Ülkemizde de DNA testleri yapılabiliyor

Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi içerisinde yer alan DNA Laboratuvarı’nda, kriminal vaka ve babalık testleri dışında birçok DNA testi yapılıyor

Ülkemizde de DNA testleri yapılabiliyor
  • 30 Eylül 2018, Pazar 11:25

Ahmet KARAGÖZLÜ

Anne ve babamızdan kalıtsal olarak geçen tüm genetik bilgilerin taşındığı bir molekül olan Deoksiribo Nükleik Asit (DNA) testleri 2010 yılından itibaren ülkemizde de yapılıyor.

Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi’nde bulunan Thalassemia Merkezi’nin içinde faaliyet gösteren DNA Laboratuvarı’nda birçok DNA testi yapılırken, laboratuarda yapılmayan işlemler Türkiye’ye gönderiliyor.

Ülkemizde adli laboratuvarın ve kriminal olaylar ve babalık testlerini yapan cihazın bulunmayışından dolayı söz konusu işlemler dışındaki tüm testler ülkemizde yapılıyor.

Sağlık Bakanlığı’na bağlı DNA Laboratuvarı Sorumlusu Moleküler Biyoloji ve Genetik/Adli DNA Uzmanı Eldem Albayrak, DNA Laboratuvarında izolasyon cihazı bulunmadığından dolayı DNA işlemlerini manuel olarak yapmak zorunda kaldıklarını belirterek, izolasyon cihazı alınması durumunda DNA’yı hiç el değmeden elde etmenin mümkün olduğunu kaydetti.

Moleküler Biyoloji ve Genetik Uzmanı Feriha Gündost Eyyüpler, ülkemizde DNA analizlerinin yapılmadığına yönelik bir inanç olduğunu belirterek, birçok insanın DNA testlerini genellikle babalık testi olarak bildiğini ve bunun sanılanın aksine yanlış bir inanç olduğunu kaydetti.

Eyyüpler, DNA’nın çok geniş bir şey olduğunu belirterek, her şeyin bir DNA’sının olduğunu, ancak DNA Laboratuvarı’nda yapılan testlerin hastanenin genel ihtiyaçlarına göre belirlendiğini söyledi.

Albayrak: DNA Laboratuvarı’nda birçok parametrik test yapılıyor

Sağlık Bakanlığı’na bağlı DNA Laboratuvarı Sorumlusu Moleküler Biyoloji ve Genetik/Adli DNA Uzmanı Eldem Albayrak, Lefkoşa Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi’nde bulunan DNA Laboratuvarı’nın 2006 yılında Kayıp Şahıslar Komitesi’nin 5 yıllık bir projesi ile kurulduğunu belirterek, söz konusu laboratuvarın 2010 yılında Sağlık Bakanlığı tarafından kullanılmaya başlandığını ifade etti.

Albayrak, DNA Laboratuvarı’nda Sağlık Bakanlığı’na bağlı iki kişi olarak 20’nin üzerinde farklı parametreler üzerine çalıştıklarını söyleyerek, laboratuvarda Moleküler Viroloji, Alfa-Thalasemia Mutasyonları, Hematoloji-Onkoloji ve Trombofili Paneli olarak dört farklı alanda hizmet verdiklerini dile getirdi.

“Laboratuvarda en çok moleküler viral testleri yapılıyor”

DNA Laboratuvarı’nda en çok moleküler viral testlerin yapıldığını belirten Albayrak, Moleküler Viroloji’nin içinde de en çok HBV DNA (Kronik Hepatit B Virüs), HCV RNA (Hepatit C Virüs), HIV RNA (HIV virüsünün nükleik asit miktarı) ve CMV DNA (Sitomegalovirüs) testlerinin yapıldığını kaydetti.

