banner6

“Totemim var benim!”

banner37

Uzman Klinik Psikolog Güncel Masaroğulları, totemin sporcu psikolojisi üzerindeki öneminden bahsetti.

“Totemim var benim!”
banner150 banner150 banner151 banner152

Ahmet ÖZYAŞAR


Totem, ilkel toplumlarda topluluğun ondan türediğine inanılan ve kutsal sayılan hayvan anlamına gelirken, günümüzde totem kelimesinin anlamı ve totem inancı ilkel kabilelerdekinden tamamıyla farklıdır. Her hangi bir sebep olmadan şekillerden veya siluetlerden fayda ve iyilik beklemek, menfaat sağlamak için kullanılır. Bu düşüncenin gerçek olduğunu kabullenmeyerek bu durumdan medet umma durumuna ise “totem yapmak” adı verilir. Hiçbir dini inanışla ilgisi yoktur. Bir şekilde o nesnelerin veya durumun uğur getirdiğine inanılır.


Totem yapmak için öncelikle gerekli olan şey, kişinin bir isteği olmasıdır. Tutulan futbol takımının maçı kazanması, bir oyunda galip gelmeyi, gireceği sınavı başarıyla geçmeyi istemek gibi durumlar sonucunda ortaya çıkar. Fakat kişi isteğinin gerçekleşmesi için bir çabada bulunmuyorsa, yani çaresiz bir durum içindeyse totem yapma durumuna sıkı sıkıya sarılır. Örneğin; tuttuğu takımın maçı kazanması için hiçbir çaresi olmayan kişi tamamıyla yaptığı toteme inanabilir. Peki insanlar neden totem yapar? Sadece başarmak için mi? Yoksa başarıya olan inancı artırmak için mi? Bu konu ile ilgili Uzman Klinik Psikolog Güncel Masaroğulları’ndan görüş aldık.

Totem psikolojik bir olgudur


Uzman Klinik Psikolog Güncel Masaroğulları, totemin psikolojik bir olgu olduğunu ve bunu anlamın yolunun psikolojiden geçtiğini belirerek, psikolojinin insan davranışlarını ve zihinsel süreçleri inceleyen ve bunları altında yatan nedenleri araştıran bir dalım dalı olduğuna dikkat çekerek, toteminde bu çerçeve içerisinde değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Totemin kişinin arzu ettiği bir durumu elde etmek için belli ritüeller yapması olduğuna dikkat çeken Masaroğulları, bunu yapmalarının da en büyük sebebi kişinin olayı kontrol etme şansının azalması olduğuna dikkat çekti.

Birçok totem çeşitleri vardır


Uzman Klinik Psikolog Güncel Masaroğulları, totemin ilkel çağlardan beridir insanlık hayatında var olduğunu fakat günümüzde totemin hayatımıza daha çok spor ile girdiğini belirtti. Özellikle spor yapan veya izleyen kişide başarılı olmak adına birçok totemler yapıldığını, bunlara örnek olarak aynı kıyafeti giymekten de tutun da, maç oynarken veya izlerken yapılan hareketlere kadar çoğalabileceğini söyledi.

Kişiler ne zaman totem yapar?


Masaroğulları, özellikle belirsiz olan durumlarda totem yapıldığını, yani sonucun belirsiz olduğu ve elde edilecek sonucun kişi için önemli olması bireyi totem yapmayı ittiğini belirterek, aslında herkesin totem yapmadığını, burada kişilik özelliklerinin devreye girdiğini, eğer birey çevreyi kontrol edilebilir olarak görüyorsa, oyundan önce kendini gergin hissettiğini ve bu gerginliği maç içerisinde azaltma adına totem yaptığını söyledi.

Totemde ihtimaller hep devreye girer


Uzman Klinik Psikolog Güncel Masaroğulları, sporcunun oyunda kazanmak içgüdüsüyle totem yaptığını, bu toteminin tuttuğu zamandan sonra, diğer totemlerinin tutmadığı zamanlarda bile hep kazanma ihtimaline odaklanarak totem yapmaya devam ettiğini ve bu durumun sporcu da bir davranış haline geldiğini belirtti.

