• 30 Nisan 2018, Pazartesi 12:58
KonukYazar

Konuk Yazar

KKTC enerji politikasının enerji mevzuatına uyumu sorunu

Yrd. Doç. Dr. Can AZER
Doğu Akdeniz Üniversitesi
Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi

KKTC enerji politikalarına ilişkin olarak; Türkiye’den kablo ile elektrik getirilmesinden, KIB-TEK’in özelleştirilmesine ya da özerkleştirilmesine, Akdeniz havzasında çıkarılacak doğalgazın işletilmesinden, iletilmesine kadar birçok konu yine birçok kesim tarafından tartışılmaktadır. Kimileri tüm bunlara külliyen karşıyken, kimileri ise daha temkinli yaklaşmaktadır. Tüm bu karşı oluşlar ya da kabullenişler kişilerin bilgi birikimleri, dünya görüşleri, sosyal ve ekonomik vizyonları ile alakalıdır. Bir ülkenin enerji gibi çok önemli ve çok stratejik bir alanına ilişkin bu ve benzeri tartışmalar elbette çok önemlidir ve hatta olmazsa olmazdır. Ancak, bu tartışmaların sadece politik, siyasi ve ekonomik vizyon çerçevesinde olması birtakım noktaların görmezden gelinmesine neden olmaktadır. O da bu konuların yasal durumunun ve boyutunun ne olduğu meselesidir. Siyasal, sosyal veya ekonomik vizyonların hiçbiri hukuki durumdan ayrı ve bağımsız bir şekilde yürümemeli ve yürütülmemelidir. Ne yazık ki bizim coğrafyamıza ilişkin kötü bir alışkanlık ise, “yok kanun yap kanun” anlayışının birçok konuda baskın olmasıdır. Nedir peki yok kanun yap kanun anlayışı?  Yapılmak istenen uygulamanın, icraatın yapılıp, yasaların, tüzüklerin, yönetmeliklerin kısacası mevzuatın bunları takiben çıkartılıp icraatlara uydurulmasıdır. Bu durum iki şekilde karşımıza çıkmaktadır. Ya hukuki düzenleme icraanın başındakilerin “hoşuna” gitmez ve onlar mevcut kuralları uygulamayıp icraatlarını istedikleri gibi gerçekleştirirler, sonra hukuku bunlara “uydurmaya” çalışırlar ya da bir konuda hukuki boşluk vardır, bu hukuki boşluğu doldurmak yerine önce icraat yapılır sonra hukuki boşluk icraata uygun olarak düzenlenir. Her iki durumda görüldüğü üzere aslında hukuk, uyulması gereken kurallar bütünü olarak değil uydurulması gereken kurallar bütünü olarak görülmektedir ve sıkıntı bundan kaynaklanmaktadır. Bu söylediğimiz hukukun gelişen ve değişen günün koşullarına uyarlanmasına ilişkin bir itiraz değildir. Bu, hukukun araçsallaştırılarak kullanılmasına dair bir itirazdır.

Yazının konusu olan KKTC’nin enerji politikaları ve hukukuna bu gözle tekrar bakılacak olursa; politikanın, vizyonun çokça konuşulduğu ama mevzuata dair (Enerji Hukuku) neredeyse tek bir kelimenin bile edilmediği görülecektir. Güney komşumuzun tanınmışlığın da getirdiği avantajla bu alanda çok ciddi bir mesafe kat etmiş olduğunu unutmamak gerekmektedir. Ancak şunu da unutmamak gerekmektedir ki, bizim kendi yaşadığımız yere ilişkin düzenlemeler yapmamızın ya da yapmamamızın bahanesi tanınmamışlık olamaz olmamalıdır da. Esasında çok ciddi olan ancak yazının boyutları itibarıyla yukarıda kısaca değinilen konulara bakıldığında, genelde Kıbrıs’ın özelde de KKTC’nin enerji hukuku alanında çok ciddi çalışmalar yapmasının gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Kuzey ile güney arasında bir çözüm olsun veyahut olmasın,  icraatın başında bulunanların bir an önce gerek doğalgaz, gerek petrol, gerek enerji nakil hatları veyahut enterkonnekte sistemlerle ilgili ya da diğer enerji alanları ile ilgili yasal ve teknik çalışmaları başlatması ve sonuçlandırması gerekmektedir. Bunların en başında da doğalgaz ve petrol çıkartılması, işletilmesi ve bunların piyasasına dair yasalar ile elektrik hizmetlerinde düşünülen sistemlere ilişkin olanlar gelmektedir.

