Kur korumalı TL mevduat sisteminin KKTC’ye yansımaları

Türkiye’ de yaklaşık 10 gün önce alınan kararla, birikimlerini TL mevduat olarak değerlendiren vatandaşların kurlardaki oynaklık karşısında mağdur olmaması için kur korumalı TL mevduat uygulaması uygulanmaya başlandı.
Bu uygulamanın, TL mevduatlarının dövize kaymasını önlemek ve mevcut döviz mevduatların TL’ye dönüşmesi için yapıldığını biliyoruz. Türkiye’ de birçok uzman, bunun bir çeşit örtülü faiz artırımı olduğunu seslendiriyor. Yeni sistemin Türkiye ve KKTC piyasalarına yapacağı yansımaları süreç içinde göreceğiz.
TC Merkez Bankası, yayınladığı yeni tebliğ ile döviz hesabını bozdurana bir kereye mahsus destek vereceğini duyurdu. Yapılan açıklamanın devamında uygulamanın içeriğine dair aşağıdaki bilgiler aktarıldı.
ABD Doları, Euro ve İngiliz Sterlini cinsinden döviz hesabı bulunan yerleşik gerçek kişiler, söz konusu hesaplarını vadeli Türk Lirası mevduat hesabına dönüştürmeleri halinde destekten yararlanabileceklerdir. Hesaplar; 3, 6 ve 12 ay vadeli olarak açılabilecektir.
Açılacak Türk Lirası vadeli hesaplara işleyecek faiz ile hesap açılışı ve vade sonundaki kur değişim oranı kıyaslanarak yüksek olan oran üzerinden mevduat sahibine ödeme yapılacaktır. Hesap açılışındaki kur ile vade sonu kurunun ne olduğuna bakılmaksızın anapara ve faiz tutarı müşteriye banka tarafından ödenecektir.
Vade sonu kuru üzerinden hesaplanacak tutar, anapara ve faiz tutarından büyükse; aradaki fark TL olarak TCMB tarafından karşılanacaktır. Vadeden önce hesaptan para çekilmesi durumunda destekten faydalanılamayacaktır.
Sadece gerçek kişiler bu hesabı açtırabilecek. Hesabın faizi en az Merkez Bankası politika faizi kadar olabilecek. Oluşacak gelirden stopaj kesintisi yapılmayacak. Dövizin TL’ye çevrilmesi sırasında ve kur farkı hesaplamaları için Merkez Bankası’nın ilan ettiği kurlar kullanılacak.
Dövize endeksli mevduat hesaplarının devreye alınması ve TC Merkez Bankası’nın da aynı zamanda piyasaya döviz satmasıyla kurlarda çok hızlı bir gerileme ile yüzde 40-50 civarında bir düşüş görülmüştü. Fakat son günlerde döviz kurlarında yeniden yükselişe tanık olduk. Bu durum da hem sektörleri, hem de vatandaşları tedirgin ediyor.
Uzmanlar, kur korumalı mevduat hesabı uygulaması ile Türkiye’de TL cinsi mevduatlarda yaklaşık 24 milyar TL artış olduğunu belirtiyorlar.
Öte yandan, piyasada bu uygulama devam ederken, piyasa faizi ile politika faizi arasında bir uyum görünmüyor. Türkiye’ de politika faizi yüzde 14 iken, bazı özel bankalarda TL mevduat faizleri yüzde 19-20 bandına yükselmiş durumdadır.
Yılsonu yaklaşırken bankalar bilançolarını korumak amacıyla TL mevduatına ihtiyaç duydukları için, faiz oranlarını cazip hale getirmek istiyorlar ve böylece de mevduat faizleri de artıyor.
Bu durum, kredi faizlerine de yansıyor. Kamu bankalarında kredi faizleri yüzde 18-19 düzeyinde seyrederken, özel bankalarda kredi faizlerinin yüzde 27-29 bandına geldiği uzmanlar tarafından belirtiliyor. KKTC’ de ise kredi faizleri yüzde 24-27 bandında seyrediyor.
KKTC’de ise özellikle mevduat faizleri Türkiye’nin altında kalmış görünüyor. Bu durumun ve piyasaya yansımalarının, bizim bankacılık sektörümüzde sıkıntı yaratmaması için, konu mutlaka derinlemesine istişare edilmelidir.
Bu sistemin kurlarda geçici bir düşüş mü yaratacağı, yoksa kurları dengeye mi getireceği konusunda bir belirsizlik görülüyor ve piyasaya yansımaları merakla bekleniyor. Bilindiği üzere, her türlü belirsizlik piyasayı tedirgin ediyor, yatırımların ve piyasanın canlanmasını engelliyor.
Kur Korumalı TL Vadeli Mevduat Sistemi’nin Kuzey Kıbrıs’a yansıması henüz bilinmiyor. Ülkemizdeki şube ve yerel bankalardaki uygulamanın ise ne şekilde olacağı henüz netleşmiş değil.  
Ülkemizde bu sistem uygulanırken, yerel bankalar ile şube bankaları arasında haksız rekabet oluşmamalıdır. Ayrıca, kur korumalı sistem uygulanırken, oluşacak kaynak ihtiyacını Kamu maliyemizin destek almadan karşılaması zor görünüyor.
Bu konuda Türkiye yetkilileri ile mutlaka gerekli temas ve istişareler yapılmalıdır. Maliye Bakanı ve Merkez Bankası Başkanı’nın Türkiye temaslarında, kur korumalı mevduat sisteminin bizde de uygulanması konusunda fikir birliğine varıldığını öğrendik. Umarım, bu konuda sistem iyi çalışır.
Temennim, bu sistemin, geçici bir rahatlama değil, özellikle kurlarda kalıcı bir denge oluşturmasıdır. Aksi halde, ülkemiz ekonomisindeki pahalılık, satın alma gücünün düşmesi, borçların artması ve yoksullaşma günden güne artmaya devam eder.

YORUM EKLE

banner111

banner34

banner75

banner88

banner110

banner104