Macau Adası ve Kuzey Kıbrıs turizm sektörü benzerlikleri

   Çin’e kadar gidip Hong Kong ve daha sonra Macau Adası ziyaret edilmese olmazdı tabii ki. Guangzhou Havalimanı’ndan kalkan uçağımız yaklaşık bir saat sonra iniş yaptı. İki gün Hong Kong gezilecek ve ertesi gün de feribot ile Macau'ya doğru yola çıkılacaktı. Dolu dolu bir Hong Kong yirmi dört saatinden sonra bir akşam konaklayacağımız Macau Adası’na doğru yola çıktık.

Macau (Makau) Adası, Hong Kong gibi Çin Cumhuriyeti içerisinde özerk bir bölge. Bu nedenle adaya girdiğinizde pasaport kontrolünden geçmeniz şart. Türkiye’den Makau’ya direkt uçuş yok, İstanbul’dan Hong Kong’a, Hong Kong’dan hızlı feribotla Makau Adası’na geçebiliyorsunuz. Hong Kong ile ilgili yazımı yazmadan önce Macau bir ada ülkesi ve turizm potansiyeli ile beni müthiş etkilediği için daha önce yazmaya karar verdim. Ekim den aralık ayları boyunca süren kış mevsimi ziyaretiniz için en uygun zaman. Bahar ve yaz mevsimlerinde sıcak ve oldukça nemli bir atmosferi var. Eşsiz tarihi mirasları ve doğal güzelliklerinin yanında, çarpıcı bir eğlence dünyasının da içerisinde kendinizi buluyorsunuz.

Macau, Çin’in güney kıyısında bulunan küçücük bir ada. 20 Aralık 1999 tarihine kadar Portekiz’e bağlı sömürge idi. Bu tarihten sonra ayni daha önceleri İngiliz sömürgesi olan Hong Kong gibi Çin Halk Cumhuriyeti’ne bağlı özel yönetim bölgesi olmuştur. Ağustos ayında başlayan hükümet karşıtı gösteriler umarım bu sevimli adaya da sıçramaz. Ülkenin düşünün ayrı bir para birimi ve bayrağı bile var. Aynı adlı yarımadada, (Guangzhou) 115 km kadar doğusunda, Hong Kong’un batısında, (Zhu Jiang) Cu Ciang Irmağı kıyısında yer alan Makau, Taipa ve Coloane adalarını da içermektedir. Müthiş bir şehir plancılığı, devasa turizm yatırımları ve nefis tropik bir ada. Feribot ile Hong Kong vapur iskelesinden adaya varışınız yaklaşık 35-40 dakika ve lüks katamaranlar içerisinde hiç denizi hissetmeden ilerliyorsunuz. Adaya vardığınızda, pasaport işlemlerinden sonra dışarıya adım atar atmaz sıra sıra dizilmiş üstü açık renkli renkli otellerinin reklamlarının yapıldığı otobüsler sizleri karşılıyor. İstediğinizi hangi otele gideceğiniz bakılmaksızın ücretsiz kullanabiliyorsunuz. Bizim otelimizin (Venetian Macau Resort) otobüsleri en güzel logosu ile adeta bizlere merhaba diyordu çünkü karşımızda Mağusa Otello kalesi üzerinde bulunan kanatlı aslan motifinin aynısı tüm Macau sokaklarını süslüyordu. Bu aslanın adı Venedik Aslanı olarak da bilinmektedir. Yazımın esas temelini oluşturacak satırlara gelelim.

Macau Venetian Resort

Macao; modern, yatak kapasitesi yüksek ve oteller arası geçiş imkânlar ile bir Las Vegas olmaya başlamış. Büyük oteller ve tabii ki casinolar.

