Türkiye’den ithalatın TL ile yapılması pahalılığı tek başına azaltamaz 

   KKTC ekonomisi, büyük ölçüde dış talebe bağlı ve kırılgan bir yapıya sahiptir. Pandemi döneminde, bunu çok yakından hissettik.
   Ülkenin ihtiyacı olan mal ve ürünlerin yaklaşık yüzde 90’dan fazlası yurt dışından ithal edilmektedir.  Temel tüketim maddelerine özellikle son bir yılda yapılan zamlar, halkın belini bükmektedir.
   KKTC, Toplam İthalatının yaklaşık yüzde 60’ını Türkiye’den yaptığı halde, gümrüğe sunulan faturalarının çok büyük bir kısmının döviz üzerinden ödenmesi, devletin gelirlerini artırırken, öte yandan, malların fiyatlarını da artırmaktadır. Halbuki, sadece bu faturalar dahi, TL yazılsa ve hesaplansa, piyasadaki pahalılık bir nebze de olsa azalabilecektir.
   Bu konuda girişim yapılması ve Türkiye ile istişareye geçilmesi gerektiğini ben ve birçok iktisatçı ve sektör temsilcileri defalarca dile getirmiştik. Sonunda, bu konuda bir gelişme yaşandığını geçtiğimiz günlerde öğrenmiş olduk.
   Türkiye ile KKTC arasındaki ticaret, 5 Aralık 2022’den itibaren TL ile yapılacak. Türkiye’den KKTC’ye yapılan ihracatlarda şirketler artık döviz yerine TL kullanacak.
   TC Merkez Bankası İhracat Genelgesinde yapılan değişiklik ile KKTC’ye yapılan ihracatlarda, Gümrük beyannamesindeki ihracat bedelinin, Türk Lirası olarak beyan edilmesi ve ihracat bedelinin Türk Lirası olarak tahsil edilmesi zorunlu hale getirildi.
   Bu uygulama ile hem hane halkları, hem de ticaret kesimi kur dalgalanmalarına karşı bir nebze olsun korunmuş olacaktır. Pahalılıkla mücadelede bir adım olmakla birlikte, pahalılığın önlenmesi için tek başına yeterli değildir.
   Türkiye’de üretilen birçok malın hammaddeleri, dövizle yurt dışından gelmektedir. Dolayısıyla bu malların fiyatı da, döviz yükseldiği zaman TL bazında artmaktadır.
   Muhtemelen, malın, KKTC’ye satılacağı zamanki döviz kuru dikkate alınıp, TL’ye çevrilecektir. Yani kurlar yükseldiği zaman, KKTC’ye ithal edilecek malların fiyatı da TL olarak artabilecektir. Ayrıca, mallara karşılık yapılacak ödemelerdeki vadelerin de, döviz artışından etkilenmemesi için formüller düşünülmelidir.
   Bu genelgeyle birlikte, ithalatçılarımızın Türkiye’den dövizle yaptıkları ithalatta, kur riskini ve işlem maliyetlerini, ithal ürünlerin satış fiyatlarına arttırıcı yönde yansıtmalarını önleyebileceği ve pahalılığın artmayacağı ümit edilmektedir.
   Öte yandan, döviz kurlarındaki oynaklık ve TL’deki değer kaybı nedeniyle yaşanan pahalılık, piyasaya yansımaktadır. Ülkemizde birbiri ardına gelen zam haberleri, hem toplumu germekte, hem de vatandaşın alım gücünü eritmektedir.
   A’dan Z’ye mal ve hizmetlerde cep yakan bir pahalılık ve enflasyonla karşı karşıyayız. Ülkede asgari ücretle veya onun altında gelirle yaşayan pek çok aile için geçinmek çok zordur.
   Asgari ücretin altında, sosyal yardım veya engelli maaşıyla ayakta kalmaya çalışan insanların yaşamlarını sağlıklı ve dengeli bir şekilde sürdürmeleri mümkün değildir.
   Asgari ücret, açlık sınırının 2 bin TL altında kalmıştır. Şu anda, geçen yılın aynı dönemine göre, neredeyse yüzde yüz daha fazla enflasyon oranıyla karşı karşıyayız.
   Ülkedeki mal ve hizmet fiyatlarındaki artışın başlıca nedenleri olan döviz ve petrol fiyatlarındaki artış, bizim kontrolümüzde değil. Dünyadaki enerji krizi de buna tuz biber ekmiştir.
   Ancak, Fiyat İstikrar Fonunda biriken para başka alanlarda da kullanılınca, döviz ve petrol piyasalarında yaşanan her dalgalanma da pompa fiyatlarına yansımaktadır.
   Netice olarak, Türkiye’den KKTC’ye yapılan ihracatlarda şirketlerin artık döviz yerine TL kullanacak olmasını olumlu bir gelişme olarak değerlendiriyorum. Fakat, tek başına yeterli değildir.
   Bunun yanında, çarşıyı daha da pahalılaştırmamak için hükümetin denetimlere ağırlık vermesi, özellikle, temel gıda maddeleri ile sağlık ve temizlik ürünlerinde tüm vergi ve fonların, en azından belli bir süre sıfırlanması bile, piyasadaki pahalılığı azaltabilecektir. Bahse konu genelge değişikliğinin, Piyasaya ve fiyatlara yansımalarını yakından takip edeceğiz.

 

YORUM EKLE

banner111

banner34

banner75

banner88

banner110

banner104