Söz konusu DNA testlerin hepatit veya taşıyıcı HIV hastalarının aktif virüslerinin sayısal değerlerini ve viral yükünü gösterdiğini söyleyen Albayrak, “Yani mesela bir hastaya HIV virüsü bulaşmışsa o hastanın vücudundaki virüs sayısını veya virüsün ne kadar yayıldığını yapılan parametrelerle öğrenebiliriz. Bu sayıları bildiğimiz zaman da hastalar ona göre ilaç tedavisi alır” ifadelerini kullandı.

Albayrak, Hematoloji-Onkoloji parametrelerinde ise Onkoloji Bölümü’ndeki belirli kanser hastalıkları için testlerin yapıldığını belirterek, özellikle akciğer ve kolon kanseri için yapılan testlerde hastada belirli mutasyon saptanırsa, hastanın kemoterapi almak zorunda kalmadan yan etkisi olmayan farklı türde ilaçlarla tedavi edilebileceğini söyledi.

Bazı hastaların hamile kaldığı sırada bazı mutasyonlar nedeniyle kanının pıhtılaştığını ve bunun sonucunda da hastanın düşük yaptığını belirten Albayrak, Trombofili Paneli testlerinin de kan pıhtılaşması üzerine yapıldığını dile getirdi.

Albayrak, Alfa-Thalasemia Mutasyonları parametrelerini ise Thalasemia laboratuvarına yardım amacıyla yaptıklarını belirterek, DNA Laboratuvarı’nda insanların üst solunum yolu enfeksiyonlarını taşıdığı virüsleri ve hastaların vücudunda ne kadar viral yükü olduğunu ve viral yükün ne kadar yayıldığını incelediklerini kaydetti.

“DNA işlemleri manuel olarak yapılıyor”

DNA Laboratuvarı’nda izolasyon cihazı bulunmadığından dolayı DNA işlemlerini manuel olarak yapmak zorunda kaldıklarını belirten Albayrak, izolasyon cihazı sayesinde DNA’yı hiç el değmeden elde etmenin mümkün olduğunu kaydetti.

Söz konusu cihaz sayesinde DNA izolasyonunun hemen elde edildiğini belirten Albayrak, bahse konu cihazın iş gücü açısından hem kendilerine yardımcı olacağını, hem de cihaza konulan kanın bir örnekten başka bir örneğe bulaşmasını önleyeceğini dile getirdi.

Albayrak, “Bu cihaz iş şeyinde bize yardımcı olacak bir cihazdır. Bir anda birçok örnekle çalıştığımız için bir örnekten başka bir örneğe kan bulaşmasını engelleyecektir. Biz örnekleri bu cihazımız olmadığı için manuel şekilde yapmak zorunda kalıyoruz. Ayrıca DNA işlemlerinde en uzun kısım izolasyon kısmıdır. Eğer izolasyon cihazı alınırsa bu hem bizim iş yükümüzü azaltacak, hem de bulaşmayı önleyecektir” ifadelerini kullandı.

Albayrak, DNA testleri yapılırken ilk olarak kan veya dokunun izolasyonunun yapıldığını, ardından DNA’nın PCR (Polimeraz zincir reaksiyonu) cihazı sayesinde çoğaltımının yapıldığını ve en son işlem olarak da DNA analizinin yapıldığını sözlerine ekledi.

Eyyüpler: Birçok insan DNA’yı babalık testi olarak biliyor

Moleküler Biyoloji ve Genetik Uzmanı Feriha Gündost Eyyüpler, ülkemizde DNA analizlerinin yapılmadığına yönelik bir inanç olduğunu belirterek, birçok insanın DNA testlerini genellikle babalık testi olarak bildiğini ve bunun sanılanın aksine yanlış bir inanç olduğunu kaydetti.

Eyyüpler, DNA’nın çok geniş şey olduğunu belirterek, her şeyin bir DNA’sının olduğunu, ancak DNA Laboratuvarı’nda yapılan testlerin hastanenin genel ihtiyaçlarına göre belirlendiğini söyledi.

