• 12 Şubat 2018, Pazartesi 9:33
Av. HasanSÖZMENER

Av. Hasan SÖZMENER

Ceza yetkisi

Afrika gazetesinin önünde yasa dışı olarak toplanıp, ayaklananların ve binaya zarar verenlerin, niçin ağır ceza mahkemesinde değil de, bir yargıçtan oluşturulmuş olan kaza mahkemesinde yargılandıklarına ilişkin olarak, çok sayıda soru ile muhatap oldum. Aslında, yasa dışı olarak toplandıkları, ayaklandıkları ve binaya zarar verdikleri iddiası ile yargılanmakta olanların diye yazmış olmam gerekirdi ancak, yargılanmakta olanlar, ithamları kabul ettiklerinden, öyle yazdım. Ülkemizde ceza yetkisi kullanan mahkemeler, 1. kaza mahkemeleri 2. Ağır ceza mahkemeleridir. Ceza yetkisi kullanmakta olan kaza mahkemeleri, herhangi bir seviyedeki, bir yargıçtan oluşmaktadır. Ağır ceza mahkemeleri ise, genelde, bir kaza mahkemesi başkanı, bir kaza mahkemesi kıdemli yargıcı bir de kaza mahkemesi yargıcı olmak üzere 3 yargıçtan oluşmaktadır.

Her ilçede bir kaza mahkemesi bulunmaktadır. Bunlar batıdan doğuya doğru, Lefke, Güzelyurt, Lefkoşa, Girne, Gazimağusa ve İskele kaza mahkemeleridir. Dava sayısına göre, her kaza mahkemesinde birden fazla yargıç görev yapmaktadır. Kaza mahkemelerinin başında, bir kaza mahkemesi başkanı ve yeterli sayıda kaza mahkemesi kıdemli yargıcı ve kaza mahkemesi yargıcı bulunmaktadır.

İlgili yasa, ülkemizde 3 ağır ceza mahkemesinin oluşturulacağını belirtmekle birlikte, tatbikatta, iki ağır ceza mahkemesi bulunmaktadır. Bunlar, Lefkoşa ağır ceza mahkemesi ile Gazimağusa ağır ceza mahkemesidir. Lefkoşa ağır ceza mahkemesi, Lefkoşa’da işlenmekte olan suçlara ilâveten, Güzelyurt ve Lefke’de işlenen, Gazimağusa ağır ceza mahkemesi ise, Gazimağusa’da işlenen suçlara ilaveten, İskele ve Girne’de işlenen suçlarla ilgili davalara da bakmaktadır.

Ağır ceza mahkemeleri, adlarından da anlaşılacağı üzere, ağır cezalık davalara bakmaktadırlar. Demek oluyor ki, ceza davaları, 1. ağır cezalık davalar, 2. ağır cezalık olmayan davalar, diye ikiye ayrılmaktadır. Belirtmiş olduğum gibi ağır cezalık davalara ağır ceza mahkemeleri bakmaktadır, ağır cezalık olmayan ceza davalarına ise, yüksek mahkeme tarafından yetkilendirilmiş olan her ilçedeki bir kaza mahkemesi yargıcı bakmaktadır. Bu yargıç, kaza mahkemesi başkanı olabileceği gibi, kaza mahkemesi kıdemli yargıcı veya kaza mahkemesi yargıcı da olabilir.

Hangi ceza davaları, ağır cezalık, hangi ceza davaları ise, ağır cezalık olmayan davalardır? İlgili yasa bu ayırımı, suçlar için öngörülmekte olan cezalara bakarak yapmaktadır. Bir suçun yasada öngörülmekte olan cezası, 5 yıldan fazla hapislik ise veya 200 000. TL’sını aşan para cezası ise veya suçun cezası olarak hem hapis

cezası hem de para cezası birlikte öngörüldüğü durumlarda ise, bu cezalardan birisi veya her ikisi belirtilen miktarları aşıyorsa, o suçla ilgili ceza davası, ağır cezalık bir davadır ve böyle bir ceza davasına bakmaya yetkili mahkeme, ağır ceza mahkemesidir. Bir suçun cezası, belirtilen cezaların altında ise, böyle bir suça ilişkin ceza davası, ağır cezalık olmayan bir ceza davasıdır ve bu suça ilişkin olarak açılacak olan ceza davasına bakmaya yetkili mahkeme, o ilçede yüksek mahkeme tarafından yetkilendirilmiş olan yargıçtır.