Totem sporcuda gerginliği azaltıyor


Totemin tamamen psikolojik bir olay olduğunun altını çizen Masaroğlulları, yapılan çalışmalarda totem yapmanın oyun öncesi ve sırasında sporcuyu ciddi şekilde rahatlattığını ve gerginliğini azalttığını belirtti. Totem yapmakla sonucu etkileyemeyeceğinin bilinmesine rağmen sporcunun totem yapmaya devam ettiğini dikkat çeken Güncel Masaroğlulları, bunun da en büyük sebebinin sporcunun inancı olduğunu söyledi.

Bilimsel çalışmalar totemin öneminden bahsediyor


Uzman Klinik Psikolog Güncel Masaroğulları, başarılı sporcular üzerinde yapılan bir çalışmada, sporcuların oyun öncesi psikolojik gerginlikler yaşadıklarının görüldüğünü, oyunun kendisinin birçok duyguyu, düşünceyi ve fizyolojik tepkiyi aktive ettiğini ve bu ortamlarda sporcunun rahatlama adına maç içerisinde totem yapabileceğine dikkat çekerek, bilimsel çalışmalarında totemin sporcu üzerinde ki öneminden bahsettiğini belirtti.

Maça göre totemin önemi artabilir


Masaroğlulları, totemin sporcunun üzerindeki gerginliği alma durumundan yola çıkarak, sporcunun maçın önemi ve gerginliğine göre toteme daha fazla inanabileceğini belirtti. Önemli karşılaşmalarda sporcunun stresinin daha arttığından dolayı kazanma isteğinden dolayı toteme daha çok başvurabileceğinin altını çizen Güncel Masaroğulları, bu durumun da sporcu üzerinde ki baskıyı ciddi şekilde azalttığını söyledi.

Sporcu yetenekten fazla şansa inanabiliyor


Yetenek düzeyi eşit olan durumlarda sporcunun kimin kazanacağı belli olmadığı için totem yapmayı daha da çok önemsediğinden bahseden Uzman Klinik Psikolog Güncel Masaroğulları, bu noktada sadece yeteneğin değil aynı zamanda şans faktörünün de önemli ölçüde devreye gireceğine inanan sporcuların totem yaparak durumu kendi lehlerine kontrol altına almaya çalıştıklarını belirtti.

Totemler kültürel değil


Masaroğulları, totemlerin kültürel olmadığına dikkat çekerek, bir totemin dünyanın farklı bölgesindeki birçok sporcular tarafından uygulandığını belirtti. Totem ile batıl inancın karıştırılmaması gerektiğini ikisi arasında fark olduğunu söyleyen Güncel Masaroğulları, batıl inançların kültürel boyutta olduğunu, burada herkesin benzer şeylere inandığını, olayın olması veya olmaması için benzer davranışlar sergilediğini (gece tırnak kesilmez, ayaklarını boşa sallama), fakat totemde kişinin kendi davranışlarının öne çıktığını belirtti.

Bazı ünlü futbolcuların totemleri

  • George Hagi’nin maçlara çıkarken yaptığı totem de bir hayli ilginç sayılabilir. Ünlü futbolcu maça çıkmadan önce çoraplarının alt tarafını mutlaka kesiyormuş.
  • Bir kesme alışkanlığı da Roberto Carlos’tan. Efsane oyuncu maçlara çıkmadan önce formasının alt tarafını kesiyormuş.
  • Real Madrid’in unutulmaz oyuncusu Raul, idmanlara sarı renkli bir tişört ile çıkmayı totem haline getirmiş.
  • Brezilyalı ünlü oyuncu Alex de Souza, maçlara çıkarken sağ ayağı üzerinde 3 kere zıplamayı alışkanlık haline getirmişti.
  • Ronaldo, her maç öncesi sakal tıraşı oluyormuş.

Ülkemizdeki bazı futbolcuların totemleri

  • Defans oyuncusu Mustafa Tekpınar (Çizyo) maça çıkarken çimi koparıp koklayıp, dua edip, bileklerini sargı ile sarıyor.
  • Kaleci Hasan Piro da kazandıkları sürece hep aynı formayı giyer.
  • Forvet oyuncusu Turgut Kaçar, maç başlayacağı sıralarda yere çökerek belli bir süre dua eder.
  • Forvet Halil Turan, sahaya çıkarken kesinlikle sağ ayağı ile sahaya girer.
  • Defans oyuncusu Zihni Temelci’nin sağ ve sol ayağındaki kemiklikleri farklı olur.

banner350 banner343
YORUM EKLE
banner140
SIRADAKİ HABER

banner111

banner34

banner75

banner88

banner110