• 27 Nisan 2018, Cuma 8:26
AhmetTOLGAY

Ahmet TOLGAY

Hasta bakıcısız olur mu?..

Bir süre önceydi… İkinci kez Sağlık Bakanlığı Müsteşarlığı’na atanan Dr. Ömer Gür dostumla ilk karşılaşmamdı. Şu kronik meselemiz, “Hastabakıcı” konusu yine gündeme geldi… Sayın müsteşar o konudaki duyarlılığımı geçmişten beri bilir. Onun ilk müsteşarlığı döneminde hasta bakımına dair çok yazı yazdım. Ve farkındayım bir ara bana kırılmasına da neden oldum… Ömer Bey, sohbetimiz sırasında bir “ara eleman” sorunu olan “hastabakıcı meselesi” ni çözmek için yasal engeller bulunduğuna işaret etti. O engellerin aşılması için elden gelen çabayı göstermek kararında olduklarını da duyumsattı.
   Söz konusu engellerin kaldırılmasını ve yataklı tedavideki hastaların çağdaş hasta bakımına kavuşturulmaları için elden gelen çabanın kısa süre içinde sonuçlandırılmasını dilerim… Çünkü bu bağlamdaki haklı şikâyetler gittikçe yoğunlaşmaktadır. Hastanın çağdaş bir bakım ortamında tedavisinin sağlanması, hastanın da, hasta yakınlarının da acil beklentisi olarak sağlık gündemimizin tepesinde durmaktadır.
   Bakıcısız hasta mı olur? Günümüz dünyasında uygar ülkeler bırakınız hastaneleri, ama mahalledeki hasta evlerine bile bakıcılar göndererek bu sosyal görevin gereklerini yapmaktadırlar.
   İngiliz sömürge dönemini ucundan, ondan sonraki dönemleri gözlemci olarak yakalamış bir neslin mensupları olarak eski hemşirelik hizmetlerinin kapsamını çok iyi anımsarız… Hemşireler tedavide sadece doktorların en yakın yardımcıları değillerdi. Yemek dağıtmanın yanında hastaların bakımını da yaparlar, yatakların onarımıyla, hastaların yatak içindeki acil konforuyla ve hijyeniyle de ilgilenirlerdi... Yabancı dilde “nurse” ya da “sister” denilen “hemşireler” in mesleklerini kutsal konuma getiren de işte bu özverili hizmetleriydi. Bu hizmetlerin sembolü olan Florence Nightingale’in bir azize mertebesine dek ulaşması da zaten bu yüzden değil mi?..
   Ama sendikalarını kuran bizim hemşirelerin zaman içinde elde ettikleri haklar ve ayrıcalıklarla, devlet hastanelerimiz 'hasta bakım' hizmetinden tümüyle yoksun kalmıştır. Hemşirelerimiz artık hasta bakımından değil, tedaviye yardımcı olmaktan sorumludurlar. İlaçları dağıtırlar, tansiyona ve sıcaklığa bakarlar, oksijen verirler, iğne yaparlar, hasta ile hekim arasındaki iletişimi sağlarlar…
   İşte bu gelişme, çağdaş hastanelerde benzerine rastlanmayan “refakatçi” ve “bakıcı” hizmetlerini sağlık sistemimizin içine sokmuştur. Sistemin sistemsizliğe dönüşmesini körükleyen olaylardan biri de budur…
   Sağlık hizmetlerimize ömrünü vermiş ve yıllarca yurt dışındaki sağlık servislerinde de deneyimler kazanarak çalışmış olan Süleyman Selçuk, 1963 – 1974 yılları arasındaki özverili ve idealist sağlık çalışmalarının örneklerini paylaştı benimle… Olanaksızlıklar içinde 18 hekim ve bir avuç destanlaşmış hemşireyle tüm Kıbrıs Türklerine hizmet veriliyordu… Kıdemli sağlıkçımız bugün ise binden fazla doktorun ve yüzlerce hemşirenin varlığına işaret ediyor.