Çin Amerikan ortak yapımı üç bin odalı evet yanlış değil tam altı bin yatak. Amerikalı Casino aşığı bir Amerikalı yatırımcı geliyor Macau`ya ve, İtalya`nın aşk ve kanallar diyarı Venedik temalı bir casinolu otel yapıyor ki ne otel. Otelin içerisine en az kırk elli bin bin metre kare büyüklüğünde casino yapıyorlar.(yaklaşık 2-3 stadyum büyüklüğünde).Venedik algısı yaratmak için içinden Venedik kanalı geçen alışveriş merkezi var. Venedik caddelerinde sağlı sollu dükkanlar arasında geziyormuş izleniminde dünyanın en ünlü markalarını (Dior, Luis Vitton, Prada, Cavalli, Balenciaga, Cartier, Rolex vs) bulduğunuz hepsinin tek bir çatı altında toplandığı müthiş bir merkez. Tüm tavan gergi tavan sistemi ile yapılmış ve sanki gökyüzü altında dolaşıyorsunuz. Rahat bizim Girne eski belediye binasından Dome Otele kadar uzanan kapalı bir alan düşünün. Örneğin Louis Vuitton, Dolce Gabbana mağazasını bazı ülkelerde bir şubesi varken burada bir otelde birden fazla mağaza bulabilirsiniz. Bizim otellerimizdeki her şey dahil konseptinin yanında sadece ücretli girebileceğiniz (her biri en az 150 USD dan başlıyor) ala carte,ve diğer özel sanatçıların sahne aldığı showlar vardı. Lobide yürürken keman çalan müzisyen kızlar en az iki saat performans sergilediler. Harika idi gerçekten.

Otel anlaşılacağı üzere gerçekten de çok büyük. Kuzey-güney-doğu-batı olarak ayrılmış. Hepsinin ayrı lobi ve resepsiyon alanları var. Resepsiyon alanlarının tüm mermerleri üç boyutlu, yürürken sanki havada yürüyorsunuz. Oteller arası geçişler de var. Bir anda kendinizi başka bir otelin lobisinde bulabiliyorsunuz. İçerde çok ünlü markaların satıldığı mağazaların yanında Starbucks, TGI gibi cafeler ve franchise restoranlar mevcut. Çinliler Casino delisi, misafirlerin yüzde yetmişi Çinliler. Feribotlar oteller akın akın Çinlileri ağırlıyor.

Casino sektörünün Macau Adası üzerinde yaşayan yerli halklara olan sosyal etkisi üzerine kualitatif araştırma.