Enerjiye ilişkin mevzuata dair vahametin ortaya konulması bakımından KKTC’de yürürlükteki mevzuata bakıldığında; çeşitli değişiklere uğramış olsa bile 1940 lı yıllardan kalma Elektrik Yasası ve Elektrik İnkişaf Yasası göze çarpmaktadır. Enerji çeşitliliği ve politikaları bakımından dünyanın geldiği nokta göz önünde bulundurulduğunda bizdeki mevzuatın bunlarla paralel olmadığı çok aşikârdır. Oysaki bu konuların tartışıldığı ve konuşulduğu sürenin onda biri hukuki altyapının hazırlanmasına ayrılmış olsa idi, bu alana dair birçok konunun uzun süre önce çözüme kavuşmuş olacağını söylemek yanlış olmayacaktır.

Birçok işimizi son dakika yerine getirme alışkanlığımız olduğu da göz önünde bulundurulursa; daha sonra

ortaya çıkabilecek “baş ağrılarının”(örneğin: su anlaşmasının gereğinin yerine getirilmesi, ekonomik protokol görüşmeleri v.s) önlenmesi adına enerji gibi, sadece bizi değil uluslararası birçok ülke ve kuruluşu da yakında ilgilendiren bir konuya ilişkin mevzuatın son dakikaya kadar önemsenmemesi ya da bekletilmesi ülke ve coğrafya gerçekleriyle ne kadar bağdaşır bunu düşünmemiz gerekmektedir. Yönetme alışkanlığı haline gelen ve yukarıda da bahsetmiş olduğumuz “yok kanun yap kanun” anlayışından sıyrılıp, kendi ihtiyacımız olan mevzuatın belirli bir öngörüyle ve önyargılardan uzak bir şekilde, hukuki meşruiyeti tartışılmayacak zeminde yapılması artık fazlasıyla elzemdir.  Son söz olarak gerek bu konu özelinde gerekse de diğer tartışılan konular üzerinde şunu söylemek de fayda vardır ki, teknik bir insan olmak, uzman olmak veya akademisyen olmak, her konuda ben bilirimciliği gerektirmemektedir. Tam tersine tüm bu paydaşların bir araya gelip kendi bilgi birikimlerini ortaya koymalarıyla istenilen hedef ve sonuçlara ulaşılabilecektir. Kısacası, katılımcılığı ve

çoğulculuğu dillerine pelesenk yapanların, bu ilkeleri gerçek yaşamda da hayata geçirmeleri dilekleriyle.


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 BAF ÜLKÜ YURDU 0 0 0 0 0 0
2 BİNATLI YSK 0 0 0 0 0 0
3 CİHANGİR GSK 0 0 0 0 0 0
4 ÇETİNKAYA TSK 0 0 0 0 0 0
5 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 0 0 0 0 0 0
6 ESENTEPE KKSK 0 0 0 0 0 0
7 GENÇLİK GÜCÜ TSK 0 0 0 0 0 0
8 GİRNE HALK EVİ 0 0 0 0 0 0
9 GÖNYELİ SK 0 0 0 0 0 0
10 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 0 0 0 0 0 0
11 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 0 0 0 0 0 0
12 LEFKE TSK 0 0 0 0 0 0
13 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 0 0 0 0 0 0
14 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 0 0 0 0 0 0
15 TÜRK OCAĞI LİMASOL 0 0 0 0 0 0
16 YENİCAMİ AK 0 0 0 0 0 0
yukarı çık