Yetersiz bütçeler için duyulan endişe haklıdır

Devletin bütçesi tartışılmaya devam ediyor. Kimse bütçeden memnun değil. Hiçbir bakanlığın bütçesi yeterli bulunmuyor. Sektörler, iş çevreleri, üreticiler, eğitimciler, sağlık çalışanları; hemen herkes kendileri ile ilgili bakanlıkların bütçesine bakıyor ve endişeleniyor.


Bakanlıkların bütçeleri, yalnızca durumu idare etmeye yetecek kadar, hatta onda bile zorlanabilirler. Bu bütçelerdeki rakamlar, yatırımlara, ilgili olduğu alanlara katkı yapmaya yetmiyor. Endişe de bundandır zaten. Yatırım yapamamak, sektörlere katkı yapamamak, sorun demektir. Sorunlar yaşanacak demektir.


Çiftçiler ve hayvancılar da bu endişeleri taşıyor, Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı için ayrılan bütçeyi yetersiz buldular. Çiftçi ve hayvancı, ayrılan bütçeyle bakanlığın üretime katkı koyamayacağına inanıyor. Bakanlık için ayrılan 335 milyon 682 bin 500 TL’lik bütçe, Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu’ndan oyçokluğu ile geçti ancak bakanlık, borçlar nedeniyle bu bütçenin sadece 190 milyon TL’lik kısmını kullanabilecek.


Üretici tabii ki geçen yıla bakıyor, bu konuda tecrübeleri var. Geçen yıl da Tarım Bakanlığı bütçesi 309 milyon TL olup, bakanlık, bunun 160 milyon TL’sini kullanabilmişti. Üreticiler, sektör katkı alamazsa et ve süt ürünlerinin pahalı olacağını, bunun da herkesin zararına olacağını söylüyor.


KIBRIS’a konuşan Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Mustafa Naimoğulları, Tarım Bakanlığı’nın 220 milyon TL talep ettiğini ancak bütçenin 190 milyon TL ile sınırlı kaldığını söyledi. Naimoğulları, bu bütçenin 250 milyon TL civarında olması gerektiğini ifade ederek, şu bilgiyi verdi:

  “Geçen yılın bütçesine göre sadece 10 milyon TL’lik bir artış var. 10 milyon TL ile nasıl tarımda büyüme desteklenecek? Nasıl tarımda açılım yapılacak? Bugün için üretim verimliliği nasıl sağlanacak? Bunlar kolay değildir. Defalarca söyledik. Toplam bütçe yüzde 11-12 artarken, tarıma ayrılan bütçede sadece 10 milyon TL’lik artış söz konusu…”.


Naimoğulları, bu 10 milyon TL’lik artış ile doğrudan gelir desteğinin, küçükbaş hayvan başına desteklerin ve çiğ süt desteklerinin nasıl ödeneceğini sordu. Naimoğulları, ek bir bütçe oluşturulması gerektiğini söyledi ve hayvancılığa destek verilmezse, süt, hayvan ve et fiyatının yükseleceğini vurguladı. Başkan, bunun nedeninin de tarıma hayvancılığa destek verilmemesi ve üretimin azalması olduğunu kaydetti.


Yine KIBRIS’a konuşan Kıbrıs Türk Çiftçiler Birliği Başkanı Hüseyin Çavuş da bütçe bittikten sonra değil, bütçe oluşurken bu yöndeki çalışmalara katkı koyduklarını söyledi ve bu doğrultuda da bütçenin yetersiz olup, iyileştirilmesi gerektiğini dile getirdiklerini anlattı. Çavuş, bu bütçe ile sürdürülebilir bir tarım politikası oluşturulmasının da zor olduğunu anlattıklarına değinerek, şu bilgileri verdi:


“Bütçe oluşturulurken bu görüşümüzü ifade ettik. Bu doğrultuda da 180 milyon TL olan bütçenin 190 milyon TL’ye çıkmasını sağladık. Tabi ki bu rakamın da yeterli olmadığını ortaya koyduk.


Girdi maliyetlerinin yükselmesi yani yüzde 150 oranında artması, bu bütçede sıkıntılar yaratacaktır.”

Bu bütçe ile sürdürülebilir bir tarım politikası oluşturmanın imkânsız olduğunu vurgulayan Çavuş, genel bütçe içinde ilk kez tarıma yüzde 4’ün altında bir bütçe payı ayrıldığını ifade etti.


Hükümet sıkıntılı, kıt kaynaklarla bütçe oluşturmak zor. Ekonomik protokollerle ilgili sorunlar yaşanması ve Türkiye’den kaynak akışının azalması nedeniyle sıkıntılar daha da artıyor. Herkes kendine göre haklı olduğunu düşünüyor ama bu zor dönemlerde kaynakların doğru kullanılamaması, tasarruf yapılamaması ve adaletli vergi toplanamaması, olası daha iyi bir bütçe yaratma şansını da ortadan kaldırıyor. Daha fazla üretmekle, kaynakları daha iyi kullanmakla, devletin alacaklarını daha düzgün toplamasıyla durum daha iyi olabilir. Bağımlı ekonomiye değil de kendi kendine yeter olmaya önem vermeliyiz.


Sektörler, üreticiler, iş insanları, tüm alanlar şikayet etmekte haklı; yaşayabilmek, ayakta kalabilmek için yatırımlara ve katkıya ihtiyaçları var. Bakanlıkların bütçelerindeki rakamları beğenmemekte haklıdırlar. Hükümetler de çare üretmek zorundadır, çünkü bu nedenle seçilmişlerdir. 

YORUM EKLE

banner75