Sigorta yaptırırken bilmemiz gerekenler

   Bir ülkede kişi başına düşen sigorta prim miktarı, o ülkenin ekonomik ve sosyal gelişmişliğiile doğru orantılıdır.

   KKTC sigortacılık sektörüne baktığımızda KKTC Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği verilerine göre 2017 yılında(hayat dışı primler toplamı hariç)240 milyon187 binTürk Lirası prim hasılatı gerçekleşmiştir.

   2017 ortalama ABD Dolar kuru 3,64679 ve DPÖ tarafından hesaplanan 351,965 nüfus verisine göre KKTC’de kişi başına sigorta prim ödemesi 187.- ABD Dolar’dır.

   Öte yandan 2018 yılı verilerine dayanılarak yapılan bir çalışmaya göre; dünyada kişi başına sigorta prim ödemesi ortalaması 662.-  ABD Doları olmuştur.

   Aynı çalışmaya göre; Türkiye’de kişi başına sigorta primi ödemesi 153.- Bulgaristan’da 164.-ABD Doları iken, İsviçre de kişibaşına sigorta primödemesi 7 bin 934ABD Doları olarak hesap edilmiştir.

   Yukarıda belirttiğim ortalamayla Türkiye; değerlendirmeye alınan 88 ülke arasında 63’üncü sırada yer bulmuştur. İflas etmiş Yunanistan’da bu rakam Türkiye’nin üç katından fazla olup kişi başına düşen sigorta prim ödemesi 478.- ABD Doları’dır.

   Milli gelir dikkate alındığında ise Türkiye 88 ülke arasında 70’inci sırada bulunuyor.

   Prim üretiminin milli gelire oranının en yüksek olduğu ülkeleriekonomik ve sosyal gelişmişlikleriyüksek olan ülkeler teşkil ediyor.

   Başta İngiltere, Danimarka, Hollanda ve Japonya olmak üzere birçok gelişmiş ülkede sigorta prim üretimi milli gelirin yüzde 10’undan fazladır.

   Prim üretiminin milli gelire oranı ne yazık ki yüzde 1’in altında olan bazı zengin ülkeler de vardır.

   Halkı Müslüman olan bu ülkelerdeki durumu halkınkadercilik anlayışlarının bir yansıması olarak görebiliriz.

   Suudi Arabistan’da sigorta prim üretimi milli gelirin yüzde 1,1’i iken bu rakam Katar’da yüzde 1 düzeyinde bulunmaktadır.

   Genel manada sigorta, kişilerin karşılaşabilecekleri zarar ve gelir kaybına yol açabilecek durumların ekonomik sonuçlarından kendilerini koruyabilmek için risklerini belli bir prim karşılığında sigorta şirketlerine devretmesisistemidir.

   Sigorta sistemi sayesinde kişiler, karşı karşıya bulundukları tehlikelerin doğurabileceği parayla ölçülebilen zararlarını, küçük miktarlarda ödedikleri primler karşılığında güvence altına almaktadırlar.

   Gerçeği ifade etmek gerekirse Türk insanına sigorta yaptırmakmaalesef külfet gibi geliyor.Sigorta çoğu kişi için katlanılmaz birgider olarak görülüyor.Bunun yanında sigorta yaptırarak mağduriyetini önleyen binlerce kişinin varlığı da bir gerçek.

   Zenginlerin sigorta yaptırıp yaptırmaması ayrı bir konu. Ancak gelir seviyesi düşük veya sabit gelirli kişilerin sigorta yaptırmalarıher zaman çok önemli. Çünkü bu kişilerin olası kayıplarını maddi güçleri elvermediği için tekrar yerine koyabilmesi pek mümkün değildir.

   Sigorta genel bir ihtiyaçtır.  Neredeyse her gün bir kaza riski ile karşı karşıyayız.

   Sigortanın kapsamadığı bir alan da yok gibi. Bir tek uzaydan düşecekgöktaşının bize vereceği zarar sigorta şirketleri tarafından karşılanmıyor gibi. Geri kalan tüm riskler sigorta şirketlerinin güvencesi altında yer alıyor.

   Dünyanın dört bir yanında faaliyet gösteren sigorta şirketleri sundukları çeşitli sigorta ürünleri sayesinde her gün milyar dolarlarla ifade edilebilecek meblağlara güvence sağlıyorlar. Kişilerin riskleriniüstleniyorlar.

