• 15 Ocak 2018, Pazartesi 9:02
Av. HasanSÖZMENER

Av. Hasan SÖZMENER

Suçlar karşısında milletvekillerinin durumu

Anayasanın 85. maddesi, milletvekilliğini sona erdiren halleri saymaktadır. Bu hallerden birisi de, seçilmeye engel bir suçtan dolayı, kesin olarak hüküm giymektir.

Milletvekilliğine engel teşkil eden suçlar ise, ilgili yasada şu şekilde sıralanmaktadır; 1. Beş yıldan fazla hapis cezasına çarptırılmamış olmak. 2. Kasten adam öldürme, adam öldürmeye teşebbüs; 3. Uyuşturucu madde imal etme, ithal etme, tasarrufunda bulundurma, kullanma veya alıp satma; 4. Irza geçme veya ırza geçmeye teşebbüs; 5. Dolandırıcılık; 6. Hileli iflas; 7. Rüşvet almak veya vermek 8. Hırsızlık. Özetlersek, genel ilke olarak, cezası 5 yıldan fazla olan herhangi bir suçtan dolayı, 5 yıldan daha uzun süreli bir cezaya çarptırılmış olmak, ancak istisnai olarak, suç, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sırada belirtilen suçlardan birisi ise, ceza miktarına bakılmaksızın, bu suçlardan suçlu bulunmak, milletvekilliğine seçilmeye engeldir.

Buraya kadar anlattıklarımdan anlaşılması gereken şudur; Bir kişi, yukarıda belirtilmiş olan suçlardan herhangi birisinden mahkumiyet almış ise, böyle bir kişi, milletvekilliğine aday olamaz ve dolayısı ile de seçilemez. Böyle bir suçtan mahkumiyeti bulunmayan ve aranan diğer niteliklere sahip olan bir kişi, seçimlere katılıp milletvekili olduktan sonra, seçilmeye engel olan bu suçlardan birisinden suçlu bulunup mahkum edilirse, bu durum, milletvekilliğini sonlandıran hallerden birisini teşkil etmiş olur. Milletvekilinin, mahkum olduğu böyle bir suçu, seçim öncesi veya sonrası işlemesinin bir önemi yoktur.

Genel ilke olarak, bir suçun işlendiğinin öğrenilmesi üzerine, bir soruşturma memuru, böyle bir suçun işlenip işlenmediğine ve işlenmiş ise, bu suçu kimin işlediğinin ortaya çıkarılmasına ilişkin olarak bir soruşturma yapar. Yapılan soruşturma sonucunda, suçun işlendiği ve suçu işleyen ortaya çıkarılmışsa, soruşturma ile ilgili dosya ve deliller, başsavcılığa gönderilir ve başsavcılık da ayni görüşte ise, suçlu olduğu iddia edilen kişi aleyhine ceza davası açar ve böyle bir kişi mahkeme huzurunda yargılanır ve sonuçta ya suçlu bulunur ya da suçsuz bulunur. . Suçlarla ilgili olarak, ceza davasının açılmasına kadar olan işlemlere, “soruşturma işlemleri”, ceza davası açıldıktan sonraki işlemlere ise, “kovuşturma işlemleri” denir.

Genel ilke olarak, soruşturma ve kovuşturma için, herhangi bir makamın izni gerekmemektedir. Ancak suç işlediği iddia edilen kişinin bir milletvekili olduğu durumlarda, anayasa, soruşturma ve kovuşturma hususunda bazı sınırlandırmalar koymaktadır. Bu sınırlandırmaya, “dokunulmazlık” denmektedir. Dokunulmazlık, bir milletvekiline bazı davranışlarından dolayı sorumsuzluk getirirken, sorumsuzluk dışındaki suç teşkil eden davranışlarda ise, kovuşturma ve ceza infazı ertelemesi getirmektedir. Bu yazımın konusu, milletvekillerinin sorumsuzlukları değildir.

Eğer bir milletvekili, suçüstü halde yakalanmışsa, işlemekte olduğu suçun cezasına bakılacaktır. Eğer işlenmekte olan suçun cezası, 5 yıl ve daha çok hapis cezasını gerektiriyorsa, o takdirde böyle bir milletvekili hakkında yapılacak olan soruşturma ve kovuşturmada hiçbir engel olmayacaktır. Böyle bir halde bir milletvekili, sade bir vatandaş veya kişi gibi, soruşturulabilecek ve kovuşturulabilecektir.

Milletvekili suçüstü halinde değilse veya suçüstü halinde olmasına rağmen, işlemekte olduğu suçun cezası beş yıl veya daha çok hapis cezasını gerektirmiyorsa, böyle bir milletvekilinin kovuşturulması, meclisin bu yönde vereceği izne bağlıdır. Bu izne, “Dokunulmazlığın kaldırılması kararı” denmektedir. Dikkat etmişseniz, izne bağlı olan soruşturma olmayıp, kovuşturmadır. Çünkü, bir çok kişi, soruşturmanın da izne tabi olduğu görüşündedir. Bunun niçin böyle olduğunu bu yazımda anlatma olanağına sahip değilim. Bu konudaki görüşlerimi bir sonraki yazıma bırakıyorum.

Dolayısı ile, bir milletvekili hakkında soruşturma başlatılabilmesi için, milletvekilinin dokunulmazlığının kaldırılması gerekmemektedir. Daha doğrusu, tutukluluk hariç, soruşturma işlemleri, herhangi bir izne bağlı olmadan bir milletvekili hakkında yapılabilir. Örneğin deliller toplanabilir, milletvekilinin işyerinde ve evinde arama yapılabilir.


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 YENİCAMİ AK 30 18 7 5 30 61
2 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 30 17 6 7 19 57
3 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 30 16 7 7 15 55
4 BİNATLI YSK 30 14 8 8 15 50
5 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 30 12 12 6 11 48
6 BAF ÜLKÜ YURDU 30 12 9 9 20 45
7 LEFKE TSK 30 13 5 12 16 44
8 CİHANGİR GSK 30 12 7 11 4 43
9 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 30 13 3 14 -1 42
10 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 30 11 8 11 7 41
11 TÜRK OCAĞI LİMASOL 30 13 2 15 2 41
12 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 30 10 7 13 -8 37
13 GENÇLİK GÜCÜ TSK 30 10 4 16 -25 34
14 YALOVA SK 30 6 7 17 -23 25
15 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 30 5 9 16 -35 24
16 OZANKÖY SK 30 4 7 19 -47 19
yukarı çık
Pop Up ek