• 11 Ağustos 2018, Cumartesi 8:42
AliBATURAY

Ali BATURAY

Dövizle borçlanmaya 2001’de tövbe etmiştim

2001 yılındaki büyük finansal krizin ya da halk deyimiyle “büyük döviz krizinin” mağdurlarındanım. Taksitle bir apartman dairesi satın almıştık. Tahmin edeceğiniz gibi sterlinle borçlanmıştık. Her şey normal giderken 2001’de bir sabah kalktık ve dövizin aşırı yükselmesiyle borcumuzun iki katına çıktığını gördük. Dehşet bir şeydi bu… Hem eşim hem de ben, ikimiz de çalıştığımız halde zaten mevcut borcun taksitlerini bile zar zor ödüyorduk, bir de baktık ki hem taksitler hem de borç, ödememizin imkânsız olduğu bir rakama ulaştı. Üstelik o güne kadar ödediklerimiz de değerini yitirmiş gibiydi.

Evi geri vermeye, ödediğimiz parayı talep etmeye karar verdik. Bu kararımızı açıkladığımızda, ev sahibi bana imzaladığım kontratı hatırlattı. Büyük tecrübesizlik, o sözleşmedeki küçücük yazıları okumamıştım. O küçücük yazılarda, evi devretmeye kalkarsam oturduğum gün kadar kira ödemem gerektiği belirtiliyordu. O kadarla da sınırlı değildi, üstelik yıpranma payı da ödeyecektim.

Anlayacağınız neredeyse ev sahibi benden alacaklı çıkacaktı. Daireyi devretmek bu sözleşmeye göre mantıklı değildi. Yapacak iki şey vardı; daha çok çalışmak ve tasarruf yapmak. O yıllarda gece editörü olduğum için geceleri KIBRIS Gazetesi’nde gündüzleri ise başka bir işyerinde çalıştım. Yaklaşık 3 yıl bu şekilde çalışmak zorunda kaldım.

Yeni evli bir insanın böyle acı bir sürprizle karşılaşması büyük şanssızlıktı. O finansal krizde, iki konuda tecrübe edindim. Birincisi, ne isterse olsun uzun vadeli borçlar için dövizle borçlanmayacaksın. Biraz daha fazla masraflı olsa da Türk Lirası borçlanacaksın ki ileride çıldırmayasın. İkincisi ise altına imza attığım sözleşmeyi mutlaka iyi okuyacaksın. Yazılar ne kadar küçük olursa olsun, gerekirse büyüteç kullanacaksın ama okuyacaksın. Okumazsan, ileride ne yiyeceğinin farkında değilsin demektir.

Şu anda da borcum var… 10 yıllık borcumdan geriye yaklaşık 2.5 yıl kaldı ama ilk tecrübem acı olduğu için Türk Lirası borçlandım. Dövizle borçlanmak artık bir suç gibiydi benim için, ben bu suçu işlememek için tövbe ettim. Eğer sterlinle borçlanmış olsam yine çıldıracak noktaya gelecektim ama acı tecrübeden sonra aynı hataya düşer miyim? Bana ikinci borçlanmamda o zaman bazıları “korkma artık Türkiye’de istikrar var” demişti. Borçlandığım günlerde istikrarlı gibiydi ama ben uzun vadeli borçlanmada istikrara falan inanmam. Türkiye’de kriz olur, küresel kriz olur, neme lazım ben Türk Lirası borçlanayım da ne yaptığımı bileyim, artık öyle kötü kâbuslar görmek istemem.

Tabii ki ülkeyi etkisi altına alan krizlerden tüm halk etkilenir. Ekonomik krizlerden etkilenmek için illa ki borçlu olmak gerekmez ama direkt borçlu olmanın acısı bir başkadır.

Şu andaki finansal krizin benim yaş olarak yetişebildiğim; 1994, 1999/2000, 2001, 2008 finansal krizlerinden çok daha büyük ve yakıcı olacağı söyleniyor. Bana göre de öyle... Dövizin çok hızlı yükselişi yaşamı altüst etmiş durumda. Dövizdeki artışın bir süre daha devam edeceği tahmin ediliyor.

Uzmanlar kara tablolar çiziyor. Döviz, uzmanların öngörülerinin de ötesinde bir süratle yükseliyor. Sterlin bir gün arayla 7 TL’den 8 TL’ye yükseldi. Hatta 8 TL’yi geçti. Bazı işyerleri dün döviz alımını durdurdu. Bazı işyerleri önünü göremediği için ürün satmıyor, çünkü sattığının yerine yenisini koyabileceğinden emin değil.

Birçok kişinin ödeyeceği taksit, maaşını geçmiş durumda… İşletmeler, dövizle olan girdilerini karşılayamama tehlikesi yaşıyor. Birçok işyeri sahibi, ekonomik krizden dolayı satış yapamayacağından, borçlarını ödeyemeyeceğinden, iflasa sürükleneceğinden korkuyor… İnsanlar ev kirasını, okul harcını nasıl ödeyeceğini düşünüyor. Çok büyük bir ekonomik felaket içindeyiz. Ülkede ciddi tasarrufa, yardımlaşmaya ve hükümetin alacağı tedbirlere ihtiyaç var.


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 BAF ÜLKÜ YURDU 0 0 0 0 0 0
2 BİNATLI YSK 0 0 0 0 0 0
3 CİHANGİR GSK 0 0 0 0 0 0
4 ÇETİNKAYA TSK 0 0 0 0 0 0
5 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 0 0 0 0 0 0
6 ESENTEPE KKSK 0 0 0 0 0 0
7 GENÇLİK GÜCÜ TSK 0 0 0 0 0 0
8 GİRNE HALK EVİ 0 0 0 0 0 0
9 GÖNYELİ SK 0 0 0 0 0 0
10 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 0 0 0 0 0 0
11 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 0 0 0 0 0 0
12 LEFKE TSK 0 0 0 0 0 0
13 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 0 0 0 0 0 0
14 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 0 0 0 0 0 0
15 TÜRK OCAĞI LİMASOL 0 0 0 0 0 0
16 YENİCAMİ AK 0 0 0 0 0 0
yukarı çık