   Bu riskleri nasıl karşılıyorlar diye soracak olursanız. Cevap vereyim. Bir kere sigortalanan risklerin tümün gerçekleşmesi mümkün değildir. Büyük sayılar kanunu bize bunu söylüyor. Bu varsayım yüz yıllardan beri bilinen bir durum.

   Hal böyle olmasına karşın milyar dolarları, trilyon doları ödeyebilecek Reasürans şirketleri vardır. Bu noktada yerel sigorta şirketleri taşıdıkları riskleri bu dev sigorta şirketleri ile paylaşarak teminat sağlıyorlar.

SİGORTA YAPTIRIRKEN DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

   Sigorta şirketlerince teminat altına alınan,riskin piyasa değeridir. İdeal olanda, sigorta bedelinin sigorta değerine eşit olması, yani poliçenin piyasadaki alım satım değeri ile düzenlenmesidir. Böylece sigortalı, hasar halinde tazminatını eksiksiz alabilecektir. Ancak bu eşitliğin olmaması durumunda ödenecek tazminat miktarında önemli sorunlar ortaya çıkacaktır.

Sigorta Bedeli = Sigorta Değeri. İDEAL DURUM

Sigorta Bedeli > Sigorta Değeri. AŞKIN SİGORTA

Sigorta Bedeli < Sigorta Değeri. EKSİK SİGORTA

SİGORTA BEDELİ(INSURANCE COST)

   Poliçede yazılı olan meblağ olup, hasar halinde sigorta şirketinin ödeyeceği en yüksek miktarı ifade etmektedir.

Sigortacınıza tam ve eksiksiz bilgi veriniz

   Sigorta sözleşmeleri sigortalının beyanı esasına göre düzenlenmektedir.

   Poliçenin ihtiyacınızı tam olarak karşılayabilecek bir şekilde düzenlenmesi için tam ve eksiksiz beyan çok önemlidir. Beyanın gerçeğe aykırı ve eksik olması halinde sigorta şirketinin sigorta poliçesini iptal edebileceğini hiçbir zaman akıldan çıkarmayınız.

   Yaptıracağınız poliçe, güvence altına almak istediğiniz riskleri tümüyle kapsayabilecek mi? Bu nedenle sigorta şirketince hazırlanacak teklifi dikkatlice incelemek ve alacağınız poliçeye ilişkin doğru bilgilenmiş olmak her zaman önemlidir.

   Ödeyeceğiniz pirim tutarı da güvence altına almak istediğiniz risklerinizleilişkilidir ve size bir göstergedir. Bu durumsigorta şirketlerinin aynı riske karşı farklı primler çıkarabilmesine neden olur. Prim karşılaştırması ve aynı risk için; farklı sigorta şirketlerden teklif almaktan çekinmeyiniz.

   Poliçeniz oluşturulduktan sonra, poliçede yer alan bilgilerin doğruluğunu mutlaka kontrol ediniz.

   Aşağıda yazımın muhtelif yerlerinde geçen zıya sözcüğü ile karşılaşacaksınız. Zıya sözcüğü yitik, kayıp anlamına gelmektedir. Ziya sözcüğü ise ışık, aydınlık anlamındadır.

   İki sözcük arasındaki fark noktalama işareti olup, birbiriyle karıştırmamak lazım.

   Gelin bu noktada bilmenizde yarar gördüğüm bazı deyimleri teker teker ele alalım.

Aşkın Sigorta  (Over Insurance)

   Aşkın sigorta deyimi, tazminat poliçelerinde söz konusu olan bir kavramdır. Poliçedeki sigorta bedelinin, sigorta konusunun gerçek ve makul değerinin üzerinde olması halidir.

   Sigorta temel prensibine göre amaç; sigortalının uğradığı maddi kaybın giderilmesi olmakla birlikte, çeşitli nedenlerle sigorta bedeli, sigortalı tarafından gerçek ve makul değerin üzerinde beyan edilmektedir.

   Ancak, sigorta şirketi tam zıya durumunda, o malın gerçek değerini ödemek veya yerine koymak durumunda olduğundan, sigortalı olması gerekenden fazla prim ödemiş olmaktadır.