   O günlerin şartlarında öylesine bir yeterlilik gözlenmiş ki, Dr. Kaya Bekiroğlu 1985’de Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş’ın talimatıyla Suudi Arabistan’a giderek tıbbiyeden yeni mezun doktorlarımıza iş olanakları aramış. Bazı doktorlarımızın da oralara giderek Suudi hastanelerinde görev aldıkları bilinmektedir…
   Hasta bakımı konusundaki yakınmalar gittikçe yaygınlaşırken bakınız bir sosyal medya paylaşımında manzara nasıl anlatılıyor:
   “Hastanelere mutlak bir Türkmen bakıcı hükümranlığı ve simsarlığı hakim durumda. Uzunca bir yatılı tedavi söz konusuysa aylık bakıcı maliyeti 5000 TL'yi bulabiliyor. Bu miktarı karşılayamayan aileler ise işi gücü bırakıp bakımı kendileri yapmak zorunda. Durum o kadar ileri ki, hemşireler bakıcının yapmadığı veya ihmal ettiği işler için çekinmeden fırça atar durumda. Yapılacak işler için sert tonda talimat vermekten çekinmiyorlar. El ayak çekilip aileler devreden çıkınca durum daha da vahim. Hastalar tamamen rastgele bulunan bakıcının vicdanına emanet.”
   Rahmetli anneciğimin hastane günlerindeki bakıcı sitemini hiç unutmam: “Yatıp bütün gece uyur!.”
   Özkan Tülbentçi dostum da şu acı anısını paylaştı benimle:
   “Eşim gece yarısı felç geçirdi. Lefkoşa Devlet Hastanesi’ne kaldırdık. Hemşirenin bize ilk sorusu ‘bakıcı getirdiniz mi?’ oldu… Sanki valizimizi hazırlayarak tatile çıkmışız!.. Saat sabahın 03.00’ü ve bizden hastamız için bakıcı isteniyor!.. Güneş doğarken hastamızı oradan aldık ve özel üniversite hastanesine götürdük. Orada her türlü hizmeti aldık, hasta bakımı dahil.”
   Hemşirenin görevi doktor gözetiminde tedaviyi uygulamakla sınırlıysa, özellikle yatalak durumdaki hastaların bakımını kim yapacak? İşte bu iş o bakıcılık konusunda hiçbir bilimsel kariyeri olmayan Kafkas kökenli, kendi aralarında örgütlenmiş bakıcılara emanet ediliyor. Devlet hastanelerimizde ziyaretçi alınmaması gereken bölümler bile kim oldukları belirsiz kişilerle dolu…
   Sağlık Bakanlığımız kendi sistemi içindeki bu aksaklığı herkesten önce görebilmeli ve etkin yasal düzenlemelerini bir an önce yapabilmelidir…  Reformcu tavır budur…
   Devlet vatandaşını hastabakıcı arama sorunuyla nasıl baş başa bırakır?.. Hiç değilse asgari ücret ödenerek devlet denetiminde bir branş yaratılmalı. Temizlik işlerinde, güvenlikte ve yemek dağıtımında zaten bu yapılmış, özel sektörden destek alınmıştır. En duyarlı sağlık hizmeti olan “hastabakıcılık” konusunda da neden bu önlem alınmasın ki? Bu büyük sorunun toplumsal acısı sosyal bir yaklaşımla artık görülebilmelidir…

 


 

 


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 BAF ÜLKÜ YURDU 0 0 0 0 0 0
2 BİNATLI YSK 0 0 0 0 0 0
3 CİHANGİR GSK 0 0 0 0 0 0
4 ÇETİNKAYA TSK 0 0 0 0 0 0
5 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 0 0 0 0 0 0
6 ESENTEPE KKSK 0 0 0 0 0 0
7 GENÇLİK GÜCÜ TSK 0 0 0 0 0 0
8 GİRNE HALK EVİ 0 0 0 0 0 0
9 GÖNYELİ SK 0 0 0 0 0 0
10 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 0 0 0 0 0 0
11 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 0 0 0 0 0 0
12 LEFKE TSK 0 0 0 0 0 0
13 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 0 0 0 0 0 0
14 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 0 0 0 0 0 0
15 TÜRK OCAĞI LİMASOL 0 0 0 0 0 0
16 YENİCAMİ AK 0 0 0 0 0 0
yukarı çık