Teşvik fonuyla, 32 bin kişi istihdama dahil oldu

Bu fon, İhtiyat Sandığı Yasası çerçevesinde oluşturulmuş olan İstihdam Destek Merkezi bünyesinde bulunmakta ve İhtiyat Sandığı Yönetim Kurulu tarafından yönetilmektedir.

Ülkemizde bulunan yabancı uyruklu çalışanların brüt maaşından yüzde 5 oranında kesilen yerli istihdamı katkı primi ile yerli istihdam teşvik fonu oluşturulmuştur. Fonda kayıtlı kişi sayısı yaklaşık 53 bin kişidir. Fonda biriken kaynak toplamı da şu anda yaklaşık 260 milyon TL’dir. Aslında, rakamsal olarak fondaki kaynağın hacmine bakmak istersek, bu rakam devlet bütçesinden ödenen 1 aylık maaş toplamının altındadır. Ama istihdama yaptığı katkı açısından önemi ve değeri gerçekten çok büyüktür.

Yerli işgücü ve istihdamının desteklenmesinin esas amacı, KKTC vatandaşlarının özel sektörde istihdamının teşvik edilmesidir. İşverenler, yeni istihdam ettikleri yerli çalışanlar için, ödeyecekleri sigorta ve ihtiyat sandığı işveren katkı paylarından belli bir süre muaf olmaktadırlar.

Teşvik uygulamasından, KKTC yurttaşı, üniversite veya yüksek okul mezunları, meslek lisesi mezunları, meslek edindirme kurslarından mezun olanlar yararlanmakta, ayrıca yeni iş kuracak olanlar, girişimciler, kadınlar, gençler ve engellilerin istihdamı desteklenmektedir. Özellikle, gençlerin özel sektörde istihdamına ve kendi işlerini kurmalarına fonun desteği büyük önem arzetmektedir.

Yerli istihdamı destekleme projesinin başarısı ve özel sektörde KKTC vatandaşlarının istihdamının artması, kamudaki istihdam yükünü de bir nebze olsun azaltmaktadır. Ayrıca, yerli istihdam edilenlerin işveren üzerindeki personel maliyeti yabancı çalışanlara göre daha az olacağı için, KKTC vatandaşı istihdam etme motivasyonu işverenlerde daha fazla olmaktadır.

İstihdam Destek Merkezi verilerine göre, başlangıçtan bugüne teşvikli uygulamadan yararlanarak yapılan onaylı istihdam başvuruların sayısı yaklaşık 32 bin kişidir. Bu 32 bin rakamının yaklaşık 13 bin 500 kişisi ilk defa istihdam hayatına katılmıştır. Bu rakama dikkatinizi çekerim.13 bin 500 kişi hem yerli insanımızdır hem de ilk defa işe girmiş kişilerdir. İşte fonun esas amacı ve somut göstergesi de budur.

Hükümet yetkililerinin, geçen hafta içinde eğitim, sağlık ve yol yatırımları için, istihdam destek fonu kaynaklarını kullanma düşüncesine hem sendikalardan hemde sivil toplum örgütlerinden eleştiri geldi ve ülkede tartışma yarattı.

Bu fonun amacı dışında kullanılması öncelikle şu anki yasaya göre mümkün değildir. İhtiyat Sandığı Yasası, ‘fon sadece yerli istihdamı teşvik amacı için kullanılır’ demektedir. Şu anki yasanın mevcut hali ile, fondan başka bir Bakanlığa veya kuruma kaynak aktarılması yasal değildir. Kaynak aktarımı ancak yasa değişikliği ile gerçekleştirilebilir. Yasa değişikliği yapılmadan, fondaki paradan kaynak aktarma girişimleri muhtemelen yargıdan dönecektir.

Fonu yöneten ihtiyat sandığı yönetim kuruludur. Yönetim kurulunda işçi ve işveren sendikaları ve devlet temsilcileri bulunmaktadır. Sendikalar, yönetim kurulunda çoğunluktadır ve onların onay vermediği konularda değişiklik ve ilerleme kaydedilemez. Sendikalar yaptıkları açıklamalarla, fon kaynaklarının amacı dışında kullanılmasına karşı çıkmaktadırlar. Bu bağlamda, sendikalara rağmen, fon kaynaklarını başka amaçlar için kullanma niyetleri tepkiye neden olacak ve çalışma barışına zarar verecektir.

İstihdam Destek Merkezi’nin uzun yıllardır yürüttüğü destek programları bu fondaki kaynakla yürütülmektedir. Fondaki kaynağın azaltılması bu desteklerin geleceğini de olumsuz etkileyebilecektir. Özellikle son dönemde gündemde olan, asgari ücretli özel sektör çalışanlarının desteklenmesi, işsizlere yönelik İş –Bul projesi, engelli istihdamının desteklenmesi, toplu sözleşme yapan işletmelere sosyal güvenlik katkısı yapılması ve diğer tüm yerli istihdamı destekleri de zora girebilecektir. Bu duruma kimsenin rıza göstereceğini düşünmüyorum.

Fonun en önemli ve en özel desteklerinden biri de, özel sektörde istihdam edilecek engelli vatandaşların sosyal sigorta ve ihtiyat sandığı yatırımlarının 4 yıl boyunca istihdam destek fonundan ödenmesi, ayrıca istihdam edilen engelli vatandaşlara yine bu fondan asgari ücretin yüzde 50’si kadar da ilave ücret desteği yapılmasıdır. Çalışma Bakanlığı’nın halihazırda yapmış olduğu katkı ile birlikte engellilere yapılan toplam katkının asgari ücretin % 80’ine ulaştığı görülmektedir. Hal böyle iken, bu tür desteklerin sıkıntıya girmesi herkesi derinden üzecektir.

Özel sektörde çalışan KKTC vatandaşlarının sayısı yeterli değildir. Özel sektörde 50 binden fazla yabancı çalışan vardır. Yani, diğer bir deyişle ülkemizde özel sektörde çalışan KKTC vatandaşlarının sayısı daha fazla olmalıdır. Çalışan yerli vatandaşlarımızın sayısını artırmak için, İstihdam Destek Merkezi ve fonu çok önemli bir misyonu üstlenmiş ve başarıyla bu misyonu yerine getirmektedir. Genç nüfusta işsizlik oranının yüzde 22 düzeyinde olduğu ülkemizde, gençlerin istihdamına katkı sağlayan bu fona gözümüz gibi bakmalıyız.

Bu bilgiler ışığında, son söz olarak şunu söylemek istiyorum. İstihdam Destek Fonu’nun kullanımı hakkında, istihdam desteklerini sıkıntıya sokacak ve fonun amacı dışındaki alanlarda kullanılmasını sağlayacak adımlardan kaçınılması daha doğru olacaktır. Yapılması gereken, gelirleri artıracak, kayıtdışılıkla mücadele edecek ve giderleri azaltacak projeleri hayata geçirmek için gerekli tedbirleri almak olacaktır. Sağduyu bunu gerektirmektedir.

YORUM EKLE

banner107

banner108