Eksik Sigorta  (Under Insurance)

   Poliçede yazılı sigorta bedelinin, sigortaya konu olan malın gerçek ve makul değerinin altında olması durumudur. Sigortalı, bilmeyerek veya daha az prim ödemek maksadıyla malın gerçek değerinin altında bir beyanda bulunmaktadır.

   Eksik sigorta halinde sigortalı uğradığı maddi kayıplarını, tam anlamıyla giderilmesi prensibinden yeterince yararlanamamaktadır.

   Örneğin, tam zıya halinde, sigorta şirketinin ödeyeceği en fazla miktar, poliçede beyan edilmiş sigorta bedeli kadar olacaktır. Kısmi hasarlarda da aynı durum söz konusudur ve sigorta şirketinin ödeyeceği en fazla hasar miktarı, eksik sigorta bedelinin, olması gereken sigorta bedeline oranı kadardır.

Mutabakatlı Poliçe (Agreedvalue/Valued Polıcy)

   Sigorta sözleşmesinin tarafları olan sigortalı ile sigorta şirketi tarafından, üzerinde mutabık kalınmış, tam zıya halinde sigortalıya ödenecek olan bedeldir.

Mutabakatlı değer, sigorta poliçesi düzenlendiği sırada belirlenmekte, poliçe süresi içerisinde meydana gelebilecek piyasa dalgalanmalarından etkilenmemektedir.

   Tam zıya halinde sigortalıya ödenecek olan bedelin başlangıçta belirlenmiş olması, olası bazı sigorta sahtekârlıklarının da önüne geçmektedir.

   Mutabakatlı poliçe, yangın, nakliyat ve tekne sigortalarında sık olarak kullanılmaktadır.

Bütün Tehlikeler (All Rısks)

   Birçokdalda uygulanan ve sigortalının alabileceği en geniş teminat türüdür. Teminatın adı bütün tehlikeler olmasına karşın, karşılaşılabilecek bütün tehlikelere karşı sigortalıya koruma sağlayan bir teminat değildir.

   Bu tür poliçeler, kişilerin artan sigorta ihtiyaçlarına cevap vermek üzere oluşturulmuşbir dereceye kadar yeni ürünlerdendir.

   Poliçenin, istisnalar bölümünde, hangi tehlikelere karşı koruma sağlamadığı tek tek sayılır ve bu istisnaların dışında kalan tüm tehlikelerin teminat altında olduğu belirtilir.

   Bu özelliğinden dolayı bu poliçeler, Bütün Tehlikeler (AllRisks) Poliçesi olarak isimlendirilmektedir.

Kısmi Hasar (Partial Loss/Particular Average)

   Sigorta konusu olan şeyin, adından da anlaşılacağı üzere kısmen hesaplanmasıdır. Ancak, bir hasarın kısmi olup olmadığını belirleyen bir ekonomik sınır söz konusudur ve bu sınır sigorta şirketi açısından çok önemlidir.

   Sigorta konusu olan şeyin kısmen hasara uğraması durumunda dahi, tamir ve diğer masraflar toplamının sigorta bedeline göre yüksek bir oran tutması, diğer bir deyişle tamirinin ekonomik olmaması durumunda tam zıya çözümüne gidilebilmektedir.

   Buna göre, bir hasarın kısmi nitelikte olup olmadığını belirleyen etmen, tamir bedelinin sigorta şirketi açısından ekonomik olup olmamasıdır.

Coğrafi Sınırlar (Terrıtorial Limits)

   Sigorta poliçesinin yürürlükte olduğu coğrafik alandır.KKTC ve Güney Kıbrıs arası kara geçişlerinde yaptırılması zorunlu motorlu araç sigortalarında olduğu gibi.

   Ülkenizde yaptırdığınız sigorta poliçesi sınırdan geçişlerde öteki coğrafi alanı kapsasa dahi gidilen coğrafi alan ülkesi nazarında geçerliliği yoktur.

   Gidilen ülkenin yasalarına göre sigorta yaptırmanız gerekmektedir.

Gerçek Tam Zıya (Actual Total Loss)

   Sigorta konusu olan şeyin, sigorta teminatı kapsamındaki tehlikelerden birinin gerçekleşmesi durumunda tamamen kullanılamaz veya onarılamaz hale gelmesidir.

  Bu durumda, sigorta şirketinin azami sorumluluğu, sigorta poliçesi üzerinde yazan miktar kadardır. Bir binanın yanması veya depremde yıkılması, bir geminin batması gerçek tam zıya örneklerindendir.