Çok uzun zamandır dile getirdiğim hani beş yüz yataklı birbirini nerede ise taklit eden tesislerin yerini böylesine tematik otellerin yapılması işte bu yüzden. Adamız artık böylesine tesisleri çoktan hak ediyor bence. Turizm sektörümüz de artık bu lüks segmente böylesine devasa casinolu tesisler ile farklılık yaratabilecek potansiyele sahip. 2011 yılında üç akademisyenin yazdığı (Yim King Penny Van, Xin Crystal Lee ve Wen Han Kong) ortaklaşa bilimsel makalelerde yer bulacak nitelikte yaptıkları araştırma neticesi çok önemli ipuçlarını bizlere veriyor. Sonuçlarını bu satırlardan paylaşmak istiyorum. 2002 -2009 yılları arasında yaşanan müthiş yabancı sermaye girişi ile oluşan turizm patlamasının sosyal boyutunu araştırmışlar. Bu araştırma rekreasyon, leisure, ve eğlence sektörünün yarattığı gelişimi ve bunun sonuncunda meydana gelmesi muhtemel adli olaylar, trafik sorunu, aşırı nüfus artışı, şehir planlaması, alt yapı, küçük orta boy işletmeler gibi gelişimleri de ölçmeyi başarmışlar. Tabii ki Teo ve Mouffakir gibi bilimsel araştırmacıların da bu alanda yaptıklarından da faydalanmışlar. Öncelikle olumlu olan sosyal gelişmelere bakalım. Müthiş bir devlet vergi sistemi kurulmuş. Xinhua Haber Ajansı’nın 2008 yılında açıkladığına göre sadece casino lisansının liberalleşmeye başlamasından sonra ülkenin maliyesine 13,6 milyar USD para girmiş. Bu para ile 2008 yılında patlak veren global ekonomik krizden hiç etkilenmemişler. Turizm sektöründe çalışan ortalama bir servis elemanının maaşı 2002 yılında 580 USD iken bu rakam 2009 yılında 1081 USD’a çıkmış. Casino sektöründe çalışanlar ise, 2400 USD’dan 3612 USD’a yükselmiş. Casino sektörünün gelişmesi ile birlikte hafif akım tren sistemi kurulmuş ve bu da trafiğe müthiş bir rahatlama getirmiş. Bu sistem özellikle diğer iki küçük adaya Taipa ve Co Tai`ye ulaşımı kolaylaştırmış ve turizm açısından alternatif destinasyonların ulaşımını turistler açısından kolaylaştırmış. MGTO (Macau Government Tourist Office) 2010 yılında elde edilen verilere göre de sadece casino sektörü gelişmemiş, buna paralel olarak eğlen-dinlen alanları, spor fasiliteleri, parklar, restoranlar, hatta karaoke yapan barlar bile iki katına yükselmiş. Yukarıdaki satırlarda da belirttiğim gibi sadece alış veriş alanları 28 bin metre kareden toplamda 390 bin metre kareye yükselmiş. Bizde ortalama bir mağazanın büyüklüğünün 50-60 m2 olduğunu hesap ederseniz kaç dükkân ettiğinin de takdiri size ait. Sadece bir günlük ziyaretten elde edilen günlük gelir toplamda (kişisel bakım, lüks tüketim malzemeleri ve restoranlar yiyecek içecek, vs) 320 USD’dan 450 USD’a yükselmiş. Peki olumsuz etkileri de olmadı mı? Aslında olmuş özellikle yerli halkın yüksek tahsili oranında azalma olmuş. 1886 kişi yüksek tahsili (üniversite seviyesi) 2002 yılında bırakmış iken bu sayı 2007 yılında 2388’e yükselmiş. Ancak burada önemli bir detay var. Çok büyük oranda seçkin personel (iyi eğitimli tecrübeli) ihtiyacı gerektirmeyen bu orta seviyeli istihdam kapısı da yine casino ve eğlence sektörü olmuş. Buna da en büyük gerekçe, kişilerin çabuk bir şekilde iş bulma ihtiyacı ve yüksek gelirler olarak gösterilmiş. Bir diğer sosyal sorun ise Macau Üniversitesi tarafından belirlenmiş. Toplumun sektörde oyun oynayan sayısı % 4,6’dan % 6’ya yükselmiş. Adli vakalarda belirgin bir artış olmuş, bu sayı 2002 yılında 9088 iken, casino lisanslarının liberalleşmeye başlamasından sonra 13,864 rakamına ulaşmış. Trafik ve binalaşmanın da benzer oranda arttığını söylemekle birlikte, tabii ki bu gelişmeleri kanımca eğlence ve casino sektörüne bağlamak çok doğru olmaz açıkçası. Yerel iş gücünün küçük orta boy işletmeleri tercih etmesinde bir sıkıntı olmuş açıkçası çünkü mağazalar yerli personel bulamamaya başlamış. Bunun sebebi ise iyi ücret veren casinolar ve eğlence sektörü olarak gösteriliyor. Macau Asya Pasific bölgesinde yaşanabilecek en iyi yedinci destinasyon arasında ölçülmüş. (ECA International 2010). Bence doğru olmayan bir şey daha var, yükselen emlak fiyatlarını da casino sektörünün büyümesine bağlanmış. Bunun neticesinde de yaşam standartları ve maliyetlerinde de doğal olarak bir artış olmuş.

Özetleyecek olursam, casino ve eğlence sektörünün artışı, Macau`da kişilerin maaş olarak daha yüksek gelirler elde etmesine ve şehirlerin finansal olarak güçlenmesine sebep olmuş. Adanın tamamının alt ve üst yapı olarak çok daha modern bir çehreye kavuşması, eğlence, rekreasyon alanları, restoran, barlar, clubların artması müthiş bir dinamizm getirmiş. Buna bağlı olarak seyahat ve MICE türü iş alanları da gelişmiş. Kongre ve konferans alanları çoğalmış. Casino gelişiminin ve yaşayan halklar arasında daha belirgin bir algı gelişimi için mutlaka hükümet, casino operatörleri, akademik dünya ve üst akılın birlikte hareket etmesinde fayda var diye de ekliyorlar açıkçası. Casino ve eğlence sektörünün daha fazla sosyal sorumluluk ve kaliteli eleman istihdamında hassasiyet gösterilmesi üzerinde duruluyor. Ayrıca “sky is the limit” mantığından sıyrılarak bu modern şehirleşme planlaması yanında daha düzenli bir büyümeye ihtiyaç duyulduğu da gözlerden kaçmamalı.

Tüm bu veriler ışığında, ne kadar da benzer bir yapıda olduğumuzun da bilincine vardım. Gerçekten de Kuzey Kıbrıs ve Macau Adası birbirine yapısal gelişim ve dönüşüm olarak müthiş bir benzerlik göstermekte. Bizim farkımız mı, onlarda olmayan tarihi ve kültürel varlıklarımız.

YORUM EKLE

banner75