Söz konusu laboratuvarda şu anda tek eksiğin adli genetik laboratuvarı olduğunu belirten Eyyüpler, son zamanlarda ülkemizde babalık testleri için birçok talebin olduğunu ve bu talebin adli genetik laboratuvarlarında karşılanabileceğini ifade etti.

“Organ nakillerinin hızlı bir şekilde yapılabilmesi için cihaz satın alınmalı”

Eyyüpler, organ nakillerinde doku uyuşması için gerekli olan HLA Typing testine ihtiyaç duyulduğunu kaydederek, söz konusu işlemin ülkemizde yapılamadığından doku örneklerinin Türkiye’ye gönderildiğini dile getirdi.

Ülkemizde organ nakillerinin hızlı bir şekilde yapılabilmesi için söz konusu HLA Typing testinin ülkemizde yapılması gerektiğini, bunun için de söz konusu testi yapan cihazın satın alınması gerektiğini söyleyen Eyyüpler, beyin ölümü gerçekleşen bir hastanın organlarının çok uzun süre bekletilemediğini kaydetti.

“Ülkemizde adli genetik laboratuvarı bulunmuyor”

Eyyüpler, DNA Laboratuvarı’nın hizmet verebileceği birçok parametrik testin olduğunu, ancak ülkemizin en büyük ihtiyacı olan adli genetik laboratuvarın bulunmadığını söyleyerek, “Kriminal olaylardan elde edilen emarelerin Türkiye’ye gönderilmeden ülkemizde yapılabilse bu polise de yardımcı olacaktır” şeklinde konuştu.

Adli genetik laboratuvarın kurulması için babalık testini ve kriminal testleri yapabilecek cihaz olan “Genetik Analyzer” cihazının satın alınması gerektiğini belirten Eyyüpler, söz konusu cihazın çok pahalı olduğunu ve cihazın bulunmamasından dolayı da bu testlerin Türkiye’ye gönderildiğini söyledi.

DNA Laboratuvarı’nın şu anda Thalassemia Merkezi’nde hizmet verdiğini belirten Eyyüpler, söz konusu laboratuvarın ayrı bir binada olması ve her odasında farklı alanlarda çalışılması gerektiğini, ancak kendilerinin bir odada tüm işlemlerini yaptığını kaydetti.

Eyyüpler, “Biz bir odada domuz gribi gibi virütik şeyleri çalışırken aynı anda başka şeyleri çalışmak zorunda kalıyoruz. Bu yüzden de laboratuvardaki virüslerin bize bulaşmaması ve onlardan korunmak için laboratuvardaki hava sirkülasyonunu belirli bir seviyede tutmak zorundayız” ifadelerini kullanarak, genetik laboratuvarının ayrı bir binada hizmet vermesi durumunda Moleküler Viroloji ve Hematoloji-Onkoloji gibi laboratuvarların ayrı odalarda olacağını söyledi.

Beğendim 0 Muhteşem 0 Haha 0 İnanılmaz 0 Üzgün 0 Kızgın 0

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yükleniyor

BU HABERİ OKUYANLAR BUNLARI DA OKUDU

YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 12 10 1 1 17 31
2 YENİCAMİ AK 12 9 2 1 18 29
3 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 12 7 0 5 9 21
4 CİHANGİR GSK 12 6 3 3 2 21
5 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 12 6 2 4 1 20
6 GÖNYELİ SK 12 6 1 5 4 19
7 BAF ÜLKÜ YURDU 12 5 3 4 8 18
8 LEFKE TSK 12 5 3 4 0 18
9 ÇETİNKAYA TSK 12 5 3 4 0 18
10 TÜRK OCAĞI LİMASOL 11 5 2 4 8 17
11 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 12 2 7 3 -10 13
12 GENÇLİK GÜCÜ TSK 12 2 4 6 -8 10
13 BİNATLI YSK 12 3 1 8 -10 10
14 GİRNE HALK EVİ 12 2 1 9 -9 7
15 ESENTEPE KKSK 11 2 1 8 -14 7
16 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 12 1 4 7 -16 7
yukarı çık