Kloz(Clause)

   Poliçenin bir bölümü veya poliçeye ekli özel koşuldur.  Taraflar arasındaki sözleşmenin gerçek sınırlarını belirlemek amacıyla kullanılmaktadır.

Prim (Premıum)

   Herhangi bir riske ilişkin olarak, sigorta şirketinin vermiş olduğu teminata karşılık olmak üzere, sigortalı veya sigorta ettiren tarafından para olarak ödenen bedeldir.

   Sigorta sözleşmesinin en önemli unsurlarından birisidir ve sözleşmenin diğer bütün şartları yerine getirilmiş olsa dahi, primin ödenmemesi, birçok durumda sigorta sözleşmesinin yürürlüğe girmesini engelleyen bir durumdur.

   Prim, risk primine ek olarak genel giderler, komisyonlar, sigorta şirketinin bu iş dolayısıyla katlanmak zorunda olduğu tüm maliyetler ilesigorta şirketinin faaliyet karını içermektedir.

Risk Primi (Risk Premium)

   Eldeki istatistiklere dayanılarak hesaplanmış olası hasar miktarı ve hasar giderlerini karşılamak üzere hesaplanmış net prim miktarıdır. Tehlike primi olarak da isimlendirilir.

BİRDEN FAZLA SİGORTA(MULTIPLEINSURANCE)

Müşterek Sigorta (Coinsurer)

   Aynı yararın, aynı zamanda, aynı risklere karşı, aynı süreler için, birden fazla sigorta şirketine sigorta ettirilmesi haline müşterek sigorta denir. Sigortaşirketlerinin her biri, sigorta bedelinin tamamına karşı sigorta ettiği bedel oranında sorumlu olur.

Çifte Sigorta (Doubleinsurance)

   Değerinin tamamı sigorta ettirilmiş bulunan bir mal üzerindeki yarar; sonradan aynı kimse tarafından aynı risklere karşı sigorta ettirilemez. Bu sigortacılığın temel prensibidir. Sigorta ettirilir ise ancak aşağıdaki hal ve koşullarda geçerli sayılır.

   Sonraki ve önceki sigorta şirketleri uygun görüp, rıza gösterirlerse;

   A. Sigorta ettiren kimse önceki sigortadan doğan haklarını ikinci sigorta şirketine devir ederse veya o haklardan feragat etmiş ise, bu takdirde devir veya feragatin ikinci sigorta poliçesine yazılması gerekir. Yazılmaz ise ikinci sigorta sözleşmesi hükümsüz sayılı.

   B. Sonraki sigorta şirketinin ancak önceki sigorta şirketinin ödemediği tazminattan dolayı sorumluluğu koşul olarak konulmuş ise bu durumda önceden yapılmış olan sigortanın ikinci sigorta poliçesine yazılması lazımdır.Yazılmaz ise ikinci sigorta sözleşmesihükümsüz sayılır.

Kısmi Sigorta(Partial Insurance)

   Sigorta olunan yararıntamamı önceki sözleşme ile temin edilmemişse bu yarar, geri kalan kısmına kadar bir veya birkaç defa daha sigorta ettirilebilir.

   Kısmi sigortada, sigorta bedelinin sigorta değerini aşması halinde sigorta değerini aşan kısım tarih sırası dikkate alınarak, sonraki sigortaşirketi tarafından yapılan sigortalar geçersiz hale gelir

Muafiyet (Exemption)

   Sigortalının hasarın bir kısmına katılmasıdır. Hasar halinde sigortalıya belli bir meblağın ödenmemesi anlamına gelen bu uygulamada, primler de muafiyetsiz sigortaya oranla daha düşük belirlenir.

Tenzili Muafiyet (Deductıble Franchise)

   Belirlenen muafiyet rakamına kadar olan hasarların ödenmediği, yalnız geçen meblağın ödendiği muafiyet türüne verilen isimdir.

Entegral Muafiyet (Franchise)

   Belirlenen muafiyet rakamına kadar olan hasarların ödenmediği, geçen hasarların ise kesintisiz ödendiği muafiyet türüne verilen isimdir.

Son Söz: Gelecekte ne olacağı bilinmez, ancak önlem alınabilir.

.

YORUM EKLE

banner96