfeksiyon önemlidir. Oxytetracycline kullanımı abortları engelleme yardımcı olabilir. Hastalık 4-5 yılda bir tekrarlama eğilimindedir. Hastalık zoonotiktir ve insanlarda enteritise sebep olur.
 

Chlamydia (enzootic abortion, EAE)


   Gebeliğin son ayında abort ve doğum sonrası kısa sürede ölen yavru doğumları ile karakterizedir. Kotiledonlar arası koyu kahverengi bir sıvı ile kaplı ve kırmızı kahverengi nekroz odakları ile karakterize plasentitis vardır. Ayrıca koyunlarda artrit ve konjuktivitise neden olur. Etken kuzularda akciğer enfeksiyonlarına da sebep olur. Abort yapmış koyunlar sürekli olarak enfekte kalırlar ve hastalık kaynağı olarak görev yaparlar. Özellikle yumurtlamadan 2-3 gün öncesi ve sonrasında etkeni yayarlar. Bu sebeple koçlar bulaşmada önemlidir. Oxytetracycline uygulamaları hastalığın durdurulmasında ve önlenmesinde faydalıdır. Aşılama koç katımından 2 ay önce 30 gün ara ile iki kez uygulanır. Zoonozdur. Hamile bayanların dikkat etmesi gerekir.
(Devam edecek)

YORUM EKLE