İlgili yasa başsavcıya, bazı ağır cezalık davalara, kaza mahkemelerinin bakabilmelerine, rıza gösterme yetkisi vermektedir. Bu yetki, tüm ağır cezalık davalara şamil değildir. Başsavcıya verilmekte olan rıza yetkisi, cezası on yıla kadar hapis cezası olan veya cezası, 400 000 TL’sına kadar para cezası olan suçlara ilişkin ağır cezalık davalara ilişkindir. Başsavcının rıza vermesi, illa ki, rıza verilmiş olan davaya, kaza mahkemesinin bakacağı anlamında değildir. Kaza mahkemesi, başsavcının rızasına rağmen, ağır cezalık bir davaya bakmayı reddedebilir. Başsavcının, rızası ile ağır cezalık bir davaya bakmakta olan yargıç, yargıladığı sanığı suçlu bulursa, sanığa, yasada öngörülmekte olan tüm cezaları verebilir mi? Hayır veremez. Böyle bir durumda, kaza mahkemesinin verebileceği ceza, 5 yıla kadar hapislik veya 200 000 TL’sına kadar para cezasıdır. Yani bir yerde, başsavcının rızası ve kaza mahkemesinin onayı ile yasanın öngördüğü ceza, aşağılara çekilmektedir. Verdiğim bu bilgiler ışığında, muhatabı olduğum sorular cevaplandırılmış oldu. Bahse konu sanıklar, başsavcının rızası ve kaza mahkemesinin onayı ile ağır cezalık davalardan, ağır ceza mahkemesinin huzurunda değil, kaza mahkemesinin huzurunda yargılanmaktadırlar. Bana sorarsanız, başsavcıya ve yargıca verilmiş olan bu yetkiler, anayasaya aykırıdır. Çünkü suçlara ceza öngörmek, ancak yasa ile olabilir. Yasanın öngörmekte olduğu cezayı, peşinen aşağılara çekmek yetkisi olmamalıdır. Böyle bir yetki, başsavcılığın da yargının da bağımsızlığına gölge düşürebilecek bir yetkidir. Ha! Yanlış da anlaşılmasın. Sanıklara, hak ettiklerinden daha fazla ceza verilmesi taraftarı da değilim. Her sanığın, yasalarca önceden belirlenmiş yetkili mahkeme huzurunda yargılanması ve suçlu bulunması halinde mümkün olan en az cezaya çarptırılması taraftarıyım. Çünkü ağır cezalarla, suçların önlenebileceğine inanmıyorum. Esas olan, suçlar işlenmeden, suçların önlenmesidir. Gerekli tedbirler alınmış olsa idi, yargılanmakta olan sanıklar suç işlememiş ve dolayısı ile yargılanmamış ve cezalandırılmamış olacaklardı ve son derece kaygı verici ve tehlikeli boyutlardaki tantanalar da olmayacaktı. Bu olaylarla ilgili olarak, esas suçluların, bu sanıklar olduğuna inanmıyorum. Bu sanıkların, esas suçlular tarafından kullanıldıklarına inanıyorum. Sayın Bertan Zaroğlu’nu da, özellikle kadın avukatlarımıza karşı olan çirkin söz ve davranışlarından ötürü şiddetle kınıyorum.


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 BAF ÜLKÜ YURDU 0 0 0 0 0 0
2 BİNATLI YSK 0 0 0 0 0 0
3 CİHANGİR GSK 0 0 0 0 0 0
4 ÇETİNKAYA TSK 0 0 0 0 0 0
5 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 0 0 0 0 0 0
6 ESENTEPE KKSK 0 0 0 0 0 0
7 GENÇLİK GÜCÜ TSK 0 0 0 0 0 0
8 GİRNE HALK EVİ 0 0 0 0 0 0
9 GÖNYELİ SK 0 0 0 0 0 0
10 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 0 0 0 0 0 0
11 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 0 0 0 0 0 0
12 LEFKE TSK 0 0 0 0 0 0
13 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 0 0 0 0 0 0
14 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 0 0 0 0 0 0
15 TÜRK OCAĞI LİMASOL 0 0 0 0 0 0
16 YENİCAMİ AK 0 0 0 0 0 0
yukarı çık