Yaramaz mı, imdat çağrısı mı?

banner37

Yaramaz mı, imdat çağrısı mı?
banner90
banner99

Psk. Ayla KAHRAMAN

Okulda zorlanan, derslere veya gruba uyum sağlamayı başaramayan, kendini başarısız, dışlanmış hisseden çocuk, aslında “yaramazlık” aracılığı ile imdat demektedir. İçinde bulunduğu çıkmazdan kurtulmak amacındadır ve anneden, babadan, öğretmenden kısaca güçlü gördüğü etrafındaki yetişkinlerden yardım istemektedir.

Çocuğun yardım çığlığı “yaramazlık” olarak algılanan davranışlarla ifade bulabilir. Yetişkine düşen, bu çığlığı fark etmektir. Çığlığın ardında yatan niyet farklı olabilir. Çocuk isteklerini yaptırmak, yetişkin üzerinde egemenlik kurmak, yetersizliği için destek almak, bir sorunu çözmek gibi farklı niyetler ile harekete geçmiş olabilir. Yetişkin, yaramazlık kisvesi altındaki davranışın niyetini anlamalı ve yaramazlığı bir yardım çığlığı olarak değerlendirip çocuğun yanında olmalıdır.

Bu; otoriteyi çocuğa teslim etmek, uygunsuz davranışlarına gereksiz ödüller vermek değildir.

Bu; çocuğun yaşadığı sorunu fark etmek ve onunla beraber çözmeye hazırlanmaktır. Çocuklar, ilgi görmeye çok ihtiyaç duyarlar. İlgisiz kalmaktansa olumsuz davranarak dikkat çekme yoluna gidebilirler. Mesele, olumsuz davranışı ön plana alarak, esas sorunu görememe yanlışına düşmemektir.

Bazen tam tersine çocuk, büyümüş de küçülmüş gibi davranır. Bir yetişkin gibi, ondan beklenenleri yerine getirir. Övülür, iyi davranışları ile anılır. Bu durumdaki bir çocuk, beklenen davranışı; alıştığı ilgiyi görmek adına yapıyor olabilir. Bu durum, ilgi görmek için olumsuz davranışlara sığınan çocuğun durumundan farklı değildir. Her ikisinde de davranışın altında yatan etken kabul edilmek, onay görmek, ilgi çekmektir.

Çocukların “yaramaz” davranışlarına, yetişkinler farklı tepkiler gösterirler. Öfkelenirler, ceza verme gereği duyarlar, konuşmaya çalışırlar. Bazen de, çocuğun “böyle” olduğuna, düzeltilemeyeceğine inanırlar. Anne babalar bazen, çocuğun davranışlarını, kendilerine yapılmış bir haksızlık olarak da alabilirler. Canları acır, gözleri dolar ve hayal kırıklığı yaşarlar. Aslında ebeveyn tepkileri, çocuğun olumsuz davranışlarının nedenini anlamak için ipuçları ile doludur.  Mesela, bizi öfkelendiren ve sonradan pişman olacağımız şekilde davranmayı arzu etmemize yol açan yaramazlıkları düşünelim. Büyük olasılıkla çocuğumuz, otoritemizi reddederek bizi cezalandırmayı amaçlamaktadır. Veya yaramazlığı yaptıktan sonra, uysal bir şekilde yanımıza gelerek, özür dileyen, masum bakışların ardında, içindeki öfkeyi, hedefteki kişiye boşaltmanın verdiği rahatlık vardır.

banner134

Çocuğun hedeflediği, üzmek, öfkelendirmek, öç almak veya sadece ilgi görmek olabilir. Beklediğine uygun davrandığımızda yani üzüldüğümüzde, öfkelendiğimizde veya onunla ilgilendiğimizde amacına ulaşmış olur. Bu nedenle, çocuğun davranışının hedefini anlamamızda büyük fayda vardır. Böylece onun beklediği tepkiyi vermememiz ve davranışın tekrarlama olasılığını düşürmemiz mümkün olur.

Çocuğun olumlu davranış ve ifadelerine dikkat etmek ve üstünde durmak gerekir. Böylece çocuk yaramaz davranışların yerine neyi koyabileceğini öğrenir.

Çocukla çatışmaya girmekten, inatlaşmaktan kaçınılmalıdır. İşbirliği içinde, onun kendini değerli ve önemli hissetmesine yönelik paylaşımlara dikkat çekilmelidir. Çocuklar, büyükleri taklit ederler. Özellikle, kararlarda söz sahibi olan büyüklerinden çok etkilenirler. Bu durumda, onun da bazı konularda kendi kararlarını verebilmesini sağlayacak paylaşımlar ve yönlendirmeler; çocuğun anne baba otoritesine ve daha sonra okul kurallarına uyumunu kolaylaştıracaktır.

 Özellikle onun kendini utanç içinde hissetmesine ve dışlanmasına neden olabilecek ceza uygulamalarından kaçınılmalıdır.

Çocuğun sevildiğine ilişkin tam inanca sahip olması gerekmektedir. Bu onun kendini değerli, yeterli ve iyi hissetmesi için şarttır.
 

Güncelleme Tarihi: 06 Mart 2021, 13:00
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner111

banner34

banner75